Duitse oppositie eist aftreden minister van Defensie; Rel over nazi-terrorist ondermijnt positie Rühe

De Duitse minister van Defensie, de christen-democraat Volker Rühe, is op de rand van zijn politieke bestaan beland. Zijn kabinetcollega's, voorop kanselier Kohl, hebben de bondgenoten iets uit te leggen....

WILLEM BEUSEKAMP

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

'Een ongelooflijke gang van zaken', oordeelde gisterochtend een woordvoerder van het ministerie van Defensie. De minister zelf verklaarde later op de dag in Bonn dat er sprake is van 'een weliswaar ernstig incident', maar dat de Bundeswehr 'niet generaliserend in een bruin moeras' mag worden getrokken. De oppositie eist niettemin zijn aftreden, waarop Helmut Kohl zich solidair met de bewindsman verklaarde.

Het door de oppositie verlangde spoeddebat komt er desondanks. De Bondsdag zal zich daarom moeten buigen over de vraag hoe 'de Duitse KMA' het in zijn hoofd kon halen om in januari 1995 de 68-jarige Manfred Roeder uit te nodigen voor een college over de 'germanisering van Königsberg'. De voormalige hoofdstad van Oost-Pruisen wordt namelijk in toenemende mate bevolkt door zogenoemde 'Rusland-Duitsers'.

De Bundeswehr ligt al maanden onder vuur van critici, die menen bruine trekjes te hebben ontdekt in de Duitse strijdkrachten. Een link met Hitlers Wehrmacht is nog steeds snel gelegd en de opwinding was derhalve groot, al reikten de de beschuldigingen niet veel verder dan het bewijs dat in enkele kazernes merkwaardige video's waren gemaakt. Het ministerie, de legerinspectie en de parlementaire controleurs beloofden extra aandacht.

Het nieuwe 'incident' slaat alles. Uitgerekend de 'Führungsakademie' in Hamburg, de militaire academie waar ook aspirant-officieren uit bevriende landen krijgen uitgelegd hoe een modeldemocratie als Duitsland omgaat met leidend militair personeel, had drie jaar geleden Manfred Roeder te gast. De externe expert werd na afloop een galadiner aangeboden en zijn verdachte organisatie kreeg namens de Bundeswehr materiële steun toegezegd.

Roeder is geen ontspoorde skinhead, maar een onverbeterlijke nazi, die tien jaar gevangen zat wegens terroristische aanslagen. In 1982 pleegde zijn organisatie, 'Deutsche Aktionsgruppen', in West-Duitsland minstens zeven aanslagen, waarbij twee Vietnamezen om het leven kwamen. In '90 werd Roeder vervroegd vrijgelaten. Sindsdien zet hij zich in voor een 'onafhankelijke vrijstaat Pruisen'.

Vorig jaar nog waarschuwde de binnenlandse veiligheidsdienst, de 'Verfassungsschutz', in het openbare jaarverslag tegen Roeder, 'symboolfiguur voor extreem-rechts'. De leiding van de militaire academie moet hebben opgekeken van deze waarneming.

Minister Rühe gooide het gisteren dan ook over de boeg van 'slecht geïnformeerd'. De toenmalige leiding van de academie zou niet hebben geweten wie zij met Roeder in huis had gehaald. Hetgeen op zich zelf al pijnlijk genoeg is; de academie geldt immers als 'Exportschlager', een instituut waar buitenlandse officieren veel kunnen leren.

De eerste gevolgen: de toenmalige commandant van de academie, luitenant-generaal Hartmut Olboeter, is op non-actief gesteld. Hij leidde tot gisteren de personeelsafdeling op het ministerie van Defensie in Bonn. Zijn adjundant uit Hamburg, luitenant-kolonel Schwarzer, is nog steeds in actieve dienst en zou degene zijn die Roeder heeft uitgenodigd. Tegen hem is een disciplinair onderzoek ingeleid.

Interessant is hoe het centrum-rechtse kabinet van Kohl de minister van Defensie zal weten te redden. Rühe's voorganger, de christen-democraat Gerhard Stoltenberg, werd kort na de Duitse vereniging zonder pardon afgezet, toen bleek dat er onder zijn bewind wapens waren geleverd aan Turkije ondanks een tijdelijk embargo.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden