Duitse feministe Marlies Krämer (80) sleept haar bank voor de rechter: ze wil als vrouw aangesproken worden

Een Duitse feministe wil geen 'Kunde' van de bank zijn, maar uitdrukkelijk 'Kundin' en sleepte haar bank voor de rechter.

Marlies Krämer. Foto Hollandse Hoogte

'Taal is de sleutel naar gelijke rechten.' Dat is al zo'n 25 jaar de lijfspreuk van de Duitse feministe Marlies Krämer (80). Een vergelijkbare gedachtengang dreef de gemeente Amsterdam onlangs bij het vervangen van 'dames en heren' door het genderneutrale 'mensen'. Alleen: Krämer redeneert precies andersom: ze eist juist specifiek als vrouw te worden aangesproken.

Daarom sleepte deze bejaarde uit het Saarland haar bank voor de rechter, de Duitse Sparkasse. De bank spreekt Krämer en andere vrouwelijke klanten in schriftelijke communicatie aan met 'Sehr geehrter Kunde', de Duitse versie van beste cliënt, of 'Kontoinhaber', rekeninghouder. Dat druist volgens Krämer in tegen het gelijkheidsbeginsel. Ze wenst te worden aangesproken als 'Kundin' of 'Kontoinhaberin.'

Het Bundesgerechtshof beoordeelde Krämers klacht als ongegrond. 'De aanspreektitel 'cliënt' voor vrouwen is geen inbreuk op het persoonlijkheidsrecht en druist ook niet in tegen het gelijkheidsbeginsel', aldus het hof.

Bovendien dient de generieke mannelijke vorm volgens de rechtbank al zo'n 2000 jaar als neutraal verzamelbegrip voor alle geslachten. Zeker nu in de Duitse grondwet sinds een paar maanden ook het derde geslacht is opgenomen, moet volgens de rechter voor de minst gecompliceerde oplossing worden gekozen.

Ongegrond

Dat komt in de buurt van de redenering van de gemeente Amsterdam. Toch ligt de zaak in Duitsland anders dan in Nederland, omdat de Duitse taal zoveel preciezer is dan de Nederlandse. Elk zelfstandig naamwoord heeft een te allen tijde herkenbaar geslacht: vrouwelijk, mannelijk of onzijdig. Waarom zou de vrouw zelf dan met de mannelijke vorm aangesproken moeten worden?

Krämer krijgt dan ook veel bijval. Maar natuurlijk zijn er ook in Duitsland veel mensen, vrouwelijke en mannelijke, bij wie Krämers missie leidt tot de verzuchting dat er toch belangrijker problemen in de wereld zijn - het zogenoemde whataboutism.

Vasthoudend

Daar lijkt Marlies Krämer niet in het minst van onder de indruk. Ze wil 'gewoon weten hoe het zit', zei ze dinsdag. Vrouwe Justitia is dus nog niet van haar af. Ze kondigde aan in beroep te gaan bij Duitslands hoogste rechterlijke instantie, het Bundesverfassungsgericht. En daarna desnoods bij het Europese Hof.

Krämer is vasthoudend, dat heeft ze al meer dan eens bewezen. Zo weigerde ze in de vroege jaren negentig een identiteitsbewijs aan te schaffen, tot de overheid haar een formulier toestuurde waarop ze werd aangesproken als 'eigenares.'

Maar Krämers grootste overwinning was er een op de elementen. Tot 1997 had het Duitse weerbureau de gewoonte lagedrukgebieden, slecht weer, altijd vrouwennamen te geven. Dat leidde tot krantenkoppen à la: 'Ursula bringt Gewitter und Unwetter.' Hogedrukgebieden werden daarentegen naar mannen vernoemd. Krämer begon een handtekeningenactie om dat te veranderen, en met succes. Sindsdien is Marlies Krämer een bescheiden cultheldIN.