Duitse minister zet Hof onder druk om noodfonds ESM goed te keuren

De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble heeft de rechters van het Constitutionele Hof in Karlsruhe dinsdag gewaarschuwd de ondertekening van het permanente Europese noodfonds ESM en het begrotingspact niet te blokkeren. Dat zou volgens hem 'ernstige onrust op de financiële markten' veroorzaken.

AMSTERDAM - 'Twijfel aan de bereidheid van Duitsland om het hoofd te bieden aan de gevaren voor de financiële stabiliteit van de eurozone kan tot een aanzienlijke verergering van de crisis leiden', aldus de bewindsman.


Schäuble was een van de mensen die dinsdag door de acht rechters van het hof aan de tand werden gevoeld over de vraag of de definitieve ratificatie van de twee verdragen mag doorgaan.


Beide kamers van het Duitse parlement hebben al hun zegen gegeven aan het ESM en het begrotingspact, maar op verzoek van het Hof heeft president Joachim Gauck voorlopig nog niet zijn handtekening onder de verdragen gezet.


Het hof deed dat ongebruikelijke verzoek nadat een groep politici en burgers bezwaar hadden aangetekend tegen de verdragen. Zij betogen dat het ESM en het begrotingspact ongrondwettelijk zijn, omdat ze de bevoegdheden van het Duitse parlement beperken.


Zowel in Duitsland als in het buitenland wordt met de nodige huiver afgewacht wat het hof gaat doen. 'Als ik nog één keer iets over het Bundesverfassungsgericht hoor, verlaat ik de zaal', moet IMF-chef Christine Lagarde eens hebben geroepen tijdens een overleg over de eurocrisis.


Aan de vooravond van de hoorzitting werden de rechters flink onder druk gezet door pro-Europese politici. De (Duitse) voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz verweet de rechters 'gebrek aan kennis' over Europa.


Als het ESM en het begrotingspact in Duitsland sneuvelen, is het gedaan met het Europese noodfonds. Voor het van kracht worden van het ESM is de goedkeuring nodig van de landen die 90 procent van het fonds fourneren; Duitsland heeft getekend voor 27 procent van het ESM.


Formeel beslist het hof nog niet over het grondwettelijke karakter van de twee verdragen, maar moet het alleen een besluit nemen over de vraag of Gauck er al zijn handtekening onder mag zetten, ook al is er nog geen definitief vonnis. Verwacht wordt dat het hof eind juli met het tussenvonnis zal komen.


De voorstanders van het ESM, dat eigenlijk al op 1 juli in werking had moeten treden, betogen dat uitstel op een ramp zal uitlopen voor de eurozone. Maar volgens de tegenstanders zal dat wel meevallen. Zij wijzen erop dat het voorlopige steunfonds EFSF dan nog steeds doorloopt. 'De regering doet steeds alsof alles van ons afhangt. Dat is mateloos overdreven', zei Gregor Gysi, de fractieleider van Die Linke.


Het Constitutionele Hof heeft zich tot nog toe vrij pro-Europees betoond, maar voorzitter Andreas Vosskuhle waarschuwde onlangs dat de grondwettelijke speelruimte voor de Bondsdag met de huidige EU-verdragen 'bijna is uitgeput'.


'Het mag niet zo zijn dat de burgers op een dag wakker worden en merken dat diegenen die zij gekozen hebben, niets meer te beslissen hebben', zei hij tijdens een lezing.


Maar Vosskuhle beklemtoonde ook dat het hof er rekening mee zal houden dat de verdragen met tweederde meerderheid zijn goedgekeurd door het parlement.


Het probleem waarvoor de rechters staan, is dat Duitsland niet meer onder de verdragen uitkomt als zij het groene licht geven voor de definitieve ondertekening. Dan is Berlijn daaraan gebonden, ook al komen de rechters tot de slotsom dat die ongrondwettig zijn.


Wolfgang Schäuble

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.