Nieuws Chemnitz

Duitse inlichtingenchef ziet geen bewijs voor klopjachten op migranten in Chemnitz

Het hoofd van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV betwijfelt of er begin vorige week ‘klopjachten’ hebben plaatsgevonden op migranten in Chemnitz. Volgens Hans-Georg Maassen zijn er ‘goede redenen’ om aan te nemen dat berichten hierover ‘desinformatie’ zijn om de aandacht af te leiden van de moord op een Duitser, waarvan twee asielzoekers worden verdacht.

Leden van de rechts-populistische ‘Pro Chemnitz’ beweging lopen door de straten van Chemnitz op 7 september. Foto AFP

Maassen deed deze uitspraak vrijdagochtend in de boulevardkrant Bild. Hij zei ook dat hij de scepsis over de mediaberichtgeving deelde. De chef van de binnenlandse veiligheidsdienst laat zich niet vaak persoonlijk en direct uit over actuele ontwikkelingen. Hij informeerde de regering niet van tevoren, zoals gebruikelijk, over zijn vermoedens, maakte de woordvoerder van bondskanselier Angela Merkel later bekend. 

Door zijn vermoedens te delen, pookt Maassen in de vlammen van de oververhitte discussie over de onrust in de Saksische stad Chemnitz. Daar werd twee weken geleden de 35-jarige Daniel H. neergestoken in de marge van het stadsfeest. Voor deze daad staan een 22-jarige Syriër en een 23-jarige Irakees terecht, naar een derde dader uit Afghanistan wordt nog gezocht.

Toen op de dag van de dood van H. rechtse en extreemrechtse mensen in de stad demonstreerden, maakten onder andere Der Spiegel en de regionale omroep MDR melding van willekeurige aanvallen op buitenlands uitziende mensen. Ook verslaggevers van onder andere Der Spiegel werden weggejaagd door schreeuwende mannen, van wie ze zelf opnamen maakten. Ook verschenen er op internet talloze video’s die omstanders met hun mobiele telefoons hadden gemaakt.

De meeste video's zijn gedeeld door linkse of extreemlinkse accounts, een aantal lijkt gemaakt door deelnemers aan de rechtse demonstraties. De exacte herkomst is in de meeste gevallen moeilijk te verifiëren, maar specialisten die de video's voor de publieke omroep ARD onderzochten, zagen geen aanleiding om te twijfelen aan de echtheid ervan. 

Een dag na de demonstraties sprak Angela Merkel haar diepste afkeuring over de gebeurtenissen in Chemnitz. Daarbij gebruikte ze het woord Hetzjagd, klopjacht: ‘Wat we daar gezien hebben, past niet in de rechtsstaat. We hebben videobewijs dat er klopjachten hebben plaatsgevonden, haat op straat (…). Zulke gewelddadigheden mogen niet plaatsvinden’, aldus Merkel. Daarbij verwijst ze naar videomateriaal dat haar onder ogen is gekomen. Het videomateriaal dus waaraan BfV-chef Maassen twijfelt.

Veel Duitse media namen in de berichtgeving Merkels woord over, al dan niet tussen aanhalingstekens – de Volkskrant deed dat ook, verwijzend naar die media. Eind vorige week vonden er nog twee rechtse demonstraties plaats, net als twee linkse tegendemonstraties. Beide partijen maakten zich daarbij schuldig aan strafbare feiten.

Inmiddels staat vast dat bij het OM in Dresden 120 misdrijven worden onderzocht. Het gaat vooral om openlijke geweldpleging, het toebrengen van lichamelijk letsel en het brengen van de in Duitsland verboden Hitlergroet.

De organisator van de rechtse demonstraties, het rechts-populistische verband Pro Chemnitz, hekelt de berichtgeving over de demonstraties. De meerderheid van de demonstranten zouden ‘bezorgde burgers’ zijn geweest die hun verdriet en onvrede hebben geuit over de dood van Daniel H. Op een enkeling na zouden ze met extreemrechts niets te maken hebben gehad.

Pro Chemnitz kreeg in zekere zin steun van de Saksische minister-president Michael Kretschmer (CDU), die in zijn openingsspeech van het politieke jaar weliswaar de ‘rechte Ausschreitungen’ veroordeelde die in Chemnitz hadden plaatsgevonden, maar tegensprak dat er sprake was geweest van klopjachten. ‘Er waren geen woedende massa’s, geen klopjachten en geen pogroms’, zei hij afgelopen woensdag. Heel anders is de zienswijze van zijn plaatsvervanger Martin Dulig van de SPD. Volgens hem zijn er ‘wel degelijk vluchtelingen door de stad gedreven’.

Ook Angela Merkel houdt voet bij stuk en blijft er bij dat ze beelden uit Chemnitz heeft gezien die haar grote zorgen baren. Ook beschuldigde de bondskanselier donderdag de rechtse AfD ervan misbruik te maken van de gebeurtenissen in Chemnitz om etnische spanningen te veroorzaken. ‘De AfD hitst de boel op, dit moet duidelijk worden gezegd’, zei Merkel. ‘Ik ben heel kritisch over sommige van hun uitlatingen.’

De vermoedens van BfV-chef Maassen, die deze verder niet toelichtte, vallen dus midden in deze discussie die de Duitse middenpartijen splijt. Minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer deed op de valreep ook nog een duit in het zakje. Hij opende vrijdagmiddag een nieuw hoofdstuk in de eeuwige strijd met Merkel door te stellen dat hij niet twijfelde aan de integriteit van Maassen en te zeggen dat het migratievraagstuk ‘de moeder van alle politieke problemen in Duitsland’ is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.