Duitse privacywaakhond verbiedt delen gegevens WhatsApp

Facebook is op een Duits 'nein' gestuit met zijn plan om gegevens van gebruikers van Whatsapp te delen met Facebook. De Hamburgse privacywaakhond noemt de beslissing niet alleen in strijd met de gebruiksvoorwaarden van het sociale netwerk en de berichtendienst voor mobiele telefoons zelf, maar ook een schending van de Duitse privacyregels.

null Beeld anp
Beeld anp

De Hamburgse Beauftragte für Datenschutz und Informationsfreiheit, Johannes Caspar, heeft Facebook opgedragen het datagraaien onmiddellijk te staken. Het moet eerst aan alle 35 miljoen Duitse Whatsapp-gebruikers eerst expliciet om toestemming vragen.

Het Amerikaanse bedrijf heeft bekendgemaakt in hoger beroep te gaan tegen de beslissing van de toezichthouder, maar die procedure heeft geen opschortende werking. De Datenschutz kan dwangsommen opleggen als Facebook in gebreke blijft.

In een reactie heeft Facebook laten weten dat het zich houdt aan de Europese privacyrichtlijnen en dat het bereid is om met de Duitse toezichthouder te zoeken naar een oplossing. De Datenschutz verwijst evenwel naar een uitspraak in juli van het Europese Hof van Jusititie, die bepaalde dat nationale wetten voor de bescherming van gegevens gelden als een bedrijf data verwerkt via een lokale vestiging. Facebooks Duitse hoofdkwartier is in Hamburg gevestigd.

'lock-in' situatie'

Facebook kondigde ruim een maand geleden aan dat Whatsapp gegevens ging delen met zijn moederbedrijf (dat de berichtendienst in 2014 voor omgerekend 13,8 miljard euro kocht) om om 'mensen te helpen te communiceren met bedrijven', hoewel het resultaat het tegenovergestelde is. Bedrijven kunnen handige servicemeldingen sturen (verdachte transacties opgemerkt door de bank), maar ook ''marketingberichten die een aanbieding kunnen bevatten' - reclame dus.

Bij de overname door Facebook beloofde Whatsapp-bedenker Jan Koum nog dat Whatsapp never-nooit-niet privégegevens aan anderen zou uitleveren, maar de beslissing van Facebook haalde een streep door die belofte. Whatsapp heeft wereldwijd een miljard gebruikers. Zij kunnen de privacyinstellingen aanpassen, zodat ze verschoond blijven van reclame, maar dan nog blijven er gegevens tussen de berichtendienste en Facebook heen en weer gaan.

Hoogleraar Techniek en Ethiek Jeroen van den Hoven noemde vorige maand het moment van het besluit veelzeggend. 'Je wacht tot mensen volledig aan jouw dienst gewend zijn, wat zeg ik, bijna verslaafd zijn, en dán ga je het exploiteren. Dat noemen we een 'lock-in' situatie.' Volgens Van den Hoven is Whatsapp zo belangrijk geworden dat mensen niet meer kunnen overstappen. 'Nou ja, het kan wel, maar dan zitten ze daar in hun eentje, bij die andere app. En dat was nou net níet de bedoeling van een sociaal netwerk.'

De VVD-fractie in de Tweede Kamer VVD-minister Ard van der Steur gevraagd of het Duitse besluiting navolging in Nederland krijgt. De bewindsman liet vorige maand weten bezorgd te zijn over de wijzigingen in de privacyvoorwaarden van WhatsApp, maar weigerde stappen te nemen. Hij vindt dat mensen zelf ook een verantwoordelijkheid hebben om de voorwaarden goed te lezen, maar ook dat gebruikers altijd op hun keuze terug moeten kunnen komen.

De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens liet destijds weten nog geen actie te ondernemen.

Privacy zit niet meer in het DNA van Whatsapp

Aan het bureau van Whatsapp-medeoprichter Jan Koum plakt een post-it. 'No ads! No games! No gimmicks!', staat erop. Drie beloftes aan de gebruiker, drie dingen die Whatsapp Whatsapp maken. Of eigenlijk maakten, want sinds deze week kan het eerste deel van die officieuze slogan - géén advertenties - met dikke stift worden doorgekrast. Door een andere gevleugelde uitspraak van de Oekraïens-Amerikaanse Koum - 'Privacy zit in ons DNA geprogrammeerd'- mag ook een streep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden