Duitsland wacht harde loonstrijd

Duitsland moet zich in toch al lastige economische omstandigheden opmaken voor een harde loonstrijd. De machtige IG Metall, de grootste vakbond van Europa, eiste maandag voor 3,6 miljoen werknemers een loonsverhoging van 5 tot 7 procent....

De Duitse werkgevers reageerden direct verontwaardigd. De eis van IG Metall is 'onverantwoordelijk', zo verklaarde werkgeversvoorzitter D. Hundt. 'Wie zo duidelijk de kritische situatie van veel bedrijven negeert, heeft het zicht op de werkelijkheid verloren.'

Zelf zijn de Duitse werkgevers slechts bereid tot een loonsverhoging van 1,5 tot 2,5 procent.

Bondskanselier Schröder, de werkgevers en de Europese Centrale Bank hebben de vakbonden de afgelopen tijd opgeroepen tot matige looneisen. Duitsland verkeert op de rand van een recessie. Het ene na het andere kleine bedrijf gaat failliet, en ook grotere bedrijven kondigen ontslagen aan.

Deze winter zal het aantal werklozen weer boven de vier miljoen stijgen. Vooraanstaande economen zeggen dat de industrie een loonsverhoging van meer dan 3 procent niet kan bolwerken.

Maar IG Metall meldt een 'explosieve stemming aan de basis'. De werknemers 'willen geld zien'. In de metaalsector en de elektronica-industrie is 2001 een topjaar geweest, terwijl de loonsverhoging niet eens de inflatie dekte. K. Zwickel, de voorzitter van IG Metall, wees er maandag op dat de werknemers in 2000 genoegen namen met 3 procent loonstijging en in 2001 met 2,1 procent.

Bovendien heeft Zwickel andere opvattingen dan de meeste economische deskundigen. Zwickel zei maandag dat loonsverhogingen de binnenlandse vraag stimuleren en zo helpen de crisis te bestrijden. 'Wij willen ook onze bijdrage leveren aan de heropleving van de economische groei en eisen daarom een zichtbare loonsverhoging.'

De gevraagde verhoging is gebaseerd op een inflatieraming van 2 procent en een verwachte productiviteitsgroei van eveneens 2 procent. 'De rest is herverdeling en inhalen', aldus Zwickel. De nieuwe machtige dienstenbond Verdi heeft vorige week eveneens forse loonsverhogingen geëist.

De Duitse vakbonden hebben een lange traditie van hoge looneisen op ongunstig momenten. Na het getouwtrek, inclusief waarschuwingsstakingen, dat daarop volgt, valt het percentage gewoonlijk een stuk lager uit. Toch zet IG Metall vaak de trend voor de andere economische sectoren.

Het loonstijgingspercentage is een advies aan de regionale afdelingen van de bond, die midden februari beginnen met de loononderhandelingen. Zwickel hield er maandag rekening mee dat na Pasen de eerste waarschuwingsstakingen worden gehouden.

Voor bondskanselier Schröder komt de looneis - minder dan tien maanden voor de bondsdagverkiezingen - uiterst ongelegen. In zijn eerste regeringsjaren waren de vakbonden bereid genoegen te nemen met een geringe loonstijging. Net nu de economische crisis het grote thema van de verkiezingen dreigt te worden, nemen ze een strijdbare houding aan.

Vorige week lieten de vakbonden de kanselier al in zijn hemd staan. Ze wezen een door Schröder voorgestelde ronde van de Bündnis für Arbeit op 16 december af. Met deze consensusgesprekken naar Nederlands model tussen werkgevers, werknemers en regering wilde Schröder de hoge werkloosheid aanpakken.

Maar de Duitse werkgevers en vakbonden hebben moeite uit te stijgen boven hun traditionele loonstrijdretoriek. De vakbonden weigeren over een vorm van loonpolitiek te spreken. Commentatoren schilderen Schröders initiatief inmiddels af als een mislukking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden