Duitse minister verliest titel: plagiaat

In Duitsland, het land dat veel waarde hecht aan academische voorzetsels, moet niemand minder dan de minister van Wetenschap afscheid nemen van haar doctorstitel. Annette Schavan (CDU), een vertrouwelinge van bondskanselier Merkel, heeft zich 33 jaar geleden in haar dissertatie schuldig gemaakt aan plagiaat. De oppositie eist haar aftreden. Schavan, die in sociale media 'Dr. No' wordt genoemd, weigert op te stappen.

BERLIJN - Een commissie van de universiteit van Düsseldorf, de alma mater waar Schavan 33 jaar geleden promoveerde, ontnam de minister dinsdagavond haar titel 'Dr.phil.'. De doctorstitel in de filosofie had Schavan in 1980 verkregen op basis van haar dissertatie Person und Gewissen. Een of meerdere anonieme bloggers, verenigd op de website SchavanPlag, maakte(n) in mei 2012 gewag van het plagiaat.


Volgens de Düsseldorfse commissie onder leiding van hoogleraar Bruno Bleckmann heeft Schavan (57) 'systematisch en met voorbedachte rade' plagiaat gepleegd in haar proefschrift. Het gaat hierbij om verkeerd citeren en het onvolledig of helemaal niet weergeven van bronnen. De voorzitter neemt zelfs het woord 'bedrog' in de mond.


Schavan weigert zich bij de conclusie van de commissie van haar universiteit neer te leggen. Ze ontkent dat ze plagiaat heeft gepleegd en kondigt aan in beroep te gaan. Mocht het tot een proces komen dan wordt dat curieus. Als minister van Wetenschap klaagt ze dan een van de universiteiten aan die onder haar vallen.


De oppositie, van Groenen tot SPD, eist dat ze aftreedt. Maar aan die oproep geeft de voormalige Frau Doktor geen gevolg. Ook Angela Merkel blijft achter haar staan. De bondskanselier heeft het 'volste vertrouwen' in haar minister, met wie ze een nauwe band heeft. In de kanselarij zal, zo schrijven Duitse commentatoren, overigens wel stilletjes worden gehoopt dat deze kwestie snel uit de lucht is. In een zwaar verkiezingsjaar heeft Merkel weinig zin in langlopende schandalen.


Schavan is niet de eerste minister uit het kabinet van Merkel - zelf een onkreukbare doctor in de natuurkunde - die academische voorzetsels kwijtraakt. Minister van Defensie Karl-Theodor zu Guttenberg (CSU) trad twee jaar geleden af nadat was gebleken dat hij plagiaat had gepleegd in het proefschrift waarop hij in 2007 aan de universiteit van Bayreuth was gepromoveerd. Hij promoveerde summa cum laude op een werkstuk dat de eerbiedwaardige Die Zeit later Ramsch-Arbeit noemde.


Saillant is dat Schavan zich destijds na de onthulling van Guttenbergs plagiaat uitsprak vóór vertrek van haar collega. Haar uitspraak, 'Ik schaam me als iemand die 31 jaar geleden zelf promoveerde', wordt haar nu stevig door de Duitse pers ingepeperd.


Guttenberg, die ook de adellijke titel Freiherr von und zu Guttenberg draagt, adviseert nu Eurocommissaris Neelie Kroes en haar 'Digitale Agenda'. In die hoedanigheid houdt Guttenberg zich onder meer bezig met de vrijheid van bloggers en andere internetgebruikers in autoritaire landen. Dat is wel weer komisch, want hij is ervaringsdeskundige.


Net als Schavan, raakte Guttenberg zijn doctorstitel kwijt na flink spitwerk van een of meerdere bloggers die gegevens uitwisselen op een zogenoemde Wiki. De minister van Defensie werd destijds het slachtoffer van GuttenPlag Wiki. Schavan ging academisch onderuit na publicatie op SchavanPlag.


Beide wiki's zijn weer onderdeel van de website VroniPlag, een 'los verband' van personen die jagen op plagiaatplegers, in de Duitse pers strijdbaar Plagiatsjäger genoemd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden