Dure jongens hebben last van tieners

Kon een jaar teleurstellender eindigen dan het tot voor kort zo vreugdevolle 2001 voor de Nederlandse tennisploeg? Krachttermen en subtiele kritiek weerklonken in de catacomben van Valkencourt, bij de Nederlandse Masters....

GEKLOPT DOOR een stelletje turnsters, tieners nog maar, het had woensdagavond in de Amsterdamse RAI, bij het NOCNSF Sportgala, buitengewoon zeer gedaan bij captain Tjerk Bogtstra en zijn Davis Cup-mannen. 'Ik vind het triest', sprak hij een paar dagen later in Valkenswaard, om daar gauw aan toe te voegen, 'voor onze spelers.'

Bogtstra was zo volledig overtuigd geweest van het toekennen van de Jaap Eden-trofee aan de halve finalist van de Davis Cup dat hij thuis al achter de tekstverwerker had plaatsgenomen. 'Voor het eerst van mijn leven had ik een speech voorbereid. Ik had er honderd procent rekening mee gehouden. Het kon niet mis.'

Het was immers een jaar geweest 'waarin door de rest van de Nederlandse sport helemaal niks is gepresteerd'. Bogtstra: 'Wij tennissers hebben als enige het Oranje-gevoel nog een push gegeven. Van die turnsters heeft bijna niemand weet gehad. Waar kwamen die trouwens ineens vandaan? Niemand in mijn omgeving heeft het over hun vijfde plaats gehad.

'Heus, onze prestatie heeft de meeste uitstraling gehad. Iedereen heeft dat bevestigd. In Sportweek zijn we gekozen tot Ploeg van het Jaar. We zijn ook genomineerd. De sportjournalisten hebben er kijk op. Wij verdienden het.

'We hebben drie wedstrijden gespeeld onder grote druk en met grote aandacht. Wie kan ons nou nazeggen wat wij in de eerste ronde deden: de wereldkampioen, Spanje, verslaan. En daarna nog eens de grote rivaal Duitsland opzij zetten. Dat was nog nooit gelukt. Door onfortuin verliezen we de halve finale. Maar wij waren wel de nummer drie van de wereld, want de ploeg die ons in Rotterdam versloeg, Frankrijk, bleek uiteindelijk de beste.'

Bogtstra wil niet 'gefrustreerd' overkomen, zegt hij, maar er is door de sporters die, na de nominering door de sportpers, de beslissende stemmen uitdeelden, onvoldoende stilgestaan bij de tegenslagen die zijn team heeft moeten overwinnen. 'Drie ronden zonder de ware kopman, Richard Krajicek. Een ronde zonder de andere kopman, Sjeng Schalken, in het enkelspel. Ga er maar aan staan.'

Zijn team, zo is de overtuiging van de non-playing captain, is geslachtofferd door het imago van sport. 'Wij zijn die dure jongens, de veelverdienende profs. Die turnsters zijn de arme meisjes die 's ochtends om zes uur al naar de training gaan. Ik wil niks afdoen aan hun prestatie, maar het blijft appels met peren vergelijken.

'Er bestaat gewoon een verkeerd idee van tennis. Wij staan in een negatief daglicht. Maar er zijn slechts enkelen die er goed van kunnen bestaan. Voor de rest is het sappelen.

'Als ik lees dat schaatscoach Wopke de Vegt voor de rechtbank staat en spreekt van een jaarsalaris van drie ton, dan kan ik je vertellen dat deze bondscoach hooguit eenderde van dat bedrag heeft. En dat geldt voor veel trainers in het tennis, zelfs voor een erkende coach als Henk van Hulst.'

De Davis Cup-ploeg, Paul Haarhuis, Sjeng Schalken, Raemon Sluiter en Jan Siemerink, werd ook verslagen, omdat de verzamelde topsport blijkbaar een ander gezicht wenste. Na Ans van Gerwen, in 1972, had nooit iemand uit de turnsport de weg naar de eregalerij van de Nederlandse topsport gevonden.

Het tennis had de laatste jaren bij de gala's regelmatig op het podium gestaan: Richard Krajicek, als Wimbledonwinnaar zonder discussie de sportman van het jaar 1996, en tweemaal het dubbel Haarhuis-Eltingh (1993 en '98), als sportploeg. Daar viel, zeker in '98, wel iets op af te dingen. Het was het jaar dat het Nederlands elftal de halve finale van het WK haalde: de op één na beste voetbalprestatie ooit. Coach Guus Hiddink werd daarover nooit gehoord.

Bogtstra is geen klager, maar hij wenste de Jaap Eden-trofee als herinnering aan een fantastisch jaar. 'Het zou de kroon op ons werk zijn geweest. Wij vermoedden niets toen Ruud Gullit iets zei over dat anderen zich geïnspireerd zouden voelen door deze prestatie. Dat ging over ons, dachten wij. Het ging over de turnsters.'

'Weet je wat triest was', zegt Sjeng Schalken in Valkenswaard, waar hij dagelijks de trainingsbaan bezoekt ter voorbereiding van de Australian Open. 'Dat er in het jaaroverzicht van de NOS een half uur schaatsen zit, maar dat van mijn overwinning in Stockholm, niet één beeldje valt te zien. Niet te geloven, toch?'

Schalken wordt in Valkenswaard getroost met de IC Holland Award, een ereprijs toegekend door een club van oud-internationals. Hij krijgt op de baan vol champagnevlekken - het rubbertapijt is ook bij de Davis Cup gebruikt - het ereteken van Betty Stöve, de tennisspeelster die in 1977 Sportvrouw van het Jaar werd. Schalken treedt aan in trui; de smoking die hij voor het NOS-gala had aangetrokken, is terug naar het verhuurbedrijf.

De hele Davis Cup-ploeg wordt in eigen kring bedacht met de mr. Huib Wilton Trofee, de prijs voor de uitzonderlijkste tennisprestatie van het jaar. De beker wordt door Tjerk Bogtstra - de coach van het jaar? - in ontvangst genomen. De captain sneert: 'We zijn blij dat de turnsters niet zijn genomineerd, dan hadden we geen prijs gehad.'

Het zit hoog, zegt ook Raemon Sluiter, de grote man van het Nederlandse Davis Cup-seizoen. Hij heeft zelf de prijs van Rotterdams Sportman van het Jaar ontvangen, maar hij had die erkenning graag ingeleverd voor een optreden op het plankier van de RAI, met een draaiende camera van de NOS. 'Als de halve finale niet goed genoeg was, dan zal het komend jaar de finale moeten worden', zo belooft Sluiter.

Weet je waar de tennisploeg zich in Amsterdam echt aan geërgerd heeft, zeggen Bogtstra en Schalken onafhankelijk van elkaar: dat was aan de huldiging van de minder valide sporter van het jaar, rolstoeltennister Esther Vergeer. Bogtstra: 'Het huldigen gebeurde voor de uitzending. De zaal was vol geroezemoes. Mensen zaten niet op hun plaats. De envelop met de naam was weg, maar dat was niet erg zei Nelli Cooman.' Schalken: 'Doe het goed, of laat het anders achterwege.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden