NieuwsEnergiewende

Duitsland stapt per 2038 uit de kolen

Duitsland wil alle kolencentrales in 2038 sluiten en betaalt daarvoor ruim 4 miljard schadevergoeding aan energiebedrijven. 

Een graafmachine nabij het Duitse Buir op de werkplaats van een kolenmijn.Beeld AFP

Donderdag maakte de regering Merkel na een jaar onderhandelen de details bekend over de ‘Kohleausstieg’. Als het lukt, is Duitsland het eerste EU-land dat stopt met zowel kolen- als kernenergie.

Op deze manier kan Duitsland zijn eigen klimaatdoel voor 2030 halen: een CO2-reductie van 55 procent ten opzichte van 1990. De eerste centrales, oude, zwaar vervuilende exemplaren in Noordrijn-Westfalen, moeten dan al wel in december dit jaar van het net.

Belangrijk detail in het regeringsplan: het Hambacher Forst wordt niet gekapt. Het bos werd het symbool van de strijd die klimaatactivisten al jaren tegen de kolensector voeren. Om te voorkomen dat het bos zou worden gekapt om bruinkoolwinning mogelijk te maken, ketenden honderden mensen zich vast in boomhutten.

Een boomhuis van milieuactivisten vlakbij het Hambacher Forst.Beeld AFP

Met deze voornemens volgt de regering de adviezen op die een ‘kolencommissie’, bestaand uit experts uit wetenschap, bedrijfsleven en politiek, precies een jaar geleden is voorgelegd. Het advies, en de politieke wil om ernaar te handelen, heeft de Grote Coalitie van Merkel veel hoofdbrekens gekost, omdat er in kolenregio’s veel banen op het spel staan. Aan het donderdag voorgelegde voorstel gingen nachtenlange onderhandelingen vooraf.

Nieuwe werkgelegenheid

De 4,35 miljard voor de energiebedrijven komt bovenop de ruim 40 miljard die de federale overheid de komende twintig jaar zal uitbetalen aan de deelstaten waar nog kolencentrales staan. Dat geld is bedoeld om in deze regio’s nieuwe werkgelegenheid te scheppen, door verbetering van de infrastructuur en het investeringsklimaat.

Vooral de Oost-Duitse deelstaten Brandenburg en Saksen lagen dwars omdat de bruinkoolcentrales de grootste werkgever zijn in de Lausitz, waar na de Duitse eenwording veel werkgelegenheid verdween. Om deze regio meer tijd te geven om zich op de toekomst voor te bereiden, heeft de regering besloten dat de West-Duitse steen- en bruinkool centrales in Noordrijn-Westfalen eerst dicht moeten. De eerste Oost-Duitse centrales moeten in 2028 worden uitgeschakeld, de laatste in 2038, met de optie om dat te vervroegen naar 2035.

Opmerkelijk aan het plan is dat er ook nog een nieuwe kolencentrale opengaat – voor een paar jaar. In Datteln, Noordrijn-Westfalen wordt al heel lang gebouwd aan een moderne en steenkoolcentrale die minder vervuilend is. De regering had ervoor kunnen kiezen de ingebruikname van deze centrale te verhinderen, maar had dan veel geld moeten betalen aan de eigenaar, energiebedrijf Uniper.

Het tijdpad is ambitieus, gaf minister Scholz (SPD) van Financiën toe. ‘We hebben ons iets groots voorgenomen, maar ik ben er zeker van dat we het voor elkaar krijgen.’ Waarschijnlijk stemt het parlement al eind januari over de plannen.

In 2022 sluit ook de laatste Duitse kerncentrale, een besluit dat genomen werd na de kernramp in het Japanse Fukushima in 2011. Om de energievoorziening op peil te houden, heeft de regering nu haast met de uitbouw van zonne- en windenergievoorzieningen en vooral met de opslag daarvan. Maar concrete plannen daarvoor ontbreken vooralsnog.

Bomen in het Hambacher Forst versiert door milieuactivisten in de buurt van Buir.Beeld AFP

Verder lezen

Nieuws Een jaar geleden kondigde de Duitse regering al aan afscheid te nemen van kolen.

Reportage Dat kolencentrales moeten sluiten, betekent de dolksteek voor de Oost-Duitse mijnstreek Lausitz. Daar dromen ze nu van een gigantische accu-fabriek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden