Nieuws Roken

Duitse campagne: statiegeld op flessen werkt, dus waarom niet op sigarettenpeuken?

Statiegeld heffen op flessen blijkt te werken, dus waarom niet op sigarettenpeuken? Dat is het idee achter een campagne van Duitse milieuactivisten om de bergen sigarettenfilters te verminderen, waarmee rokers het milieu vervuilen. 

Op Gare de Lyon in Parijs werd al in 2012 campagne gevoerd tegen het weggooien van sigarettenpeuken. Beeld AP

De initiatiefnemer van de petitie, Stephan von Orlow, windt zich al jaren op over het zwerfvuilprobleem. In 2015 startte hij het opruiminitiatief Die Aufheber. Sindsdien probeert hij mensen bewuster te maken van het afval dat ze zomaar weggooien. Met de recente petitie wil Von Orlow ‘de schade aan het milieu door sigarettenafval eindelijk beëindigen’. Ruim 57 duizend Duitsers hebben inmiddels een petitie ondertekend voor het invoeren van statiegeld op sigarettenpeuken. 

Als het aan Von Orlow ligt, krijgen rokers statiegeld van 20 cent per sigaret voor hun kiezen, dat ze bij de tabakswinkel terugkrijgen als ze de peuken inleveren. Ook moeten er volgens hem draagbare asbakjes worden uitgedeeld, zodat het voor de rokers eenvoudig is de sigaretten op te sparen. Geen nieuw plan, want asbakjes die aan de sleutelbos kunnen worden gehangen, zijn al te koop. De ondertekenaars van de petitie dringen er ook op aan sigarettenverpakkingen van recyclebaar materiaal te maken.

Uiteindelijk gaat de petitie naar de Duitse milieuminister Svenja Schulze, maar het is de vraag of het plan politieke steun krijgt. Duits parlementslid Norbert Kleinwächter van de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland deed het idee af als onzin op zijn YouTube-kanaal. Hij denkt dat weinig rokers bereid zijn eraan mee te werken. ‘Burgers moeten al belasting betalen op plastic drankverpakkingen. Ik vind niet dat rokers dan ook nog al die moeite moeten doen om hun sigarettenfilters terug te brengen.’

Echte plaag

Von Orlow is niet de eerste in Europa die statiegeld op sigaretten wil invoeren. De Belgische wethouder Bram van Braeckevelt lanceerde afgelopen april hetzelfde plan. De groene politicus uit Gent is zich bewust van de bezwaren, maar roept op tot nadenken. ‘De peuken zijn een echte plaag’, schrijft hij op zijn persoonlijke website.

Sigarettenfilters maken een aanzienlijk deel uit van het zwerfvuil in de wereld. Er worden meer dan 6 biljoen (een zes met twaalf nullen) sigaretten per jaar gerookt over de hele wereld, waarvan ongeveer tweederde op de grond belandt. Dat staat in een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie uit 2017. In de filters zitten duizenden vezels van celluloseacetaat, een soort kunststof. Als de resten van die kunststof in zee terecht komen, vallen ze uiteen in microdeeltjes en kunnen ze schade veroorzaken aan het onderwaterleven. Bovendien zijn de giftige chemische stoffen in de filters schadelijk voor dieren en planten.

Overheden pakken het weggooien van sigarettenfilters aan door boetes uit te delen of sigaretten duurder te maken. In Nederland kunnen mensen een boete tot 140 euro krijgen wanneer ze rommel – daar vallen sigarettenpeuken onder – op straat gooien. Berlijn, de woonplaats van Von Orlow, geeft een lagere boete van rond de 35 euro aan mensen die sigarettenfilters weggooien. San Franscisco spant de kroon: elk pakje sigaretten is 85 dollarcent duurder gemaakt, zodat de Amerikaanse stad de kosten dekt voor het opruimen van de peuken.

Meer over anti-rookmaatregelen:

Welke methodes werken eigenlijk wel (of juist niet) om van een rookverslaving af te komen? Een handig overzicht.

Als het aan staatssecretaris Paul Blokhuis ligt, rookt in 2040 geen enkele jongere én geen enkele zwangere vrouw in Nederland meer een sigaret. Het aantal rokers onder de volwassen bevolking moet dan afgenomen zijn van 23 tot ‘slechts’ 5 procent.

Staan paffende supporters in een voetbalstadion binnen of buiten te roken? Met deze curieuze vraag worstelen niet alleen stadions maar ook winkelcentra en cafés, blijkt uit recente rechtszaken over het rookverbod. Roken in de openlucht mag immers, maar wat is dat precies, ‘openlucht’?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden