nieuws antisemitisme

Duitse controverse over dragen keppeltje reikt tot in Israël

In Israël en Duitsland is ontstemd gereageerd op de waarschuwing aan Joden om voorzichtig te zijn met het dragen van een keppeltje. ‘Ik kan Joden niet aanbevelen om altijd en overal een keppeltje te dragen’, aldus Felix Klein, de Duitse regeringsadviseur voor de bestrijding van antisemitisme.

Bijeenkomst in Berlijn, april vorig jaar, waar veel deelnemers in de strijd tegen het antisemitisme een keppeltje droegen om zo hun steun te betuigen aan de Joodse gemeenschap in Duitsland. Beeld EPA

De Israëlische president Reuven Rivlin zei ‘diep geschokt’ te zijn. ‘De angst voor de veiligheid van Duitse Joden is het capituleren voor antisemitisme en een erkenning dat, alweer, Joden niet veilig zijn op Duits grondgebied.’ De president noemde het de verantwoordelijkheid van de Duitse regering en overheidsdiensten, waaronder de politie, om de godsdienstvrijheid en de veiligheid van ‘ieder lid van de Joodse gemeenschap’ te garanderen.

Een aantal prominente Duitse politici riep Joden op de waarschuwing te negeren. De minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Noordrijn-Westfalen, Herbert Reul, zei: ‘Ik moedig Joodse burgers aan trots en met opgeheven hoofd de straat op te gaan in Duitsland – vanzelfsprekend ook met een keppeltje.’ De politie staat aan jullie kant, voegde hij eraan toe. ‘Er mogen in Duitsland nooit meer ontoegankelijke gebieden zijn voor burgers met het Joodse geloof.’ De Beierse minister van Binnenlandse Zaken, Joachim Hermann, liet zich ook in die trant uit: ‘Iedereen moet een keppeltje kunnen dragen waar en wanneer hij wil.’

Papieren keppeltje

Regeringsadviseur Klein volhardt evenwel in zijn waarschuwing. In het dagblad Bild bestempelde hij maandag zijn woorden als een poging om duidelijk te maken hoe wijdverbreid antisemitisme is. Het was een oproep ‘om te handelen voordat het te laat is’, zei hij in de meestgelezen krant van Duitsland. Die plaatste op de voorpagina een voorbeeld van een keppeltje – met de Davidster – dat de lezers kunnen uitknippen en dragen. ‘Ga ermee de straat op’, stond in een begeleidend commentaar. Het kan niet zo zijn dat Joden zich zeventig jaar na de Holocaust opnieuw moeten verstoppen, schreef hoofdredacteur Julian Reichelt.

De jongste officiële cijfers tonen aan dat het aantal antisemitische incidenten in 2018 met 20 procent gestegen is ten opzichte van het voorgaande jaar. De incidenten lopen uiteen van beledigingen op internet tot fysiek geweld. Volgens de Duitse politie zijn het in negen van de tien gevallen rechts-extremisten die zich eraan schuldig maken. Regeringsadviseur Klein wees erop dat ook onder moslims in Duitsland personen zijn die zich laten beïnvloeden door tv-zenders ‘die een afschuwelijk beeld van Israël en Joden verspreiden’.

Klein kreeg in Duitsland ook bijval voor zijn waarschuwing. Josef Schuster, voorzitter van de Centrale Raad voor Joden, noemde het ‘een feit dat Joden zich aan potentiële gevaren blootstellen als ze als zodanig herkenbaar zijn’. Hij juichte het toe dat regeringsadviseur Klein de vinger op de zere plek heeft gelegd en daarmee een discussie uitlokt. ‘Het is belangrijk dat de situatie tot op het hoogste politieke niveau meer aandacht krijgt.’

Het Nederlandse Centrum voor Informatie en Documentatie (CIDI) reageerde maandag kritisch op Kleins’ woorden. ‘Dat een regering een groep ontmoedigt om simpelweg zichzelf te zijn, mag nooit normaal worden.’ Het CIDI organiseert woensdag op het Plein in Den Haag een demonstratie onder het motto #KeppelOp.

Draag liever een baseballpetje dan een keppeltje, adviseerde de Centrale Joodse Raad in Duitsland vorig jaar, nadat een Israëlische student op straat was aangevallen.

Antisemitisme leek een plaag uit het verleden, maar steekt in nieuwe vorm in diverse Europese landen weer de kop op. Vijf correspondenten doen verslag van antisemitisme in hun land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden