Duitsland wacht negende - nog langere - spoorstaking binnen een jaar

Het treinverkeer in Duitsland komt deze week weer grotendeels tot stilstand. Een groot aantal machinisten legt vanaf vanmiddag (goederenverkeer) en morgenochtend vroeg (passagierstreinen) het werk opnieuw neer. Het wordt de negende staking van het treinpersoneel binnen een jaar. Inzet: hogere lonen en meer vrije tijd.

Een machinist van Deutsche Bahn op het treinstation in München.Beeld reuters

Overleg tussen vakbond Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer (GDL) en werkgever Deutsche Bahn (DB) leverde vandaag niets op. 'Der MegaStreik beginnt', de megastaking begint, schreef Spiegel online vandaag rond een uur, na het opnieuw falen van de onderhandelingen in Berlijn. Buiten de looneisen speelt een machtsstrijd tussen twee Duitse spoorwegvakbonden. De relatief kleine vakbond GDL wil meer zeggenschap bij toekomstige cao-onderhandelingen, ook voor niet-leden.

De veel grotere vakbond Eisenbahn- und Verkehrsgewerkschaft (EVG), die niet deelneemt aan de stakingen, wijst dat af. De GDL heeft - in tegenstelling tot eerdere stakingen - geen einddatum van de nieuwe werkonderbreking genoemd, maar volgens Duitse media gaat die langer duren dan de vorige, die van 4 tot 10 mei het treinverkeer in de war stuurde. Dat was toen al een record.

Goederentreinen staan in verband met de staking stil op het station van München.Beeld reuters

Gevolgen voor Nederland

Onduidelijk is vooralsnog wat de gevolgen van de nieuwe staking voor reizigers vanuit Nederland zijn. Bij de vorige staking vielen tal van internationale treinen uit. Duidelijk is wel dat de populaire Intercity Berlijn ook tijdens deze nieuwe staking niet rijdt tussen grensplaats Bad Bentheim en Berlijn. Volgens NS moeten reizigers naar Hannover, Hamburg of Berlijn in Duisburg Hbf overstappen voor Hamburg, Hannover of Berlijn.

De DB gaat op haar website een 'Ersatzfahrplan' plaatsen. Men hoopt een derde van de treinen nog te kunnen laten rijden, maar er zijn grote regionale verschillen. In het oosten rijden minder treinen dan in het westen.

In Duitsland wordt gevreesd dat het komende Pinksterweekeinde, traditioneel een tijdstip waarop veel per trein gereisd wordt, in chaos zal ontaarden. In de deelstaten Beieren en Baden-Württemberg is het bovendien vakantie. 'Nu verklooit Weselsky ons ook nog Pinksteren', kopte Bild vanochtend al. Claus Weselsky is de vasthoudende chef van vakbond GDL, de man die opnieuw tot de staking heeft opgeroepen. Ook wordt in Duitse kranten de nadruk gelegd op het wegvallen van treinen voor voetbalsupporters. Zaterdag is de laatste competitiedag in de Bundesliga, liefst zes clubs strijden nog tegen degradatie. In Hamburg, waar HSV vecht voor de laatste kans, rijden als gevolg van de staking zaterdag ook minder treinen van de lokale S-Bahn.

Automobilistenvereniging ADAC verwacht de komende extra files op de wegen. Busbedrijven zetten op de langere afstanden extra bussen in. Het bedrijf Meinfernbus verwacht tweemaal 'zoveel klanten als normaal'.

In zakenkrant Handelsblatt worden de gevolgen voor de economie geschetst. Voor de Duitse economie kunnen de kosten per dag oplopen tot honderd miljoen euro per stakingsdag. De Duitse industrie is logistiek erg afhankelijk van de stipte voorraadaanlevering van grondstoffen en materiaal, in het jargon ook wel 'Just in sequence' genoemd. Veel onderdelen voor de grote chemie- en autoindustrie komen per trein uit Polen, Tsjechië of Nederland. Vanuit Rotterdam rijden wekelijks alleen al vijfhonderd goederentreinen naar het Duitse achterland. De treinen van Deutsche Bahn vervoeren per dag 5,5 miljoen reizigers en 600 duizend ton goederen.

Claus Weselsky, de chef van vakbond GDL.Beeld reuters

Machtsstrijd

De staking wordt mede gevoed door de machtsstrijd tussen de kleine GDL (34 duizend leden) en de EVG, de Spoor- en Verkeersvakbond, die 200 duizend leden telt. Inzet: Welke bond vertegenwoordigt welke werknemers bij de spoorwegen? De GDL wil meer zeggenschap, ook over spoorwegpersoneel dat geen machinist is. Het stakingsgeld voor de stakende machinisten is door de GDL deze week verhoogd naar 100 euro per dag. Vorig jaar was dat nog 50 euro.

Saillant is dat het Duitse parlement, de Bondsdag, deze week praat over een nieuwe wet die het sluiten van een cao binnen een bedrijfstak voorbehoudt aan de vakbond met de meeste leden. Zijn er meerdere cao-afspraken en meerdere vakbonden binnen een en dezelfde bedrijfstak, dan geldt in de toekomst de cao die tussen de grootste vakbond en werkgever werd afgesloten.

Bij het spoor is de EVG verreweg de grootste vakbond. Deze bond voert 'gewone' cao-onderhandelingen met de werkgever, zonder steeds maar weer naar het stakingswapen te grijpen. De GDL-chef Weselsky, zelf een voormalig machinist uit Dresden, vreest dat DB de invoering van de nieuwe wet (mogelijk al in juli) afwacht, waarna zijn GDL in feite tandeloos wordt. Stakingen zoals die van deze week door de 'Lokführer', kunnen dan door de rechter worden verboden.

Stilstaande treinen in Seevetal, in het noordwesten van Duitsland.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden