Duitse bevolking begint te morren over grote toestroom vluchtelingen

De stroom vluchtelingen uit Syrië houdt aan. De VN vraagt 130 duizend opvangplekken. Duitsland biedt er 30 duizend, maar in de steden klinkt gemor en niet alleen van neonazi's. 'Het zijn er te veel. En dan al die kinderen. Wat een lawaai!'

In verschillende Duitse steden waren demonstranten tegen het asielbeleid. In Dresden gingen zo'n 10 duizend betogers de straat op en in Düsseldorf slechts 400. In beide steden waren ook tegendemonstranties. Beeld getty
In verschillende Duitse steden waren demonstranten tegen het asielbeleid. In Dresden gingen zo'n 10 duizend betogers de straat op en in Düsseldorf slechts 400. In beide steden waren ook tegendemonstranties.Beeld getty

De Duitse gastvrijheid voor Syrische vluchtelingen en andere buitenlanders begint scheuren te vertonen. De regering in Berlijn verwachtte eerder dit jaar 200 duizend asielzoekers, waarmee de stijgende lijn van de laatste jaren zich stevig doorzet. Ook de demonstraties tegen buitenlanders nemen toe en daar komen niet meer alleen neonazi's en andere rechtse elementen op af. De traditionele regeringspartij CSU speelt in op het sentiment met een voorstel buitenlanders te verplichten ook thuis Duits te spreken.

'We willen dat landen het voorbeeld van Duitsland volgen'

Meer dan de Nederlandse regering heeft Berlijn de deur de afgelopen jaren opengezet voor asielzoekers uit conflictgebieden. Naast de vluchtelingen die via de Middellandse Zee Europa bereiken, heeft Duitsland 30 duizend Syriërs toegang tot Duitsland beloofd.

'We willen dat landen het voorbeeld van Duitsland volgen en met ambitieuze cijfers komen', zegt woordvoerster Ana Fontal van de European Council on Refugees and Exiles.

Oudejaarsavond is in zicht en het is duidelijk dat de prognose van die 200 duizend verwachte asielzoekers niet ver bezijden de waarheid lag. Precieze cijfers over 2014 zijn nog niet bekend, maar één ding is duidelijk. De toestroom is de laatste maanden zo groot dat de autoriteiten de aanwas nauwelijks aankunnen.

Kazernes, schoolgebouwen, vluchtelingenkampen van na de Tweede Wereldoorlog - overal worden de asielzoekers gehuisvest. Zelfs in het Olympisch Stadion van München werden ze ondergebracht.

Verdeeld worden ze volgens de Königsteiner Schlüssel, waarin de quota voor de zestien Duitse deelstaten zijn neergelegd. Deelstaat Noordrijn-Westfalen krijgt de meeste buitenlanders toebedeeld (21 procent), het kleine Saarland dient 1 procent te huisvesten.

300 vluchtelingen per dag

In Beieren, de grote zuidelijke deur tot Duitsland, komen de meeste vluchtelingen binnen, tot wel 300 per dag. Ze komen per trein en in auto's van mensensmokkelaars. Soms worden ze in het centrum van Neurenberg uit de smokkelbusjes gezet, met de woorden: daar is het politiebureau, meld je maar als asielzoeker.

Waarna de vluchtelingen door de autoriteiten correct worden verspreid over het land. Dromend van een langdurig verblijf in het land van Mercedes, Volkswagen en Bayern Münchenspeler Bastian Schweinsteiger.

Het gevolg is dat de onrustige wereldpolitiek de gemoederen tot ver in de binnenlanden van Duitsland flink bezighoudt. Neem Kotzenaurach in Mittelfranken, veel verder kun je Beieren niet in. Zestig vaste bewoners, plus sinds kort ook nog eens zestig vluchtelingen. Geherbergd in Gasthof Neue Krone, de plek waar in andere tijden wandeltoeristen neerstreken.

Nu huizen er families uit Irak, Syrië en de Balkan in het etablissement. De vluchtelingen tonen zich dankbaar in de gelagkamer, de dorpsbewoners mopperen: 'Het zijn er te veel. En dan al die kinderen. Wat een lawaai!'

Nu ook 'gewone burgers'

Het zijn geluiden die je elders meer en meer hoort. Waren het eerst nog vooral neonazi's die te hoop liepen, nu zijn het ook 'gewone burgers' die de straat op gaan om te ageren tegen de toestroom. Zoals in Dresden, waar duizenden 'verontruste burgers' elke maandagavond demonstreren tegen de 'islamisering van het Avondland'.

De 'Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes', kortweg Pegida, ageren zo'n beetje tegen alles wat van vreemde bodem komt. Tegen vluchtelingen uit Afrika, tegen moslims in het algemeen, tegen de groeiende groep Duitse salafisten, die al dan niet van plan zijn richting Syrië of Irak te vertrekken. Het is een curieus verschijnsel. Slechts 0,4 procent van de inwoners van Dresden is immers moslim.

Gekende neonazi's

De boze burgers (Wutbürger) zijn niet alleen tegen de islam, ook 'de media', 'de euro' en de traditionele politieke partijen moeten het ontgelden. Vaak mengen zich, volgens de politie, ook gekende neonazi's onder de menigte. Niet zelden vallen bij de maandagse ommegangen de in Duitsland nogal beladen begrippen als Vaterland, Heimatliebe of Heimatschutz. Marsen in andere steden zijn gepland.

In dit klimaat past de opmerkelijke oproep van de CSU, de traditionele partij in Beieren, die eist dat migranten ook thuis Duits met elkaar gaan praten. Het is een oproep die met de nodige spot is ontvangen ('hoe controleer je dat, met spraakpolitie?' en: 'Hoe Duits is júllie dialect eigenlijk?'), maar het schetst wel de gemoedstoestand in het land. Regeringspartij CSU voelt meestal uitstekend aan wat er onder de bevolking leeft.

Tegengeluiden zijn er ook. De burgemeester van Goslar, Oliver Junk, een man van nota bene traditionele CDU-huize, wil juist meer vluchtelingen huisvesten. Meer dan 4.000 inwoners heeft het vakwerkstadje in Nedersaksen de laatste tien jaar verloren, veel huizen staan leeg. 'Voor Goslar vormen vluchtelingen een kans', zegt hij.

Junk ziet in hen niet louter mensen in nood maar toekomstige burgers en vakkrachten, aan wie zijn vergrijzende stad steeds meer behoefte heeft. In de wijk Jürgenohl heeft hij al zeventig huizen voor ze klaarstaan.

Niet al zijn burgers zijn het met hem eens: 'So eine Scheisse, Goslar heeft al genoeg problemen', klinkt het op de Facebook-pagina van de burgemeester.

VN-conferentie in Genève

De rijke landen moeten eind volgend jaar minstens 5 procent van de 3,2 miljoen Syrische vluchtelingen hebben opgevangen. Dat komt neer op 160 duizend mensen. Een aantal internationale hulporganisaties doet die oproep aan de vooravond van de conferentie over de opvang van Syrische vluchtelingen, vandaag in Genève.

Het overgrote deel van de ontheemden heeft zijn toevlucht gezocht tot de buurlanden van Syrië. Die zijn daardoor onder grote druk komen te staan. Jordanië, Libanon en Turkije hebben al beperkingen opgelegd aan de instroom.

De oproep is ondertekend door onder meer Oxfam, Save the Children en Amnesty International. Vorige week werden de Arabische Golfstaten door Amnesty bekritiseerd omdat zij 'schandelijk' in gebreke blijven. De Golfstaten hebben nog niet één Syriër opgevangen.

De VN-vluchtelingenorganisatie Unhcr, die de conferentie in Genève heeft belegd, hanteert een iets lager streefcijfer: 130 duizend. Net als de 160 duizend omvat dit getal ook degenen die al tot de rijke landen zijn toegelaten. Inmiddels hebben ruim 43 duizend Syriërs opvang gekregen in 25 landen, voor het merendeel in Europa. Duitsland is met 30 duizend veruit het meest genereus. Nederland staat voor 250 op de rol.

Hulporganisaties zijn vooral kritisch over Groot-Brittannië, dat tot nu slechts 90 Syriërs heeft toegelaten. 'Nauwelijks genoeg om een dubbeldeks bus te vullen. Het is echt behoorlijk schokkend', zegt Anna Musgrave van de Britse Refugee Council.

In de aanloop naar de conferentie vandaag heeft een aantal Europese landen al gezegd meer Syrische vluchtelingen te willen opnemen. De Unhcr wil voorrang geven aan de kwetsbaarste groepen onder de vluchtelingen: mensen met medische problemen, slachtoffers van marteling en vrouwen en meisjes die extra risico lopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden