Duitsland blijft belangrijkste bruggenhoofd VS in Europa

In Bosnië regent het, in Djibouti is het warm, in Georgië bewolkt. Op het grote scherm in de controlekamer van het Einsatzführungskommando van het Duitse leger bij Potsdam komt het weerbericht voorbij....

Dat blijft verbazingwekkend voor een land dat zichzelf na de stormen van de twintigste eeuw het liefst zou zien als een toevallig wat uit de kluiten gewassen Zwitserland. De radicale afwijzing van de oorlog in Irak door Schröder heeft dat verlangen nieuwe voeding gegeven. Het 'ohne uns' bleek nog steeds mogelijk.

De militaire realiteit ziet er anders uit. Bij elke Iraakse raket die dezer dagen in Koeweit terechtkomt, rukken de gespecialiseerde Fuchs-pantserwagens van de Bundeswehr uit om te controleren of Saddam chemische of biologische wapens heeft ingezet. Bij het uitbreken van de vijandelijkheden stuurde Duitsland nog eens meer dan honderd soldaten naar Koeweit om de eenheid te versterken.

Maar Duitsland wijst deelname aan de oorlog toch categorisch af? Inderdaad. Het optreden van de Fuchs-pantserwagens, gestationeerd in een Amerikaans kamp en uitrukkend na Iraakse tegenaanvallen, heeft dan ook 'niets met de Irak-oorlog te maken', verklaart het ministerie van Defensie. De soldaten voeren een humanitaire taak uit in het kader van de anti-terroristische operatie Enduring Freedom.

Er zitten ook Duitse soldaten in de AWACS-radarvliegtuigen die op het moment het luchtruim boven Turkije bewaken. Ze beschermen slechts een NAVO-bondgenoot. De Bondsdag hoeft er daarom geen toestemming voor te verlenen - tot vreugde van de bondskanselier, die een opstand van Groene dissidenten vreest. Maar als Turkije oorlogspartij wordt, haalt Duitsland de AWACS-bemanning onmiddellijk terug, zo dreigt Schröder.

Duitsland zelf is - een erfenis van de Koude Oorlog - nog steeds het belangrijkste bruggenhoofd van het Amerikaanse leger in Europa. De gewonde Amerikaanse Irak-heldin Jessica Lynch is gisteren dan ook vervoerd naar Landstuhl in de Pfalz. Daar bevindt zich het grootste Amerikaanse militaire hospitaal buiten de VS. Er worden inmiddels al meer dan tweehonderd gewonde soldaten verpleegd. De Amerikaanse bases in Duitsland speelden een sleutelrol bij de Amerikaanse opmars in de Golf. Ze worden op verzoek van de VS tijdens de Irak-oorlog extra bewaakt door Bundeswehr-soldaten.

Dan is de Duitse marine met zeshonderd man actief in de hoorn van Afrika. En ook aan het jongste verzoek van de Amerikanen wordt voldaan: Duitse motortorpedoboten gaan de Golf van Gibraltar bewaken, wat Potsdam een extra weersvoorspelling (zonnig) oplevert.

Beide taken zijn onderdeel van de strijd tegen het terrorisme. Maar dit zijn wel de aanvoerroutes van de geallieerde strijdkrachten in Irak. Dat geldt ook voor het Duitse luchtruim, dat de Amerikanen naar goeddunken kunnen gebruiken.

De Duitse vredesdemonstranten eisen steeds luider de stopzetting van de bondgenootschappelijke diensten: 'Luftraum sperren!' Bij een demonstratie voor de poort van het commandocentrum bij Potsdam rekenden ze voor dat Duitsland met 4600 soldaten in feite de drie na grootste oorlogspartij in Irak is. Bij het openbaar ministerie zijn al diverse aanklachten ingediend. Volgens de Duitse wet is het voeren van een aanvalsoorlog strafbaar.

Maar Schröder is nog op vrije voeten en verklaarde gisteren in de Bondsdag dat Duitsland zijn bondgenootschappelijke plichten zal blijven vervullen. Hij mag dan vijftig jaar Duitse buitenlandse politiek bij het vuilnis hebben gezet, gek is hij niet. De ruzie met de grote bondgenoot mag niet verder escaleren.

Populaire bladen als Spiegel en Stern schrijven met licht leedvermaak over de Amerikaanse tegenslagen in Irak. Maar Schröder vermijdt zorgvuldig iedere schijn van gelijkhebberij en morele superioriteit. Donderdag sprak hij zich voor een spoedig einde van het Iraakse regime uit. En na de oorlog gaat Duitsland helpen bij de wederopbouw van Irak, waarschijnlijk ook met soldaten. Op de lange termijn wil de regering dat een Europese defensiemacht wereldwijd verantwoordelijkheid op zich neemt.

Er zullen in het commandocentrum bij Potsdam dus alleen maar weerberichten bijkomen, om te beginnen dat van Irak (zandstorm). Alle brave wetsartikelen, moeizame bondsdagbesluiten en oprechte pacifistische gevoelens ten spijt: Duitsland krijgt zijn na-oorlogse onschuld niet meer terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden