Commentaar

Duitsland kan multicultureel onbehagen niet blijven negeren

De Duitse politiek zou niet moeten volstaan met afwijzing van de 'Avondlanddemonstraties'.

Sander van Walsum
null Beeld FTP
Beeld FTP

De opvattingen over de ongemakken van de multiculturele samenleving en over het islamitisch extremisme zullen in Duitsland niet wezenlijk afwijken van die in de omringende landen. Tot dusverre werden ze echter hoofdzakelijk aan de Stammtisch vertolkt. Zo beschouwd is het niet verwonderlijk, laat staan verontrustend dat Duitsers sinds enkele maanden geregeld de straat opgaan om hun zorgen over de 'islamisering van het Avondland' kenbaar te maken. Te meer niet omdat die betogingen tot dusverre betrekkelijk ordelijk verlopen en verschoond zijn gebleven van extremistische uitingen. De betogers maken gebruik van een democratisch grondrecht. Ze kunnen zich beter publiekelijk uiten dan in besloten kring.

Tezelfdertijd dringt de vraag zich op in hoeverre vorm en inhoud bij de 'Avondlanddemonstraties' met elkaar overeenkomen. De Pegida-beweging, die aan de wieg staat van de betogingen in Dresden en andere Duitse steden, mag dan de nadruk leggen op onomstreden Europese waarden, en ze mag dan gematigdheid suggereren, toch gaat van haar een grote aantrekkingskracht uit op rechts-extremisten. Het is de vraag hoelang die nog bereid zullen zijn zich met de schutkleur van het politieke midden te tooien. De talrijke Duitse 'Antifas' - antifascisten - merken Pegida nu al aan als een rechts-extreme beweging.

Feitelijk deed bondskanselier Angela Merkel hetzelfde met de opmerkelijke oproep aan haar landgenoten om zich verre te houden van de betogingen, die volgens haar van kilte en haat zouden getuigen. Daarmee zal de bondskanselier echter niet kunnen volstaan. Want of zij en haar collega-politici het nu leuk vinden of niet: een heikel thema is van de stamtafel op straat gebracht. De Duitse politiek bewijst zichzelf geen dienst door elke betoger als een xenofoob weg te zetten. Daarmee zou ze het antipolitieke sentiment dat nu al in de demonstraties doorklinkt aanmerkelijk kunnen versterken.

Meermaals hebben Duitse politici - van de vroegere CDU-leider Friedrich Merz tot de SPD-politicus Heinz Buschkowsky - geprobeerd het multiculturele onbehagen tot politiek thema te verheffen. Steeds vonden zij huiverige partijgenoten op hun weg. Deze reflex zou op termijn wel eens schadelijk voor Duitsland kunnen blijken te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden