Dure belofte

Het gaat niet goed met breedband-internet. Gebruikers van kabel en ADSL klagen over trage verbindingen en storing op het net....

'BREEDBAND zet de wereld van e-commerce op zijn kop met schier oneindige mogelijkheden', jubelt de aankondiging van het Nationaal Breedband Congres, dat volgende week in Amsterdam wordt gehouden.

Het snelle breedband-internet wordt vrij algemeen als een grote belofte gezien. De consument kan niet alleen razendsnel surfen, maar ook naar hartelust audio en video binnenhalen, op zijn pc of tv. Daarmee wordt internet een volwassen medium, zo is gedachte, en kan het bedrijfsleven eindelijk gaan oogsten.

Miljarden worden geïnvesteerd om de capaciteit van netwerken te verhogen en breedband-diensten te ontwikkelen. De consultants van de Gartner Group voorspelden onlangs nog dat het gemiddelde huishouden met breedband in 2006 twintig keer zo veel aan e-commerce zal uitgeven als het huidige gezin met een gewone inbel-verbinding.

Toch is het nog maar de vraag of al die miljarden worden terugverdiend. Internetverkeer kost namelijk veel geld. Toegangsproviders, zoals Planet Internet of Chello betalen een vergoeding aan netwerkproviders die de backbones beheren, de grote lijnen waarlangs het dataverkeer loopt. Ook toegangsproviders met een eigen netwerk in Nederland moeten betalen voor verbindingen met de rest van de wereld. Deze kosten lopen op naarmate meer dataverkeer plaats vindt. Hoe groter het publiek, hoe duurder internet wordt.

Breedbandproviders rekenen vaste tarieven aan abonnees en adverteren met 'onbeperkt internetten'. Gebruikers die bijvoorbeeld met Napster veel MP3-muziekfiles vanaf computers uit de Verenigde Staten downloaden zijn dan ook dure klanten. In de toekomst zal het dataverkeer verder toenemen. Nu is internet nog gericht op de gewone gebruiker met een 56K-modem. De meeste sites zijn op tekst gebaseerd. Naarmate breedband gewoner wordt, zal er ook meer breedband-content worden aangeboden. Steeds meer sites zullen gebruik maken van streaming video van hoge kwaliteit. 'Daarmee nemen ook de kosten toe', aldus Joe Simmons, woordvoerder van UPC. Een nieuwe bottleneck? Simmons: 'We hebben veel gebruikers nodig. Alleen dan is breedband voor ons rendabel.'

Breedband staat nog in de kinderschoenen. Eigenlijk bestaat breedband nog niet, zegt Hans Leemans, directeur van de branchevereniging voor providers NLIP. De kabel wordt beschouwd als breedband, maar is in de praktijk vergelijkbaar met een snelle analoge verbinding.

Een alternatief is ADSL, de troef van de telecombedrijven. ADSL maakt gebruik van de gewone koperen telefoonlijn maar kan door geavanceerde techniek enorme hoeveelheden data aan. De bandbreedte is breder dan die van de kabel. ADSL heeft potentie, zegt Leemans, maar KPN houdt de snelheid van zijn breedbanddienst Mx-stream beperkt.

KPN knijpt Mx-stream moedwillig af, zegt Yen-Li Kamphorst, woordvoerder van concurrent Cistron. Hoe sneller het netwerk, hoe meer dataverkeer, hoe hoger de kosten. Cistron investeerde in een eigen netwerk en betere technieken om streaming video aan te bieden. Daarmee biedt het bedrijf snelheden die twee keer zo hoog liggen als bij KPN, zij het vooralsnog alleen in Rotterdam-West.

KPN-woordvoerder Bram Oudshoorn bestrijdt de lezing van Cistron. 'Wij knijpen Mx-stream niet af. Wij moeten in deze fase voorzichtig opereren. Wij kunnen alleen maar snelheden aanbieden die we kunnen garanderen', aldus Oudshoorn. Mx-stream wordt immers nog altijd geplaagd door storingen.

Zodra de techniek het toelaat, gaat de snelheid omhoog, aldus Oudshoorn. 'Daar zit vooralsnog een goede business case aan', zegt hij. Wel heeft KPN-bestuursvoorzitter Paul Smits gezegd dat breedband alleen rendabel is als er additionele bronnen worden aangeboord: advertenties, online winkelen en vooral content waarvoor mensen betalen.

Echt solide is dat bedrijfsmodel niet. Voorbeelden van content waarvoor internetgebruikers bereid zijn te betalen, zijn op de vingers van een hand te tellen. Daar komt bij dat het aanbieden van breedband content momenteel nauwelijks terug te verdienen is. Een populaire site kost alleen maar geld, hoe goedkoop de content ook geproduceerd is.

Een rekenvoorbeeld van het Amerikaanse new economy magazine Industry Standard: een videostream van drie minuten van 300 kilobit per seconde kost aan dataverkeer circa 150 gulden per duizend views. De advertentie-inkomsten uit de meegestuurde commercial van twintig seconden liggen bij eenzelfde bereik rond de tachtig gulden. Als de kosten twee keer zo hoog zijn als de baten, dan is het einde oefening. Ook in de nieuwe economie.

Er bestaan mogelijke uitwegen. 'Het aanbieden van eigen content lukt alleen met een offline variant ernaast, zoals een tijdschrift of een televisieprogramma', meent Ruud Smeets, commercieel directeur bij Newconomy. Dit bedrijf participeert zowel in toegang- als in contentproviders. Henk-Jan Engelhardt van NOB Nieuwe Media gelooft heilig in zulke combinaties. 'Voor televisieproducenten is het niet duur een internet spin-off te maken. Maar veel breedband content is er nog niet. De eerste stappen worden nu gezet onder meer door de omroepen', aldus Engelhardt. Dit scenario zou betekenen dat alleen traditionele uitgevers en televisie-omroepen zich de productie van breedband content kunnen permitteren, als uithangbord voor programma's die wel geld opleveren.

Breedband-provider @Home zoekt de oplossing dichter bij huis. 'Bandbreedtekosten kun je het beste beheersen door zoveel mogelijk op je eigen netwerk te plaatsen. Als mensen bijvoorbeeld veel software downloaden bij Tucows, dan sluiten wij daar een overeenkomst mee. Zelfde geldt voor onze video feed van de BBC, FoxTV en SBS6. Wij plaatsen hun filmpjes op ons netwerk. Zo lang je mensen binnen je netwerk houdt, dan houd je genoeg over aan abonnementsgelden. Als je dat niet doet, dan ga je op den duur geheid voor de bijl', zegt @Home-hoofdredacteur Marcus Polman.

Hij pleit voor narrowcasten, het bedienen van een kleine, maar geïnteresseerde doelgroep. 'Je moet niet de massa willen bereiken. Dan blijven kosten ook beter beheersbaar', zegt hij.

Breedband internet staat onder druk. Van zijn eigen succes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden