Duizenden studenten betalen voor hulp bij scriptie

Duizenden studenten huren voor het schrijven van hun afstudeerscriptie advies in van scriptiebureaus. De afgelopen jaren werden tientallen van dit soort bureaus opgericht, van eenpitters tot kantoren met meer dan tien werknemers. Voor 35 tot 80 euro per uur loodsen ze studenten naar hun diploma. Universiteiten en hogescholen weten nog niet hoe ze op deze ontwikkeling moeten reageren, blijkt uit een peiling van de Volkskrant.

Foto anp

De zoekterm 'scriptiehulp' is de sleutel tot een groeiend, maar nagenoeg onzichtbaar marktsegment met bedrijfjes als snelafstuderen.nl, scriptiedokters.nl, of scriptiehulpverlening.nl, 'de begeleiding die past als een maatpak'. Hun websites lonken als vuurtorenlichten op zee naar studenten die dreigen te verdrinken in hun scriptie.

De bureaus bieden hulp van begin tot eind: ze helpen brainstormen, bedenken een goede hoofdvraag en een goede structuur. Ze geven feedback op conceptversies, schrappen overbodige delen en corrigeren taal en spelling. Deze handreikingen lijken in conflict met het idee achter de scriptie, bedoeld als zelfstandige wetenschappelijke publicatie waarmee een student aantoont zich zonder zijwieltjes een weg te kunnen banen in de wetenschap.

Weinig regels
'De scriptie is het eigen product van de student.' Deze zin, of eentje die er sterk op lijkt, staat in de examenreglementen van alle universiteiten en hogescholen. Dat geldt ook voor een verbod op plagiaat. Hulp bij het schrijven is dus nadrukkelijk verboden. Maar over hulp bij het nadenken, structureren en spellen bestaan weinig regels. Bovendien zijn de sporen van dit type hulp nauwelijks te traceren door begeleiders en plagiaatdetectors.

Van de ondervraagde instellingen zegt alleen Hogeschool Windesheim externe, betaalde scriptiehulp 'ongewenst' te vinden. De andere ondervraagden zijn vager. 'Waar de grens ligt van wat wel en niet mag, is moeilijk aan te geven', zegt een woordvoerder van de Rijksuniversiteit Groningen. Op de Erasmus Universiteit Rotterdam mag 'de intellectuele prestatie niet bij een ghostwriter liggen', maar bestaan er 'geen centrale regels over welke vormen van hulp wel en niet zijn toegestaan'. De Universiteit van Amsterdam geeft aan 'nog geen expliciet beleid te hebben ten aanzien van externe scriptiebegeleiding'.

De bureaus varen er wel bij. Elk jaar maken meer studenten gebruik van hun diensten, gedreven door de kortere studiefinanciering, het naderende sociale leenstelsel en het vanwege de krapte op de arbeidsmarkt toegenomen belang van hoge cijfers.

'Ik had geen idee wat een wetenschappelijke scriptie inhield', zegt een 26-jarige accountant die onlangs met een 8 afstudeerde aan de Erasmus Universiteit. Hij wil niet met zijn naam in de krant, omdat hij zijn begeleider op de universiteit nooit heeft verteld over de betaalde scriptiehulp. 'Toen ik de eerste versie van mijn scriptie inleverde bij mijn begeleider, zei hij dat het niet academisch genoeg was. Hij gaf wel verbetertips, maar die waren heel abstract.'

Omdat hem de langstudeerboete - inmiddels gesneuveld aan het politieke front - boven het hoofd hing, besloot hij persoonlijk begeleidingstraject van scriptieklasje.nl. Voor 400 euro skypte hij 5 uur met een begeleider die hem 'precies de goede vragen stelde' en 'de rode draad in de gaten hield.'

Van tevoren had de jongen wel twijfels: viel betaalde scriptiehulp onder fraude? Hij suste zijn geweten met de gedachte dat dit soort hulp al eeuwen wordt geboden door ouders en vrienden. 'Het enige verschil was dat ik professionals inschakelde.'

Ghostwriter
'Wij schrijven je scriptie niet voor je', staat op de websites van alle grotere, bij de Kamer van Koophandel geregistreerde scriptiebureaus. Studenten die op zoek zijn naar een ghostwriter kunnen terecht op marktplaats. Daar adverteren de eenmansbedrijfjes met slogans als 'alles is mogelijk' en 'niets is te gek.'

'Zolang je de scriptie niet schrijft, is hulp legaal', zegt Pepijn Trietsch van snelafstuderen.nl. 'Wij helpen waar scriptiebegeleiders dat niet kunnen. Als blijkt dat een student helemaal niet kan schrijven heeft zo'n begeleider geen tijd om dat nog te leren.' Volgens Trietsch verwijzen universiteiten weleens door naar zijn bureau, maar geen van de ondervraagde instellingen kan dat bevestigen.

Damiaan Messing, oprichter van scriptieklasje.nl, is zich bewust van het grijze gebied waarin hij opereert. Hij doet het werk uit principe. De oud-universiteitsdocent Academische Vaardigheden in Nijmegen vindt dat de scriptie moet worden afgeschaft. 'De meeste studies leiden niet meer op tot wetenschapper en de meeste studenten zijn ook niet geïnteresseerd in de wetenschap. Waarom moeten ze dan wel een academisch stuk schrijven? Ze zijn klaar voor de arbeidsmarkt maar sneuvelen op iets waarvoor ze niet hebben geleerd en wat ze nooit meer hoeven te kunnen. Dat vind ik zonde.'

Professionele scriptiehulp is alleen weggelegd voor hen die het kunnen betalen, dat vindt Messing wel een probleem. Het is niet goedkoop. Sommige bureaus bieden de begeleiding alleen in pakketvorm aan, voor een minimum van 450 euro en een maximum rond de 2.000 euro. Voor studenten of ouders die bij het zien van die bedragen hun wenkbrauwen fronsen, staat op de websites een tegenargument: 'een jaar extra studeren is duurder.'