Duitse plutonium-affaire bedreigt politici CDU/CSU

De plutoniumsmokkel van Moskou naar München in augustus vorig jaar brengt enkele Duitse hoofdrolspelers steeds meer in verlegenheid. Nog voordat de enquêtecommissie van de Bondsdag begonnen is met getuigenverhoor heeft de coördinator van de inlichtendiensten, minister Schmidbauer, in het openbaar drie verschillende data genoemd waarop hij voor het eerst zou...

WILLEM BEUSEKAMP

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

Door het noemen van verschillende data heeft de CDU-politicus de verdenking verhard dat hij jokt en moet hebben geweten dat de buitenlandse inlichtingendienst (BND) betrokken was bij de geruchtmakende smokkel. Schmidbauer ontkent nog steeds dat de affaire is geënsceneerd. Binnen zijn partij werd hij afgelopen weekeinde echter al 'onhoudbaar' en 'een belasting voor kanselier Kohl' genoemd.

De bijna 400 gram verrijkt plutonium landde op 10 augustus in een gewoon lijnvliegtuig van de Lufthansa in de Beierse hoofdstad. Tot dat moment wist Schmidbauer nergens van, zo luidde tot voor kort de officiële versie. Nadat de procureur-generaal in Beieren, Meier-Staude, voor het parlement in München had verklaard dat de bewindsman al ruimschoots voor die datum was ingelicht, erkende Schmidbauer vorige week in de Süddeutsche Zeitung dat hij 'reeds op 1 augustus' op de hoogte was.

Inmiddels heeft zich ook de bekendste Duitse journaallezer, Ulrich Wickert van de ARD, gemeld. Wickert verklaart dat Schmidbauer hem in juli '94 tijdens een voorgesprek voor een tv-interview had voorspeld dat er op korte termijn een plutoniumsmokkel was te verwachten, maar dat de BND de zaak onder controle had en snel zou oplossen.

De regering van de deelstaat Beieren voelt zich door het onzekere optreden van Schmidbauer in het nauw gedreven. Uit verschillende opmerkingen van minister Beckstein (CSU) van Binnenlandse Zaken valt op te maken dat hij vreest door Schmidbauer de zwarte piet te krijgen toegeschoven.

Duidelijk is dat ook de Beierse bewindsman niet meer zeker is van zijn zaak. Officieel zou hij pas van de lading hebben gehoord toen het plutonium zich reeds in de lucht bevond. Dit spoort niet met de verklaring van de procureur-generaal. Verder suggereert Beckstein dat hij niet wist hoe een rechercheur van zijn deelstaat is opgetreden als koper van het plutonium. Dat er gebruik is gemaakt van under cover-agenten heeft Schmidbauer echter eind vorige maand bevestigd tegenover de parlementaire controlecommissie van de Bondsdag.

De enquêtecommissie wil uitzoeken of de smokkel is bedacht en uitgelokt door de BND en de Beierse recherche, zoals de oppositie zeker meent te weten. De regeringsvertegenwoordigers in de commissie houden het op een 'toelaatbare inzet van under cover-agenten'.

Parallel aan de parlementaire enquête loopt de rechtszaak (vanaf 10 mei) tegen twee verdachten, die op 10 augustus '94 in München werden aangehouden. Het Spaanstalige duo zou volgens de verdediging door de BND en Beierse recherche zijn geofferd in een operatie die tot doel had wereldwijd de aandacht te vestigen op de 'lekke Russische atoomlaboratoria'.

In eigen land bewees de plutoniumvangst de regerende CDU/CSU-coalitie goede electorale diensten. De BND won aan krediet. Op het hoogste politieke niveau bogen vervolgens buitenlandse leiders zich over het dossier van de plutoniumsmokkel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden