Duizendpoot met een grote droom: de Iraanse mannenploeg coachen

De volleybalsters van Alterno maken vanavond in Zwitserland hun Europese debuut. Grote man van de club uit Apeldoorn is de in Iran geboren Ali Moghaddasian, trainer en sponsor tegelijk.

Toevallig staat de trainer van Alterno die dag zelf in zijn modezaak in Laren en moet hij het gesprek soms onderbreken voor enkele klanten. In Oosterbeek, Breda, Utrecht en in twee winkels in Laren verkoopt Ali Moghaddasian merkkleding. Hij beheert verder een webshop en is sponsor én coach tegelijk, een zeldzame combinatie in het topvolleybal.


'Het zou me goed uitkomen als de dagen langer zouden zijn dan 24 uur', zegt Moghaddasian, lachend. 'Ik heb gelukkig aan 5, 6 uur slaap voldoende en besteed de rest van de dag aan mijn werk en het volleybal.'


Het zijn gescheiden werelden voor de in Iran geboren Moghaddasian. 'Volleybal is een uit de hand gelopen hobby, hoewel ik al bijna 25 jaar trainer ben', vertelt hij. 'Ik beschouw het als een serieus vak, maar je kunt er in Nederland niet van leven. Nu ben ik tevens één van de sponsors om topvolleybal mogelijk te maken bij Alterno, maar ik wil worden beoordeeld als trainer.'


Ook bij de nog ongeslagen koploper Alterno moest het geld bijeen worden geschraapt om het vrouwenteam - bekerwinnaar van vorig seizoen - te kunnen inschrijven voor de kwalificaties van de Europese Challenge Cup. De speelsters vertrokken dinsdagnacht met de bus vanuit Apeldoorn en arriveerden de volgende ochtend in het Zwitserse Neuchâtel. Het is voor het eerst in de 40-jarige historie van Alterno dat de club een Europees duel speelt.


Incasseren

In twee duels met Sagres Neuchâtel hoopt Alterno het hoofdtoernooi van de Challenge Cup, het derde toernooi in Europa, te bereiken. 'Dan zouden we tegen een ploeg uit Servië of Duitsland moeten spelen', aldus Moghaddasian. 'Het is in elk geval geen dure reis, dat scheelt.'


De 46-jarige coach beschouwt zijn afwijkende achtergrond als een meerwaarde. 'Vele trainers komen uit het onderwijs of hebben een medische opleiding gevolgd. Wie is nu ondernemer én coach? Ik incasseer met mijn bedrijven dagelijks klappen en toch zijn we ondanks de economische crisis gegroeid. In teamsporten schiet Nederland meestal mentaal tekort. Ik denk dat ik een bepaalde overlevingsdrang kan overbrengen.'


Vanuit het niets iets moois opbouwen is zijn missie, sinds zijn komst naar Nederland in 1989. Ali was jeugdinternational in Iran en studeerde natuurkunde in Teheran, toen hij vanwege zijn liberale opvattingen tegenover sympathisanten van de geestelijke leiders kwam te staan. Hij moest zijn studie staken en zag geen toekomst meer in Iran.


Moghaddasian: 'Ik kreeg problemen met het regime, omdat ik me kon vinden in de denkbeelden van de oppositie. In Iran bestaat nu eenmaal geen vrijheid van meningsuiting. Hoewel bijna mijn gehele familie in Iran woont, moest ik wel weg. Ik was persona non grata op de universiteit en had het stempel van een dissident op me gedrukt gekregen.


'Ik stond in mijn land aan de verkeerde kant en liep het risico te worden opgepakt. Nu heeft Iran een gematigde president, maar hij heeft niet zo veel te vertellen. Ayatollah Khamenei is nog altijd de belangrijkste leider van Iran. Er is in mijn vaderland alleen ruimte voor het individu als je met de meute meeloopt, dat is sinds mijn vertrek in 1989 niet veranderd.


'Ik heb daarna twee jaar in Istanbul gewoond in de hoop naar mijn familie in Amerika te kunnen verhuizen. Het was een onzekere periode, waarin ik constant afwijzingen kreeg. Uiteindelijk kwam ik in Nederland terecht.'


Lachend: 'Van bruisende metropolen als Teheran en Istanbul naar de mist en de regen in een klein dorp als Soest, het was een scherp contrast en een grote cultuurschok.'Het volleybal verbond hem met de gemeenschap in Soest. Moghaddasian speelde bij Sovoco en leerde bij die club zijn vrouw kennen. 'Volleybal is mijn redding geweest, dankzij de sport kon ik een sociaal leven opbouwen.'


Pas zeven jaar geleden keerde Ali terug in Iran, in mei vierde hij in Teheran het huwelijk van zijn broer. 'De eerste keer vond ik het spannend, maar ik merkte dat het regime niet meer achter me aanzat. Rond het huwelijk van mijn broer heb ik zelfs een week feest gevierd in Teheran.'


Toch is Iran geen dictatuur als Syrië of het Irak van Saddam Hoessein, aldus Moghaddasian. 'Bij die landen denk je: één kop eraf en je hebt democratie. In Iran is de macht wel degelijk verdeeld, er zijn verschillende stromingen met wie je kunt mee zwemmen. Al bepaalt de geestelijkheid hoe het land moet worden bestuurd.'


Niet alle tradities uit het koninkrijk van de in 1978 verdreven Sjah zijn verdwenen, zegt Moghaddasian. 'Ik heb als kind de metamorfose van Iran meegemaakt. Vele mensen denken dat Iran een achterlijk land is, maar we hadden al in 1952 een vrouwelijke minister. Zelfs de tegenstellingen tussen Iran en Israël zijn minder groot dan iedereen denkt.'


Loyaliteit

'Alleen al in Teheran heb je 52 synagogen. Iran heeft na Israël de grootste joodse bevolking in het Midden-Oosten. We hebben joodse parlementsleden. Het probleem is dat het Westen vanwege de censuur alleen de karikaturale visie van de regering te horen krijgt. Omgekeerd is het te simpel om Iran als het land van de duivel af te schilderen, zoals Amerika graag deed. De waarheid is genuanceerder.'


Met zijn Nederlandse gezin zou hij onmogelijk kunnen leven in Iran. 'Er is in Iran geen scheiding tussen kerk en staat en die beperkingen kunnen wij niet accepteren. Je hebt in Iran aparte zwembaden en sauna's voor mannen en vrouwen. En ik vind het belachelijk dat Iraanse vrouwen alleen met hoofddoeken en in lange broek mogen sporten als er mannen komen kijken.'


Toch ligt zijn droombaan in Teheran, vertelt Moghaddasian. 'Ik zou dolgraag bondscoach van het Iraanse mannenteam willen zijn. Ik heb jaren geleden al eens een aanbieding gekregen van een Iraanse club. Volleybal is een grote sport in Iran, de mannen doen al jaren mee in de World League en het niveau van de competitie is veel hoger dan in Nederland.


'Het zou bijzonder zijn om als volleybalcoach terug te keren naar het land dat me eind jaren tachtig niet meer wilde. Met de Argentijn Velasco beschikt Iran nu over een supertrainer. Maar als die kans zich ooit voordoet, zeg ik geen nee.'


Tot die tijd verenigt Moghaddasian twee culturen in zichzelf. 'Ik hoop dat Iran en Nederland op het WK voetbal in Brazilië in dezelfde poule terechtkomen, zoals op het WK in 1978. Mijn kinderen zullen Oranje aanmoedigen, ik weet nog niet voor wie ik dan ben. Ik heb twee paspoorten, maar voel me niet geremd door een dubbele loyaliteit. Dat is onzin uit politiek Den Haag. Ik ken mensen met één paspoort, die alleen loyaal zijn aan hun portemonnee. Zowel Iran als Nederland is mijn land.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden