Duitse coalitie komt met omstreden oplossing voor vluchtelingen

De Duitse christendemocratische combinatiepartij CDU-CSU van Angela Merkel komt met een omstreden voorstel om de vluchtelingenstroom onder controle te krijgen: transitzones. Centra aan de grens waar mensen worden vastgehouden tot duidelijk is of hun asielaanvraag kansrijk is. Zo niet, dan komen ze Duitsland niet in.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel op de foto met studenten. Beeld AFP

Coalitiepartner SPD is fel tegen. Minister van Justitie Heiko Maas (SPD) schetste een doemscenario van 'massakampen in niemandsland.'

Met het voorstellen van transitzones zwicht de partijleiding van de CDU voor de druk de Beierse CSU. Vorige week dreigde CSU-leider Horst Seehofer 'zelfstandige noodmaatregelen' te nemen als de regering het aantal vluchtelingen aan de Zuid-Duitse grens niet snel een halt zou toeroepen.

Transitzones kunnen 'een zinvol element zijn om de situatie onder controle te krijgen', zei Peter Tauber, secretaris-generaal van de partij maandagavond.

Woedend

Het voorstel heeft het effect van een flinke scheut spiritus op de veenbrand die woedt in de coalitie CDU-CSU en SPD. Voorzitter van de sociaaldemocraten Thomas Oppermann reageerde onderkoeld woedend: 'Ik ben tegen het opzetten van huizen van bewaring voor duizenden vluchtelingen aan de grens. Zoiets is in de praktijk helemaal niet realiseerbaar en bovendien humanitair niet in orde.'

Merkel, die in het vluchtelingenvraagstuk meer op de SPD-lijn zit dan op de lijn van haar eigen partij, deed een matig geslaagde poging een brug te slaan. Ze zei dat er 'in wezen niets verkeerd is aan het idee van transitzones' maar dat het 'ook geen oplossing is voor de toestroom van zoveel duizenden vluchtelingen.'

De achilleshiel in het standpunt van de SPD is dat de sociaaldemocraten al maanden hameren op snellere uitwijzing van mensen die geen kans maken op asiel. Precies voor dit probleem bieden de zones op papier een oplossing.

Beeld EPA

'Noodmaatregelen'

Niet alleen politiek, ook juridisch en praktisch zijn de transzitzones omstreden. De redenering van de voorstanders is als volgt: op vliegvelden in Schengenlanden bestaan al zulke zones, zij het in het klein. Juridisch moet het dan ook mogelijk zijn om ze aan de landsgrenzen te maken.

De zones zouden vallen onder 'noodmaatregelen', net als de grenscontroles die Duitsland sinds 13 september uitvoert. Maar zulke maatregelen mogen maximaal twee maanden duren - over langduriger noodmaatregelen mag een land niet zelf beslissen, dat mag alleen de Raad van Europese ministers.

Het grootste bezwaar is misschien nog wel praktisch: is het mogelijk om binnen een paar weken centra uit de grond te stampen waar duizenden mensen kunnen verblijven? En worden het dan geen massa-gevangenissen, zoals SPD-politici beweren? Op die vraag heeft het CDU nog geen antwoord.

Commentatoren in Duitse media wezen erop dat nog ruim 400 duizend vluchtelingen in tenten slapen. Nu in de nacht van maandag op dinsdag op veel plaatsen in Duitsland de eerste nachtvorst werd gemeten, zou de regering prioriteit zou moeten geven aan het oplossen van dat probleem, voor ze transitzones bouwt, vinden ze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.