Duizend en een nacht

ER ZIJN DUS twee mogelijkheden: die tape is echt, of de CIA heeft 'm gefabriceerd...

In het eerste geval zijn we gauw klaar. Iemand die uit geloofsijver in één klap vijfduizend mensenlevens en twee gedenkwaardige torens helpt vernielen en er - meesterbrein of niet - voor het oog van een videocamera ook nog genoeglijk over napraat met een vrome sheik, moet hangen. Die sheik trouwens ook. En nou we het daar toch over hebben: als er nou één heilloze god is (ze deugen natuurlijk geen van allen, we hebben ze tenslotte zelf bedacht), dan die Allah wel. Dus die eveneens weg, als het kabinet er na een opinie-peiling tenminste voldoende draagvlak voor vermoedt.

Ingewikkelder wordt het als het hele tafreeltje (iets te lang, eigenlijk) op verzoek van Bush door Hollywood in scène zou zijn gezet.

Knap werk, dat staat voorop. Alleen al zo'n detail als dat van de sheik die onhandig z'n hoofddoek zit af te wikkelen waar uiteindelijk ook nog een kalotje onder blijkt te zitten - daar zou misschien zelfs Woody Allen niet op zijn gekomen.

De plot was uiteraard niet moeilijk, die was van New York tot Washington al uitgeschreven door Al Qa'ida. De dialoog laat weinig te wensen over, maar daar hadden ze neem ik aan arabisten voor, zoals ze indertijd voor Cleopatra tientallen egyptologen hadden ingehuurd om de glitters op de jurk van Liz Taylor te tsjekken.

Waar zouden ze het hebben opgenomen? Ook niet echt een punt, lijkt me. De meeste kruistochtenfilms zijn ooit in Spanje gedraaid, en voor de sequence met de helicopterresten en de kindertjes kunnen ze voor de zekerheid computergewijs stockshots van CNN uit de omgeving van Jalalabad als authentiek Afghaans decor hebben ingelast.

Het grootste probleem zal de Bin Laden-look-alike zijn geweest, en je moet toegeven: niet van echt te onderscheiden. De lichte onscherpte - amateurbeelden! - is vanzelfsprekend goed van pas gekomen, net als de gebrekkige geluidskwaliteit van die home-video's, maar niettemin zal er in de eindmixage nog urenlang zijn gesleuteld aan klankkleur, spreek snelheid, en achtergrondruis.

Maar dat brengt me ineens op een mogelijkheid die bij mijn weten nog door niemand in het goedgelovige westen is geopperd: dat de film namelijk niet in opdracht van de CIA, maar als een afleidingsmanoeuvre door de bende zelf is gemaakt.

Die zouden het een stuk gemakkelijker hebben gehad. Op eigen terrein, sheiks die onhandig hun hoofddoek afwikkelen overal voor het oprapen, die helicopter onderdelen lagen er toch nog, en dubbelgangers in overvloed.

Terwijl de echte Bin Laden z'n baard afschoor, blauwe contactlenzen in deed, z'n jurk uittrok, een driedelig, goed gesneden pak paste en in Islamabad voor de prijs op zijn hoofd een paspoort en een Amerikaanse bruid kocht, werd zijn evenbeeld kort na z'n door Allah bewonderde acteurs prestatie over de grens naar Pakistan gesmokkeld en als martelaar in de Indische Oceaan geworpen, waarna in kranten en geschiedenisboeken nog jarenlang zou worden gespeculeerd over het geheimzinnige lot van de in het Niets verdwenen superterrorist, net zoals er door types als Martin Ros nog altijd theorieën worden ontwikkeld over het einde van Attila, Napoleon, Jack the Ripper, Rasputin, Adolf Hitler en Rudolf Hess.

Ik bedoel: in Hollywood weten ze hoe ze een verhaal moeten verzinnen, maar de Arabieren hebben er sinds de dagen van Abu Bakr, Othman en Ali (niet voor niets allemaal genoemd in dat filmpje!) al bijna veertien eeuwen mee terecht gekund.

Dus als je het mij vraagt: ik weet het niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden