'Duizenden leven korter door extra uitstoot fijnstof'

Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu schat de effecten van een verhoging van de maximumsnelheid op de snelwegen rond de steden te rooskleurig in. Deskundigen zeggen dat duizenden omwonenden korter zullen leven door de extra uitstoot van fijn stof, vooral roet.

Minister Melanie Schultz van Haegen, minister van Infrastructuur en Milieu Beeld anp

De afgelopen jaren zijn verscheidene studies uitgevoerd naar de effecten van de zogeheten 80-kilometerzones rond de grote steden. Daaruit blijkt dat de concentratie fijn stof met een paar tot 10 procent (1 tot 3 microgram per kubieke meter, naast de snelweg) is afgenomen door de verlaging van de maximum snelheid van 100 naar 80 kilometer per uur.

Andere conclusie
Alleen een door het verkeersministerie verordonneerd onderzoek van Grontmij, dat de basis vormt voor de nu geplande snelheidsverhoging, komt tot een andere conclusie. Volgens dat rapport is het effect van de snelheidsverandering (0,1 microgram) tien tot dertig keer lager dan de eerdere bevindingen.

'Onwaarschijnlijk', zegt Maarten van den Biezen van de Stichting Natuur en Milieu. Volgens hem gaat het ministerie er ten onrechte van uit dat de doorstroming zal verbeteren. 'Maar door de grotere snelheidsverschillen zal er juist meer afgeremd en versneld worden, en zullen eerder opstoppingen ontstaan. Dat vergroot de uitstoot van fijn stof.' De Europese normen voor fijnstof zullen, in tegenstelling tot wat Schultz zegt, hoogstwaarschijnlijk wel worden overschreden.

Nederland moet, nadat het zes jaar respijt heeft gehad, vanaf dit jaar voldoen aan twee Europese normen voor fijnstof. De ene norm betreft de gemiddelde concentratie, de andere het aantal dagen dat een piekwaarde mag worden overschreden. De gemiddelde waarden liggen nu onder de norm. Maar het aantal piekdagen ligt dit jaar (waarschijnlijk) boven de limiet.

Opvullen
Zelfs als wordt voldaan aan de normen wordt daarmee de gezondheid van de omwonenden niet beschermd, zegt hoogleraar Bert Brunekreef van de Universiteit Utrecht. 'Wat hier gebeurt, is het opvullen van de norm. Met als gevolg meer gezondheidsschade dan wanneer de limieten niet worden verhoogd.'

Vooral extra roet blijkt de levensverwachting met maanden te bekorten. Onderzoekster Nicole Janssen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu stelt dat 1 microgram fijn stof leidt tot een half microgram extra roet. Dat beperkt de levensverwachting met drie tot vier maanden. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu kan nog niet inhoudelijk op de kritiek reageren. Wel stelt een woordvoerder dat het steeds binnen de normen denkt te blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden