Nieuws

Duitsland wil zonder EU onderhandelen over aankoop Spoetnik V

Nu de EU geen Spoetnik V-vaccins wil bestellen, wil Duitsland op eigen houtje onderhandelen over de prikken uit Rusland. Gezondheidsminister Jens Spahn (CDU) kondigde aan met de producenten in gesprek te gaan, hoewel nog onzeker is of de EMA het vaccin zal toelaten op de Europese markt.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Woensdagavond liet de Europese Commissie weten niet van plan te zijn voor Spoetnik V collectieve contracten af te sluiten zoals die bestaan voor de nu al in Europa toegelaten vaccins. ‘Daarop heb ik de raad van Europese Gezondheidsministers verteld dat wij voor Duitsland dan ook bilateraal met Rusland gaan praten’, aldus Jens Spahn.

De Duitse minister gooit met zijn beslissing een steentje in de Europese vijver. De inzet van het Russische vaccin leidt immers in verschillende andere EU-landen tot onrust. In Slowakije moest onlangs premier Igor Matovič aftreden nadat hij vaccins in Rusland had besteld zonder zijn coalitiepartners daarover te informeren en ook in Tsjechië ruziet de regering over het vaccin. Mocht de EMA het vaccin goedkeuren, zou een eventuele Duitse bestelling in andere EU-landen tot scheve ogen kunnen leiden.

Waarom wil Duitsland Spoetnik V? Niet omdat er een acuut vaccintekort dreigt. Dat het een verkiezingsjaar is en Spahns CDU in de peilingen de rekening betaalt voor de trage start van de Duitse vaccinatiecampagne speelt waarschijnlijk een rol. Al komt het vaccineren juist deze week wat op stoom. Nu de huisartsen zijn gaan meeprikken, werden woensdag binnen een dag 650 duizend mensen gevaccineerd, een record.

Vaccinatiecompetitie tussen deelstaten

Niet alleen in Europa is Spoetnik een onruststoker, ook binnen Duitsland. Markus Söder, Minister-President van Beieren, kondigde eerder deze week aan dat hij een ‘voorcontract’ had getekend voor 2,5 miljoen vaccins voor de zuidelijke deelstaat. Het kleine noordoostelijke Mecklenburg-Voorpommeren maakte een dergelijke afspraak en de Saksische Regeringsleider Michael Kretschmer (CDU) wil een bestelling voor zijn deelstaat bij een bezoek aan Moskou eind deze maand tot ‘Chefsache’ maken.

Leiders van verschillende andere deelstaten spraken zich juist uit tegen een dergelijke binnenlandse vaccinatiecompetitie en bezwoeren dat het beter was de onderhandelingsgesprekken over te laten aan het ministerie van Spahn. (Precies het federale geharrewar waarvan de Duitse bevolking de afgelopen maanden zo moe wordt.)

De Beierse Spoetnik-bestelling is te lezen als een campagnestunt van Minister-President Markus Söder, die Bondskanselier wil worden. Hij zet zichzelf graag neer als iemand die de handen uit de mouwen steekt. Ergens in de komende weken zal het tot een confrontatie komen tussen Söder en partijleider Armin Laschet, de andere kandidaat.

Verhouding met Rusland

Daarbij worden de kaarten van Söder met de dag beter. Niet alleen heeft Laschet zijn handen vol aan allerlei partijschandalen, ook komt de Minister-President van NRW wat corona betreft steeds met net de verkeerde quotes in het nieuws. Op de vraag of hij net als Merkel voor nog een paar weken strenge lockdown is, antwoordde Laschet voor Pasen weifelend dat hij ‘er nog over moest nadenken.’

Interessant is ook de rol van Angela Merkel zelf, die net als miljoenen andere Oost-Duitsers opgroeide met vaccins uit de Sovjet-Unie. Als enige West-Europese regeringsleider liet ze deze winter al weten dat de Europese inzet van Spoetnik V voor haar een reële optie is, na goedkeuring van de EMA. Is dat het pragmatisme van een wetenschapper? Of een diplomatieke beweging van een politiek leider die zich altijd verantwoordelijk heeft gevoeld om de weg tussen Rusland en de EU ijsvrij te houden? Waarschijnlijk allebei. Toevallig telefoneerde ze donderdag met Poetin over twee gevoelige onderwerpen, de troepen aan de Oekraïense grens en de gezondheid van de gevangen oppositieleider Navalny. Of het in de marge ook nog over Spoetnik is gegaan, is niet bekend.

Wel prees de marketingleider van de producent van Spoetnik V, Kirill Dmitrijew Merkel vanwege die houding deze week in een interview met der Spiegel. Dat Merkel het vaccin niet meteen verwerpt ‘omdat het Russisch is’, bestempelde hij als ‘de ideale houding.’

Gezondheidsminister Spahn waarschuwde donderdag wel voor een ‘fatamorgana-debat’ rond Spoetnik V. ‘Eerst moet de toelating plaatsvinden, en daarvoor moet Rusland data leveren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden