'Duitse conservatieven grijpen elke kans aan om het voorstel tegen te houden' Tabakslobby verzet zich tegen reclameverbod

De strijd voor een volledig verbod op tabaksreclame in Europa is nog lang niet gestreden. Tegenstanders van het verbod, die vooral in Duitsland te vinden zijn, halen in een laatste wanhoopsoffensief alle middelen uit de kast om het verbod alsnog tegen te houden....

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

BRUSSEL

In december kwamen de ministers van Volksgezondheid van de Europese Unie overeen om reclame voor tabaksproducten in tijdschriften, kranten en bij grote sportevenementen voortaan te verbieden. Het akkoord was fel omstreden. Tabaksproducenten en uitgevers vreesden voor hun inkomsten en oefenden enorme druk uit op europarlementariërs en nationale politici. Na jarenlange politieke strijd kon in december toch de knoop worden doorgehakt. Slechts Duitsland en Oostenrijk stemden tegen, niet genoeg om het voorstel van de baan te krijgen.

De tabaksindustrie en de uitgevers lijken nu alvast de strijd voor te bereiden die zij voor het Europese Hof van Justitie gaan voeren om het besluit aan te vechten. Zij bewerken europarlementariërs, wier instemming nodig is voordat het besluit rechtsgeldig wordt.

De tegenstanders van een verbod hopen dat in het europarlement de basis gelegd wordt voor de juridische strijd die zij gaan voeren.

De roemruchte europarlementariër J. Janssen van Raay bevindt zich tegen heug en meug ('Ik ben voorzitter van het Astmafonds geweest') aan hun zijde. 'Als we het verbod laten passeren, zal het zeker vernietigd worden door het Hof van Justitie in Luxemburg. Als je iets wil verbieden, moet je het wel op deugdelijke grondslag doen', luidt zijn argument.

'Dat is pure bluf van Janssen van Raay', zegt A. Metten, zijn sociaal-democratische collega in het europarlement. 'We zijn belobbyd als nooit tevoren. Hij is kennelijk niet alleen benaderd door de tabakslobby, maar ook door de knieën gegaan.'

Volgens Metten zijn vooral de Duitsers enorm actief geweest. 'De Duitse conservatieven grijpen elke kans aan om het voorstel tegen te houden', zegt hij. 'Ze proberen dat in de juridische commissie, in de economische commissie, en ook in de milieucommissie, die over de volksgezondheid gaat. Het is een heel felle groep.'

Het is echter een achterhoedegevecht dat hier gevoerd wordt, meent Metten. 'Zelfs als de tegenstanders erin slagen om het onderwerp van de agenda te halen, hebben ze nog niets gewonnen. De procedures schrijven voor dat we binnen drie maanden een besluit moeten nemen. Als we dat niet doen, dan treedt het voorstel van de ministerraad automatisch in werking.'

Een andere commissievergadering was ook het toneel van de strijd tussen voor- en tegenstanders. De milieucommissie stemde en masse voor het verbod. Het christen-democratische commissielid M. Oomen is niet onder de indruk van de juridische argumentatie. 'Een paar jaar geleden lag een andere tekst voor, waar zelfs de eigen juridische dienst van de ministerraad bezwaar tegen maakte. Maar er is nu een nieuwe tekst, die niet langer op bezwaren stuit', aldus Oomen. Ook de juristen van de Europese Commissie zien geen problemen opduiken.

Oomen maakt zich druk over een heel ander aspect. 'Eigenlijk vind ik dit een heel hypocriete discussie. Jaarlijks steekt de Europese Unie ruim 2,6 miljard gulden aan subsidies in de tabaksindustrie. Wat is de zin van een verbod op tabaksreclame als we het gebruik van tabak zelf niet verbieden of in ieder geval die niet subsidie stoppen?'

Volgens haar denken veel europarlementariërs er zo over. 'Als de Europese Commissie op haar volgende begroting opnieuw zoveel geld uittrekt voor de tabaksboeren, denk ik dat de kans groot is dat die post van de begroting afmoet', aldus Oomen. 'Uitgesloten', reageert Janssen van Raay. 'Die subsidie blijft gewoon gehandhaafd. De belangen zijn veel te groot.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden