Duizenden Serviërs demonstreren tegen celstraf Karadzic

Enkele duizenden Servische ultranationalisten hebben donderdag in Belgrado gedemonstreerd tegen de 40-jarige celstraf voor Radovan Karadzic. Het Joegoslavië-Tribunaal achtte de voormalig opperbevelhebber van de Bosnisch-Servische republiek eerder op de dag schuldig aan de genocide in Srebrenica juli 1995 en misdaden tegen de menselijkheid. Ook Rusland laakt de veroordeling van Karadzic.

Demonstratie in Belgrado na het vonnis. Beeld afp

Volgens zijn extreem-rechtse aanhangers is Karadzic alleen maar veroordeeld omdat hij Servisch is. Demonstranten droegen bij het protest posters met zijn foto's en die van andere Serviërs die zijn aangeklaagd voor oorlogsmisdaden. Volgens de nationalistische leider Vojislav Seselj is Karadzic onschuldig: 'De aanklacht tegen Karadzic is een aanklacht tegen het hele Servische volk, tegen de hele Servische natie.' Seselj staat zelf volgende week terecht in Den Haag. In Bosnië hangen posters van Karadzic waarop staat 'We zijn allemaal Radovan'.

Ook Rusland, van oudsher vriend van de Serviërs, heeft het vonnis van Karadzic afgedaan als 'politiek gemotiveerd'. In een verklaring noemt de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken de rechtsgang van het Joegoslavië-Tribunaal eenzijdig. 'De misdaden begaan door de Kosovaarse leiders en militairen zijn niet onderzocht.'

Opgetogen

Bosnische moslims reageren juist opgetogen op de gevangenisstraf. Karadzic is volgens het tribunaal als opperbevelhebber van de Bosnisch-Servische republiek verantwoordelijk voor de 'systematisch en strak georganiseerde moord op mannen en jongens in Srebrenica'.

Het was Karadzic die in maart 1995 'richtlijn 7' uitvaardigde betreffende de inname van de enclave. De rechter acht ook bewezen dat Karadzic vanaf de avond van de 13de juli 1995, toen hij lang telefoneerde met het militaire opperbevel in de regio, wist én goedkeurde dat alle mannen van Srebrenica zouden worden geëxecuteerd.

Karadzic was de enige die de massamoord in dat stadium nog had kunnen voorkomen, stelde de rechter: hij was als president van de Servische republiek in Bosnië tevens de opperbevelhebber van de strijdkrachten. Karadzic verzuimde op 13 juli 1995 niet alleen te interveniëren, maar bemoeide zich ook nog met de logistieke afwikkeling van de executies.

Karadzic heeft in de rechtszaal van het Tribunaal altijd volgehouden niets van de massamoord te hebben geweten. Hij gaat in beroep tegen het vonnis van het Joegoslavië-tribunaal.

De val van Srebrenica

In de zomer van 1995 werden ruim 8.000 moslimmannen vermoord in en rond Srebrenica, een gebied dat tijdens de Bosnische burgeroorlog werd omgedoopt tot 'veilig gebied'. Dutchbat, de Nederlandse legereenheid die daar namens de Verenigde Naties toezicht hield, verzette zich niet toen de troepen van generaal Ratko Mladic de enclave binnenvielen. De vrouwen en kinderen werden met bussen naar moslimgebied gedeporteerd, de meeste mannen vermoord bij massale executies.

Tijdens de inval vluchtte een groot deel van de moslimbevolking de bossen in uit angst voor de aanstaande massamoord. Bij die groep vielen de meeste slachtoffers. De rest van de bevolking, een groep van ruim 25 duizend personen, trok naar de Nederlandse basis in Potocari, 6 kilometer verderop. 5.000 van hen, onder wie 320 mannen, werden toegelaten tot het kamp van Dutchbat. De andere 20 duizend, van wie 1.500 mannen, bleven noodgedwongen buiten de hekken.

Veroordeling

Behalve voor de genocide in Srebrenica achtte de rechter Karadzic donderdag schuldig aan vervolging, deportatie, moord, gedwongen verhuizingen, exterminatie en andere misdaden tegen de menselijkheid. Bovendien schond hij het oorlogsrecht door 200 VN-militairen te laten gijzelen in 1995. Voor de genocide in zeven Bosnische gemeenten in het begin van de oorlog, 1992, werd hij vrijgesproken.

Schurk uit andere tijd

Stel dat het Joegoslavië-Tribunaal in 1996 in plaats van 2016 uitspraak had gedaan in de zaak tegen Radovan Karadzic. Dan had de wereld ademloos toegekeken. Twee decennia geleden was Karadzic in de media een 'verpersoonlijking van het kwaad' van het kaliber Bin Laden. Anno 2016 is Karadzic een 'schurk uit een andere tijd'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden