DUITSERS EN BELGEN, DEBAT EN DANSEN

Met een knallend feest op zaterdag 29 oktober gaat de Week van de Geschiedenis 2005 van start. De Nacht van de Geschiedenis in Madurodam zit boordevol verrassingen: muziek, theater, dichtkunst, televisie, debatten, interviews en zelfs een bingospel....

Zowel de Week als de Nacht van de Geschiedenis staat in het teken van het thema 'Buren'. In het hele land worden gedurende de Week meer dan 300 uiteenlopende activiteiten georganiseerd. De Nacht van de Geschiedenis in het Haagse Madurodam luidt de Week feestelijk in. Op vijf podia zijn zesendertig verschillende acts, discussies en activiteiten bij te wonen.

De muzikale omlijsting komt op deze avond onder andere uit buurlanden België en Duitsland. Raymond van het Groenewoud bezingt het leven en Frank Zander treedt op, de man die live de Duitse schlager doodverklaart. Verder is er jazzmuziek en Duitse salonpop.

Talloze historici, geschiedenisdeskundigen en auteurs maken hun opwachting, in columns, interviews, workshops, debatten en lezingen. De Volkskrant houdt een openbaar interview met Geert van Istendael en Derk-Jan Eppink over de verhouding Nederland-België. Het Historisch Nieuwsblad verzorgt een debat over de geschiedenis van onze nieuwe buren, met Kathleen Ferrier, Hans Vervoort, Mohammed Rabbae en Senay Özdemir. Natuurlijk mag een optreden van Nederlands Dichter des Vaderlands, Driek van Wissen, niet ontbreken. Hij zal zijn visie op de Nederlandse geschiedenis ter plekke declameren.

Het nieuwe kaartspel Vroeger of later daagt de bezoeker uit voor een serieus wedstrijdje kennis spuien, en de organisator van de Nacht, Anno, nodigt iedereen uit voor een heuse Buurthuis Bingo. Politici als Marc Rutte en Alexander Pechtold zullen aanwezig zijn op verschillende podia. Het televisieprogramma Andere Tijden biedt een kijkje achter de schermen, in het verteltheater wordt Geschiedenis van mijn buurt gespeeld en de Comedy Train becommentarieert het buurtleven in Nederland. Aan het einde van de avond gaat de TOPPOP-roadshow terug in de tijd.

Ten slotte zal niemand minder dan de Duitser Friedrich Schiller (1759-1805) zijn opwachting maken en voordragen uit zijn boek De opstand der Nederlanden. Zo wekt de Nacht van de Geschiedenis het verleden weer tot leven.

Een buurman van 1 meter 20 met een bochel; sherryfl essen in de tuin van de buurvrouw. En: wegdromen bij de geschiedenisles, die ophield bij de Russische Revolutie Deelnemers aan de Nacht van de Geschiedenis over hun vroegere buren, hun herinneringen aan de geschiedenisles én hun verwachtingen van de Nacht.

De vroegere buren van Dichter des Vaderlands Driek van Wissen staan hem nog helder voor de geest. 'Links van ons woonde meneer Alberts, een wat groezelige fi guur die in zijn souterrain een geit als huisdier hield en daar vaak een ommetje mee maakte.' Aan de andere kant woonde de huisbaas; de jonge Driek hielp hem regelmatig zijn boordenknoopje vast te maken - 'Als dank kreeg je soms een brandenwijntje met suiker.' Aan de geschiedenislessen van meneer Verheyen bewaart de dichter warme herinneringen. Al hield de geschiedenis bij hem wel op bij de Russische Revolutie, 'omdat hij een hekel had aan de verworvenheden van de moderne tijd'. Over de Nacht is van Wissen vooral hoopvol gestemd. 'Ik hoop tal van belangrijke historische fi guren persoonlijk te kunnen ontmoeten.' De Duitse muzikant Frank - 'das Ende der Deutschen Schlagers' - Zander woonde als kind links naast 'der böse Herr Schmidt', die een wasserij had en de hele dag zijn vrouw sloeg. Gelukkig woonde er rechts een liever echtpaar met een tabakswinkel. Tijdens de geschiedenisles verveelde hij zich vooral, terwijl hij uit het raam naar de boom op het schoolplein staarde. Liever was hij naar de verre oorden afgereisd die tijdens de les behandeld werden. Over de Nacht van de Geschiedenis wil de mysterieuze Zander slechts kwijt dat hij hoopt 'dat de bezoekers mijn beide kanten zullen begrijpen...'

Journaliste Senay Özdemir verruilde op zevenjarige leeftijd een vrijstaand huis met enorme tuin in het Turkse Safranbolu voor een hofwoning in het ongezellige en koude Dordrecht. Vader Özdemir gaf les op een school in de buurt 'en daarom hadden we eigenlijk altijd wel aanspraak van de Nederlandse en Turkse buren'. 'Afschuwelijk' vond ze geschiedenis op de middelbare school. De nadruk lag op de Nederlandse geschiedenis. 'Ik weet veel meer van de Tweede Wereldoorlog dan over de Eerste, terwijl Turkije daar nou juist zo'n belangrijke rol in speelde.' Özdemirs mening is inmiddels omgeslagen en ze heeft dan ook zin in de Nacht. Daar wil ze laten zien 'dat je ook geschiedenis kunt máken, zoals ik met mijn blad SEN een stempel op de multiculturele samenleving probeer te drukken'.

Hans Goedkoop, presentator van geschiedenisprogramma Andere Tijden, groeide op in een nogal 'merkwaardig villawijkje aan de rand van Ermelo'. Het waren de jaren zeventig. 'Sherryfl essen van de dronken buurvrouw lagen verspreid door de buurt, bewoners van de psychiatrische ziekenhuizen in de buurt maakten het bos onveilig, de achterburen waren beruchte naaktlopers en de buurman reed rond in een veel te grote Amerikaanse auto.' Aan de geschiedenisles bewaart hij goede herinneringen. 'Van de lagere school heb ik alleen de prenten van de Pruikentijd onthouden. Maar op de middelbare school in Harderwijk had ik meneer Van Hoorn. Hij was niet te beroerd om in de geschiedenisles een pendelbeweging te maken tussen nu en vroeger.'

Historicus Thomas von der Dunk, die het essay voor de Week van de Geschiedenis schreef, heeft het niet zo op die pendelbeweging tussen heden en verleden. 'Je moet bij het begin beginnen en niet vanuit het nu redeneren. Geschiedenis is een kwestie van causaliteit: Hitler werd misschien wel door Napoleon beïnvloed, maar Napoleon toch zeker niet door Hitler!'

Haags cabaretier Sjaak Bral groeide op naast een leraar economie. 'Dat was op zich niet zo bijzonder, maar hij was 1 meter 20 en hij had een bochel. Een aardige man; ik waste elk weekend zijn auto, voor vijf gulden.' Bral was erg goed in geschiedenis, al kon hij jaartallen niet onthouden. 'Mijn eerste leraar geschiedenis was een held.' Zijn opvolgster kreeg het echter zwaar te verduren - 'Ze zat binnen twee maanden overspannen thuis.' Tijdens de Nacht van Geschiedenis hoopt hij 'vurig dat ik samen met andere geschiedfreaks een leuke tijd zal hebben. Laten we er een historische nacht van maken!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden