Duitsland-Italië, van propagandawedstrijd tot WK-finale

De Italiaanse sportkrant La Gazzetta dello Sport noemde het al De Andere Finale. Nu is het zo dat beide landen elkaar slechts eenmaal in een eindstrijd troffen, op het WK van 1982 wonnen de Italianen 3-1 van de Duitsers. Toch zullen heel wat voetballiefhebbers vooraf aan dit EK de Squadra Azzurra en die Mannschaft een plek in de finale hebben toegedicht bij het invullen van hun voetbalpooltje.

Hans-Peter Briegel (r) en Francesco Graziani in de WK-finale van 1982. Beeld afp

Op zich niet verwonderlijk. De succesvolle historie, de gedreven toernooimentaliteit, de kwaliteiten van beide bondscoaches Joachim Löw en Antonio Conte zullen eraan hebben bijgedragen. En niet in de laatste plaats de voetballers van Duitsland en Italië. Natuurlijk, de speelstijl van de Duitsers is anders dan die van de Italianen. Maar beide ploegen hebben iets gemeenschappelijks: ze hebben optimaal geprofiteerd van de migratie waar zowel Duitsland en Italië mee te maken hebben gekregen. Squadra Azzurra en Mannschaft zijn een spiegel van de multiculturele samenleving.

Bij Duitsland zie je dat het duidelijkst. Overigens zeer tegen de zin van bijvoorbeeld Alexander Gauland, een van de kopstukken van de Duitse anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland, die zich herhaaldelijk beklaagde dat het Duits nationaal elftal 'niet langer Duits is in de klassieke zin van het woord'. Ook was er de woede om gekleurde Duitse voetballers op de wikkels van een speciale editie van de bekende Kinder-repen.

Tsja, de tijden dat alleen het broekje van het Duits elftal zwart was zijn nu eenmaal voorbij. Tien van de 23 voetballers die door Löw naar het EK zijn meegenomen hebben ouders die niet in Duitsland werden geboren: Can en Özil (Turkije), Podolski (Polen), Leno (Rusland), Mario Gómez (Spanje), Mustafi (Albanië), Sané (Senegal), Khedira (Tunesië), Tah (Ivoorkustl), en Boateng (Ghana).

Immigrantenteam

Ook bij Italië is dat het geval. Daarbij speelt ook nog eens de discussie tussen 'buitenlanders' en de zogeheten zogenoemde 'oriundi', immigranten met Italiaanse grootouders of overgrootouders. Neem Éder, de Braziliaan die enkele maanden geleden tot Italiaan werd genaturaliseerd en op dit EK matchwinner was tegen Zweden. Ook Thiago Motta heeft Braziliaanse wortels, net als Jorginho die op het laatste moment geen plek in de EK-selectie kreeg van Conte. Dat was ook het geval voor Roberto Soriano (Duitsland) en Franco Vázquez (Argentinië). Wel namens Italië in Frankrijk aanwezig: Ogbonna (Nigeria) y El Shaarawy (Egypte).

Ook in Italië is niet iedereen blij met de 'vreemde Italianen'. Roberto Mancini, nota bene de coach van Éder bij Internazionale zei er eens over. 'Het Italiaanse elftal moet Italiaans zijn. Iemand die niet in Italië geboren is, ook al heeft hij Italiaanse familiebanden, verdient het niet. Arrigo Sacchi, de legendarische coach van AC Milan die Italië naar de verloren WK-finale van 1994 leidde, ging zelfs nog verder door te stellen dat er 'te veel zwarte spelers zijn' 'Italië heeft geen trots en waardigheid. Het zou niet mogelijk moeten zijn dat er teams zijn met vijftien buitenlandse spelers, aldus Sacchi.

Propagandawedstrijd

Nu zou je de verontwaardiging in Duitsland en Italië makkelijk kunnen wegwuiven. Toch is het nog maar tachtig jaar geleden dat Duitsland en Italië een veelbesproken interland tegen elkaar voetbalden die het nazisme, fascisme en raszuiverheid in de hoofdrol hadden. Op 15 november 1936 troffen de Duitsers en Italianen, die enkele maanden ervoor olympisch voetbalkampioen waren geworden op de Hitler-Spelen, elkaar tijdens een propagandawedstrijd.

Op de eretribune in Berlijn zat de Duitse minister van propaganda Joseph Goebbels, die door alle Duitse en Italiaanse voetballers met de Hitler-groet werd verwelkomd. Het duel eindigde zoals vooraf besproken onbeslist: 2-2. Tenslotte wensten zowel de Duitse Führer als de Italiaanse dictator Mussolini het voetbalduel te gebruiken om hun politiek en ideologisch verbond te benadrukken.

Gelukkig gaat het bij de kwartfinale tussen Duitsland en Italië vanavond louter over voetbal.

Benito Mussolini en Adolf Hitler in 1940. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden