Nieuws Veiligheidszone

Duitse minister van Defensie wil internationale veiligheidszone in Noord-Syrië

De Duitse minister van Defensie, Annegret Kramp-Karrenbauer (CDU) stelt een ‘internationale veiligheidszone in Noord-Syrië’ voor, in samenwerking met Turkije en Rusland. Het zou voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog zijn dat Duitsland het initiatief neemt voor een militaire missie.

De Syrische president Assad bezoekt militairen van het regeringsleger aan het front in de provincie Idlib, niet ver van de Turkse grens. Beeld Hollandse Hoogte / EPA

De corridor onder internationaal mandaat in het Turks-Syrische grensgebied moet ‘stabiliteit en veiligheid’ bewerkstelligen, aldus Kramp-Karrenbauer maandagavond. Een VN-missie, in overleg met Rusland en Turkije, heeft haar voorkeur.

Kramp-Karrenbauer, in eigen land bekend onder de afkorting AKK, zegt rugdekking te hebben van bondkanselier en partijgenoot Angela Merkel. Ook zou ze de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië al op de hoogte hebben gesteld van haar plan, dat ze aanstaande vrijdag wil toelichten op de bijeenkomst van Defensieministers van NAVO-landen in Brussel.

Het zou de eerste keer zijn sinds de Tweede Wereldoorlog dat Duitsland het initiatief neemt tot een militaire interventie – niet minder dan een cesuur in de Duitse en Europese buitenlandpolitiek, als de missie er inderdaad komt.

Inzet Duitse troepen

Zover is het nog niet, want het is onzeker of het plan wordt gesteund door coalitiepartner SPD. Een woordvoerder van Buitenlandse Zaken liet weten dat de sociaaldemocratische minister Heiko Maas slechts per sms was geïnformeerd over idee.

Hoewel AKK in haar plan niet concreet wordt over de vorm van de Duitse inbreng in de missie, lijkt het onvermijdelijk dat aan een internationale missie op Duits initiatief ook Duitse troepen deelnemen en daarvoor is toestemming nodig van het parlement.

Ook daar liggen de sociaaldemocraten vooralsnog dwars. ‘Dit was niet met de SPD kortgesloten, liet de defensiewoordvoerder van de SPD-fractie, Fritz Felgentreu dinsdagmorgen weten. ‘Dat we sceptisch zijn, ligt voor de hand.’

De missie moet voorkomen dat IS weer aan kracht wint, lichtte AKK maandag toe. Daarnaast moet de aanwezigheid van internationale troepen de regio dusdanig stabiliseren, ‘dat de mensen die op de vlucht geslagen zijn er terug kunnen keren’. De minister pleitte nadrukkelijk voor een oplossing in samenwerking met Rusland en Turkije, maar maakte ook duidelijk dat de langdurige aanwezigheid van Turkse troepen in het gebied wat Duitsland betreft ongewenst is. ‘De invasie druist volgens ons in tegen het volkenrecht.’

Chantagemiddel Turkije

Maar de Turkse president heeft met de vluchtelingendeal uit 2016 nog steeds een probaat chantagemiddel tegen de EU in handen, en met name tegen Duitsland. En als er een Duitse politicus is die zou lijden onder een drastische stijging van de vluchtelingenaantallen over de Balkanroute, dan is het Kramp-Karrenbauer. Niet zozeer als minister, maar als voorzitter van de CDU.

Bijna een jaar geleden nam ze het partijvoorzitterschap over van Angela Merkel, met de belofte de mede door Merkels vluchtelingenpolitiek ontstane middelpuntvliedende krachten tot bedaren te brengen. Maar dat wil nog niet lukken.

Sowieso vermoeden Duitse media vooral partijpolitieke motieven achter het initiatief. AKK trad in juli aan als Defensieminister, als gevolg van het vertrek van partijgenoot Ursula von der Leyen naar de Europese Commissie. Die beslissing leidde tot hevige kritiek uit de eigen gelederen, omdat ze bij haar aantreden had beloofd zich op het voorzitterschap te concentreren en daarom geen ministerspost te ambiëren.

Communicatieve flaters

Omdat ze als CDU-voorzitter in de binnenlandse politiek nogal wat communicatieve flaters beging, vragen steeds meer CDU leden zich af of zij wel een geschikte lijsttrekker is. ‘Ze moet leveren’, zei Robin Alexander, CDU-watcher van de krant Die Welt. ‘Kramp-Karrenbauer heeft meer profiel nodig, ze stevent op een lastig partijcongres af.’

Volgens de Süddeutsche Zeitung is dit de volgende blunder van de CDU-voorzitter. De schrijver vindt dat de minister zo’n belangrijk voorstel door Angela Merkel had moeten laten presenteren, in samenspraak met de SPD.

Maar voor de kern van het voorstel, een assertieve houding van Duitsland op defensiegebied, lijkt het politieke en maatschappelijke draagvlak in de afgelopen jaren gegroeid – voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog en onder invloed van de Amerikaanse terugtrekking uit Europese aangelegenheden.

Sinds de jaren negentig opereerde Duitsland bij internationale militaire missies altijd veilig onder de vleugels van de VS, zoals in Kosovo en Afghanistan, of onder leiding van Frankrijk zoals recenter in de internationale strijd tegen IS. Dat model is niet langer houdbaar, zoals Ursula von der Leyen als minister van Defensie herhaaldelijk liet doorschemeren.

 ‘Het is goed dat Duitsland meer verantwoordelijkheid moet nemen in de wereld, vooral daar waar het de eigen veiligheid betreft’, concludeert de Süddeutsche Zeitung.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden