Duivel loopt zich warm voor Oerol

LEEUWARDEN/TERSCHELLING Alsof de duvel ermee speelt. Dat kun je met recht zeggen over de brand in Leeuwarden in de aanloop naar de openluchtvoorstelling Master en Margarita, waarmee Theatergroep Tryater en fanfarepunkband De Kift vanavond op Terschelling de 29ste editie openen van het Oerolfestival....

In deze variétébewerking van het beroemde satirische boek De Meester en Margarita (1966, postuum) van Michail Boelgakov (1891-1940) laten de duivel en zijn handlangers in een vastgeroeste samenleving een spoor van verwoesting achter tijdens hun brutale zoektocht naar pure passie. En laat nu net vorige week de vrachtwagen van Tryater uitbranden, mét decorspullen en techniek voor Master en Margarita.

Het materiaal en het gebouw van Tryater waarin de truck stond, liepen forse schade op. De schoonmaak van alle door roet aangetaste elektronica en luchtverversingssystemen zal nog weken vergen.

Losbandig lentefeest
Regisseuse Ira Judskovskaja (35) heeft echter geen moment gedacht het buitenproject af te blazen. ‘Daar ben je theatermaker voor. The show must go on. We hebben repetitietijd verloren maar dubbel zo hard gewerkt. We konden gelukkig terecht in Schouwburg De Harmonie in Leeuwarden. En nu we op Terschelling zijn en onze tenten op de Elvisplak hebben opgeslagen, ligt de brand achter ons, aan vaste wal.’

In het oostelijk deel van het eiland, voorbij de bosjes van Hoorn, is in het veld een piste verrezen waar de duivel zich met zijn kompanen voorbereidt op een losbandig lentefeest in volle maan. Satan – hier Woland genaamd – zoekt echter nog een koningin. De rijke, mooie en getrouwde Margarita stemt toe na de belofte dat ze haar minnaar en grote liefde, een schrijver, weer zal ontmoeten. Ook al weet iedereen dat wie in de ban raakt van dit duivels gespuis de kans loopt gek, vergiftigd of vermoord te worden.

Judskovkaja las het boek al op haar 13de en was voor altijd gegrepen door de ongebreidelde fantasie die in de drie verstrengelde verhaallijnen van de bladzijden spat – naast het duivelse lentebal en de brandende liefde tussen Margarita en haar schrijver komen ook nog Pontius Pilatus en Jezus voorbij, als romanpersonages uit het onvoltooide boek van de meester. Judskovkaja is niet de enige die het boek ziet als dankbare inspiratiebron. Meermalen is de roman verfilmd, Salman Rushdie baseerde er zijn Duivelsverzen op en The Rolling Stones lieten het boek doorklinken in hun Sympathy for the devil.

Muzikale anarchisten
In haar bewerking voor theater – in het Fries, Nederlands en Leeuwards – kiest Judskovkaja ook voor muziek, maar dan van de Zaanse fanfarepunkband De Kift. Vorig jaar maakte ze met deze muzikale anarchisten uit de familie Heijne al 4 voor 4 voor Oerol. Nu vertolken de mannen met hun hakkende gitaren en roestig, pompend koperwerk Woland en zijn trawanten tijdens Master en Margarita. ‘Zij zijn ideaal als ontregelende kracht in een voorstelling.’ Het stalinistische Moskou heeft Judskovkaja als setting geschrapt: ‘Dan zou ik zoveel moeten uitleggen over hiërarchische politieke structuren. Het gaat mij om het hier en nu. Om ontregelende krachten in een zouteloze maatschappij. Daar leven we nu toch eigenlijk ook in?’

De tredmolen van de dagelijkse sleur wordt tijdens Master en Margarita verbeeld door het eeuwige ochtendrondje met dezelfde tram – in dit geval een opgevoerde rolstoel met aanhangkarretjes. Waar de burgerlijke familie van Margarita eerst nog in kleurig maar stijf tafelzeil begint, sijpelt langzaam alle bonte pracht weg uit het decor. En dan gaat aan het slot, in het duister, alsnog de vlam erin. Ook onder aanvoering van de duivel maar dan wel gecoördineerd, met de uitspraak: ‘Geef ze een nieuwe start en een beetje warmte.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden