Duitse tol heeft nog lange weg te gaan

Duitsland wil truckers vanaf 2003 tussen zo'n 17 eurocent laten betalen voor elke kilometer die ze afleggen op de Autobahn....

De Duitse minister van Transport, K. Bodewig heeft er genoeg van om bijna belangenloos als ondergrond te dienen als Europa's goederenstroom. Hij wil geld zien. Vanaf 2003 moet elke vrachtwagen zo'n 17 eurocent (37 cent) per kilometer betalen. Een ritje op en neer naar München kost in de toekomst 700 gulden. Dit tarief is vergelijkbaar met de Franse péage, waar een kilometer gemiddeld 15 eurocent kost.

Tolpoortjes zoals in Frankrijk wil de Duitse minister niet. Het aantal afgelegde kilometers wil hij meten met een kastje in de vrachtauto, dat gegevens zendt naar sensoren langs de weg of naar een satelliet. Op basis hiervan krijgen de transporteurs een rekening thuis gestuurd. De exacte aanslag hangt af van het gewicht van de auto, het aantal assen en de uitgestoten uitlaatgassen.

De Nederlandse verladersorganisatie EVO is ouderwets boos. 'Dit heeft verstrekkende consequenties voor de concurrentiepositie van de Nederlandse vervoerders.' De woordvoerder van TLN, dat de belangen van de vrachtrijders zelf behartigt, is gek genoeg wel enthousiast: 'De kilometerheffing vinden wij een goede manier van belastingheffing.'

Dat is goed nieuws, want het vrachtverkeer is taai en het gevecht ertegen moeizaam. Dat er teveel vrachtauto's rondrijden, daar is eigenlijk iedereen het wel over eens. Ze veroorzaken te veel dodelijke ongelukken (per gereden kilomer drie keer zoveel als personenauto's), ze houden het verkeer te veel op, ze stinken en ze zorgen ook nog voor de meeste wegslijtage.

Maar pogingen om hier iets aan te doen komen moeilijk van de grond. Elke keer als een land besluit om het wegtransport op een bepaalde manier te ontmoedigen, dan staan transporteurs op hun achterste benen. Zo kan het dat er maar weinig is veranderd, sinds het milieu begin jaren zeventig op de politieke agenda kwam. In 1970 ging nog 48 procent van het goederenvervoer in Europa over de weg. Nu is dat 74 procent.

De grote goederenstroom is vooral doorvoerlanden als Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk een doorn in het oog.

Om Duitsland tegemoet te komen werd in 1995 het Eurovignet ingevoerd. Elke vrachtwagen moet sindsdien zo'n drieduizend gulden betalen om vrijelijk rond te mogen rijden in Duitsland, Benelux, Denemarken en Zweden.

In Zwitserland betalen de zwaarste vrachtauto's sinds 1 januari 32 eurocent per kilometer. De Zwitserse regering gebruikt een groot deel van de opbrengst voor investeringen in een spoornet, waarover de vrachtauto's in de toekomst kunnen worden vervoerd. Volgens D. van Dijk van Natuur en Milieu zijn de effecten nu al merkbaar. 'Kleine transportbedrijven werken veel beter samen. Ze nemen elkaars ladingen mee, waardoor er minder lege vrachtwagens rond rijden.'

Samenwerking is in de transportwereld helemaal niet vanzelfsprekend. In Nederland bijvoorbeeld zijn meer dan twaalf duizend transportbedrijven en hun aantal neemt nog steeds toe. Hierdoor valt met transport weinig te verdienen. Dit verklaart de grote weerstand tegen elke maatregel om het vrachtverkeer te ontmoedigen. En die weerstand heeft zin. Bij de invoering van het eurovignet slaagden vrachtwagenchauffeurs erin een groot deel van de extra kosten terug te krijgen via een verlaging van de dieselaccijns.

Het lijkt dan ook niet aannemelijk dat de vrachtwagenchauffeurs de Duitse tolheffing zullen accepteren zonder compensatie. Bij een extra belasting, alleen maar om het vrachtverkeer te ontmoedigen, zullen ze zich nooit neerleggen. En meestal krijgen ze hun zin, want ze mogen dan versnipperd zijn: bij blokkades tonen ze een opvallende eensgezindheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden