Nieuws Hans-Georg Maassen

Duitse regeringspartij SPD eist vertrek inlichtingenchef Maassen, maar Merkel twijfelt

Het partijbestuur van de Duitse regeringspartij SPD eist het ontslag van inlichtingenchef Hans-Georg Maassen naar aanleiding van zijn uitspraken over Chemnitz. Minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer (CSU), verantwoordelijk voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst, staat achter Maassen. Voor Merkel dreigt van twee kanten een kabinetscrisis.

Hans-Georg Maassen (midden), de Duitse inlichtingenchef. Beeld Kay Nietfeld/dpa

De SPD vindt, net als de linkse oppositiepartijen Linke en de Groenen, dat Maassen ruimte geeft aan rechtse complottheorieën die democratie, de rechtstaat en de geloofwaardigheid van de Duitse media ondermijnen, doordat de inlichtingenchef twijfelt aan de echtheid van video’s die extreemrechtse dreiging en geweld tonen.

Donderdagmiddag voerden de voorzitters van de drie regeringspartijen een crisisoverleg in de kanselarij van Merkel, die ook voorzitter van de CDU is. Seehofer was namens de CSU aanwezig en de SPD werd vertegenwoordigd door Andrea Nahles, naast partijvoorzitter ook leider van de parlementsfractie. Zij zou hebben gepleit voor aftreden van de chef van de binnenlandse veiligheidsdienst, Seehofer voor aanblijven en Merkel zou, bepaald niet voor het eerst, hebben gevraagd om extra tijd. Die heeft ze gekregen, tot volgende week dinsdag.

Eigenlijk zou ook Merkel het liefst zien dat Maassen opstapt, schreef de doorgaans goed ingevoerde parlementaire redactie van de Welt donderdagmiddag. Als dat klopt, moet de kanselier voorbij aan haar eeuwige rivaal Seehofer. Dat kan op twee manieren: door hem te overtuigen, of door hem te ontslaan. Als ze het tweede doet riskeert ze dat de CSU uit de regering stapt en het kabinet valt.

Linkse crisis

Mocht Merkel instemmen om Maassen aan te laten blijven, dan dreigt een kabinetscrisis over de andere boeg. De linkervleugel van de SPD, vertegenwoordigd door de jonge politicus Kevin Kühnert, vindt dat de sociaaldemocraten dan uit de regering moeten stappen. Of de soep zo heet gegeten zal worden, is bij de intern verdeelde sociaaldemocraten altijd de vraag. Merkel kan het niet uitsluiten. En net als Seehofer staat ook Nahles bekend om haar koppigheid. Als Scylla en Charybdis zijn ze niet slecht gecast.

Woensdag legde Hans Georg Maassen achter gesloten deuren verantwoording af aan twee verschillende parlementaire commissies, in het bijzijn van Seehofer. In die gesprekken deed Maassen, volgens de informatie die via andere aanwezigen is gelekt naar Duitse kranten, pogingen om zijn uitspraken te relativeren.

Zo zei hij nooit te hebben getwijfeld aan de echtheid van het beeldmateriaal. Dat lijkt het tegenovergestelde van de uitspraak die hij in het omstreden Bild-interview deed, waar hij zei ‘geen bewijs’ te hebben dat ‘de beelden authentiek zijn’. Maassen bedoelde naar eigen zeggen dat hij zich afvroeg of de video wel laat zien wat de titel suggereert. ‘Mensenjacht in Chemnitz’, heet het betreffende filmpje waarop een groepje neonazi’s achter twee jongens aanrent en hen uitscheldt. Kun je op basis daarvan spreken van een ‘jacht’ of een ‘klopjacht’? Maassen vindt van niet.

Nepnieuws van links

Vandaar dat de inlichtingenchef had gesuggereerd dat er rekening moest worden gehouden met een ‘doelbewuste misleidingscampagne’ – nepnieuws van links, met andere woorden. En daar blijft hij bij. Maassen benadrukte nu wel dat hij nooit heeft willen ontkennen dat er in Chemnitz extreemrechtse oproer en geweld hebben plaatsgevonden.

Voor Seehofer was zijn verklaring afdoende om zijn vertrouwen in de chef van de veiligheidsdienst uit te spreken. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken had Maassen zijn vragen ‘gedifferentieerd, volledig en overtuigend’ beantwoord.

De afgelopen dagen hebben verschillende onderzoeksredacties nieuwe feiten boven tafel gekregen over het geweld dat zich op 26 en 27 augustus in Chemnitz heeft afgespeeld. Zo kreeg ZDF inzicht in een intern politieverslag waarin het volgende staat opgetekend: ‘honderd gemaskerde mannen (rechts) zoeken buitenlanders’. Eerder had de Süddeutsche Zeitung op basis van politiebronnen al melding gemaakt van geweld tegen de eigenaar van een Joods restaurant, waar ook de ramen zijn ingegooid. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.