Duitse ‘subsidieorgie’ eindigt in kater

In Duitsland explodeerden de autoverkopen tijdens de crisis, dankzij een royale subsidie. Dit jaar volgt de terugslag.

Van onze verslaggever Michiel Haighton

De Duitse auto-industrie lijkt de dans ontsnapt: waar in veel Europese landen de verkoop van nieuwe auto’s in 2009 kelderde, groeide die in Duitsland naar recordhoogtes.

Maar het plezier kan wel eens van korte duur zijn: de autoverkopen zijn kunstmatig hoog gehouden en staan inmiddels op instorten.

Dinsdag maakte de Duitse autobranchevereniging VDIK bekend dat ondanks de economische crisis er 3,8 miljoen nieuwe auto’s op kenteken werden gezet, een stijging van 23 procent.

Een groot verschil met Nederland, waar afgelopen maandag brancheverenigingen Rai en Bovag bekendmaakten dat de verkoop van nieuwe auto’s vorig jaar met 22,5 procent was gedaald. Sinds 1969 werden er niet zo weinig nieuwe auto’s gekocht.

De verklaring voor het grote verschil tussen Nederland en Duitsland heet Abwrackprämie, een subsidieprogramma waarmee de Duitse overheid de auto-industrie kunstmatig heeft behoed voor een grote vraaguitval.

Van de riante regeling, door het weekblad Der Spiegel omschreven als ‘subsidieorgie’, maakten 2 miljoen autokopers gebruik. Kosten: 5 miljard euro. Wie in 2009 een een nieuwe auto kocht en zijn oude exemplaar liet slopen, kreeg een subsidie van 2.500 euro.

In Nederland loopt sinds mei 2009 ook een programma om de autoverkoop te stimuleren. Deze Nationale Sloopregeling heeft vrijwel geen effect gehad op de nieuwverkoop, blijkt uit de daling van 22,5 procent.

Niet verwonderlijk: de Nederlandse regeling is veel kariger dan de Duitse: er is 80 miljoen euro beschikbaar gesteld, waarvan nog 30 miljoen euro over is. Een autokoper krijgt hier hooguit 1.000 euro subsidie als hij zijn oude wagen laat slopen en een nieuwere koopt.

Afgezien van Nedcar heeft Nederland geen autofabrieken die op de been moeten worden gehouden. In Duitsland is een op de zeven banen gerelateerd aan de auto-industrie. De Abwrackprämie is in het leven geroepen om die banen te beschermen.

Toch hoeft de Nederlandse autobranche niet jaloers te zijn op de Duitse regeling, beweren marktkenners. ‘Een slooppremie is namelijk weggegooid geld. Dat geldt zowel voor de Nederlandse als de Duitse regeling, alleen gooit Duitsland wat meer geld weg’, zegt autoconsultant Vic Heylen.

Volgens hem zullen klanten die vorig jaar vanwege de subsidie een nieuwe auto kochten, de komende jaren de showrooms mijden. ‘Mensen gaan door een premie niet méér, maar eerder een auto kopen. Er vindt dus alleen een verschuiving in aankooptijd plaats. Iemand die van plan was dit jaar een auto te kopen, heeft dat vanwege de premie vorig jaar gedaan. Wat schiet je daarmee nu op?’, vraagt Heylen zich af.

Omdat de slooppremie in Nederland geen enkel effect heeft op de nieuwverkoop, zal beëindiging daarvan geen schokeffect teweegbrengen bij dealers. Bovag en Rai verwachten dat de autoverkoop dit jaar stabiliseert.

In Duitsland maken autobedrijven zich wel op voor een grote vraaguitval. Sinds de slooppremie is afgeschaft, holt de verkoop achteruit. Branchevereniging VDIK denkt dat in 2010 2,8 miljoen auto’s worden verkocht, een daling van 1 miljoen (25 procent) ten opzichte van 2009.

Ralf Landmann, autoanalist bij consultant Roland Berger in Frankfurt, voorspelt een slachting binnen de Duitse auto-industrie. Volgens hem gaan honderden dealers failliet en verdwijnen er vele duizend banen bij fabrieken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden