Duitsland toch vatbaar voor terroristen van eigen bodem

Een paar jaar geleden ontleenden veel Duitsers nog een vals gevoel van veiligheid aan het feit dat hun land niet was toegetreden tot George Bush’ ‘coalition of the willing’: hierdoor zou het land gevrijwaard blijven van islamitische terreur....

Van onze correspondent Sander van Walsum

Inmiddels weten ze beter. Terroristen maken geen verschil tussen het ene westerse land en het andere. Voor hen is ook Duitsland krijgsdoel, uitvalsbasis en recruteringsgebied. Het land is aan ten minste twee grote terreuraanslagen ontkomen.

Afgelopen vrijdag werden twee in Duitsland woonachtige Somaliërs – de 24-jarige Abdirazak B. en de 23-jarige Omar D. – op de luchthaven Keulen-Bonn uit een KLM-toestel gehaald dat op het punt stond naar Schiphol te vliegen. Van hieruit had het tweetal via Entebbe (Oeganda) naar Pakistan willen vliegen om zich tot terrorist te laten omscholen. Het vermoeden bestaat dat ze hun doodsverachting in Duitsland hadden willen tonen.

Twee dagen eerder hadden drie jeugdige Duitsers van Turkse afkomst in Keulen een politieauto beschoten met de bedoeling wapens buit te maken. Hiermee hadden ze, zo deelden ze na hun aanhouding mee, aanslagen in Duitsland willen plegen.

Dit was ook het oogmerk waarmee de 21-jarige Eric Breininger een trainingskamp van de Islamitische Jihad Unie (IJU) in het door de Taliban beheerste grensgebied van Pakistan en Afghanistan bezocht: met een aanslag in het land van herkomst wil hij, zo liet hij zijn medestrijders weten, het martelaarschap verwerven.

Op YouTube was tot voor kort een filmpje van Breininger te zien waarin hij – volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung ‘in een bedrukkend pover Duits’ – opriep tot een gewelddadige beëindiging van de ‘ontering van onze vrouwen’. Momenteel hangen overal in Duitsland opsporingsfoto’s van Breininger: hij zou onderweg zijn naar Duitsland, of er inmiddels zijn teruggekeerd, om de daad bij het woord te voegen.

Het verschijnsel ‘homegrown terrorism’ baart de Duitse veiligheidsdiensten steeds meer zorgen. In maart jongstleden blies de eerste in Duitsland geboren zelfmoordterrorist – Cüneyt Çiftçi, alias ‘Ismail uit Ansbach’ – zichzelf in Afghanistan op bij een aanslag (waarbij twaalf personen, onder wie twee Amerikaanse militairen, om het leven kwamen). De Duitse veiligheidsdiensten vermoeden dat de laatste jaren zo’n 50 Duitsers of in Duitsland woonachtige buitenlanders een trainingskamp van de IJU hebben bezocht.

Vooral de circa 200 in Duitsland woonachtige salafisten – moslims die zich spiegelen aan de eerste volgelingen van de profeet Mohammed – zijn volgens de veiligheidsdiensten ontvankelijk voor de verlokkingen van het martelaarschap. Onder hen bevinden zich vermoedelijk enkele tientallen Duitse bekeerlingen. Van de zogenoemde Sauerlandgroep, die vorig jaar een grote aanslag met springstoffen had willen uitvoeren, maakten twee Duitsers, Fritz G. en Daniel Martin S., deel uit.

Tot dusverre waren de Duitse jihadstrijders nog betrekkelijk schimmige figuren – zonder gezicht en zonder levensverhaal. Maar Eric Breininger, die in nauw contact stond met de Sauerlandgroep, is in ongeveer alle Duitse kranten geportretteerd. Hij was een zwakke leerling maar een verdienstelijk amateurvoetballer. Hij frequenteerde geregeld het buurtcafé en de zonnebank. Maar in het voorjaar van 2007, na de ontmoeting met een vrome Pakistaanse moslim, raakte hij in de ban van de islam. Hij gooide zijn halsketting met kruis in de rivier, en stelde zijn leven aan Allah beschikbaar.

Hij heeft vooral de samenleving willen provoceren waarbij hij geen aansluiting kon vinden, denkt een criminoloog. ‘De jihad wordt een soort popfenomeen. Gold vroeger het hakenkruis voor rebelse jongeren als het symbool van ultieme provocatie, binnenkort zou dat de martelaarsdood in naam van Allah kunnen zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden