Duister geheim blijft helaas vaag

Naar Schotland..

den haag De zelfmoordenaars nemen een videoboodschap op. Het is een welgesteld en ogenschijnlijk gelukkig echtpaar, ergens in de 40, met de beschikking over een grote televisie en dure opnameapparatuur. Een verklaring voor hun daad laten ze expliciet achterwege, want een bevredigend gevoel zal dat geen van de nabestaanden geven. Dus hebben ze het over praktische zaken, zoals een enveloppe met geld die klaar ligt voor de twee te verwachten crematies.

Zo begint Naar Schotland van de jonge theatermaker Thibaud Delpeut (1978). Wat volgt is een even verwarrend als diepgravend psychologisch onderzoek naar hun mogelijke motieven. De voorstelling gaat terug in de tijd en probeert een samenhangend verleden te construeren voor het kinderloze koppel dat op het punt staat zichzelf dodelijk te injecteren. De poging is tevergeefs.

Na Entr’acte is Naar Schotland de tweede voorstelling die Delpeut schreef en dit seizoen bij het Nationale Toneel eigenhandig regisseerde. Dit seizoen ensceneerde hij ook nog Racines Britannicus bij Toneelgroep Amsterdam.

In al deze voorstellingen voeren heftige emoties en een bijbehorend temperamentvol toneelspel de boventoon. Nu zijn het Jappe Claes en Saskia Temmink die op overtuigende wijze twee sterke rollen vervullen.

Claes speelt een succesvolle zakenman, het type dat op feestjes zijn vrienden van beleggingtips voorziet, en Temmink zijn alcoholistische vrouw, die dolgraag moeder zou willen worden. Jean en Christine heten ze. Een aantal langere en kortere scènes moeten de cruciale gebeurtenissen uit hun leven laten zien, die voorafgaan aan hun dood. Maar al snel blijkt dat zo’n beetje alles wat ze zeggen een leugen is: zijn werk, zijn ziekte, haar aangekondigde zwangerschap. Ze zijn niet wie ze zeggen te zijn. De contouren van een duister geheim worden langzaam, heel langzaam zichtbaar. Maar vaag blijft het.

Ook blijft onduidelijk wat Delpeuts bedoeling is met de twee figuren (gespeeld door Anne Prakke en Sarah Marie Eweg) die constant achter Jean en Christine aan lopen met videocamera’s, waarvan de beelden dan weer te zien zijn op een groot scherm. Soms verwoorden ze bovendien gedachten en herinneringen van de hoofdpersonages. Iets toevoegen doen deze alter ego’s evenwel niet.

Er is geen grip te krijgen op de personages, hun leven bestaat uit een serie elkaar tegensprekende anekdotes en verhalen. Dat is misschien ook de bedoeling van de makers geweest. Maar het maakt het onverklaarbare gedrag van deze mensen niet meer dan alleen maar merkwaardig, soms zelfs onuitstaanbaar.

Hun finale daad van verzet tegen het leven is niet tragisch, maar egoïstisch.

Vincent Kouters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden