‘Duidelijk politiek signaal’ van EU

Het Europees Parlement heeft de EU-landen opgeroepen te overwegen weg te blijven bij de openingsceremonie van de Olympische Spelen als de Chinese autoriteiten niet bereid blijken een dialoog te beginnen met de Dalai Lama, de geestelijk leider van Tibet.

Het Europees Parlement heeft geen zeggenschap over het buitenlands beleid van de EU-landen, maar toch zet de resolutie de EU-leiders verder onder druk zich te bezinnen op een gebaar tegenover de Chinese autoriteiten wegens hun harde aanpak van de protestbeweging in Tibet.

Volgens de resolutie moeten de EU-landen erop staan dat Peking zich houdt aan de belofte dat het zijn staat van dienst op het gebied van de mensenrechten en de democratische vrijheden zou verbeteren, toen het in 2001 de Spelen kreeg toegewezen.

De resolutie werd met overweldigende meerderheid aangenomen. Volgens europarlementariër Jules Maaten (VVD) is de verklaring een ‘duidelijk politiek signaal’. ‘Als er geen dialoog van de grond komt met de Dalai Lama, dan zullen de regeringsleiders niet komen. Dat is de boodschap.’

Waar het volgens hem nu vooral om gaat, is dat de EU-landen een ‘duidelijk en eensgezind standpunt’ innemen. Daarvan is voorlopig geen sprake. De Poolse premier Donald Tusk, de Estse president Toomas Hendrik Ilves en zijn Tsjechische collega Vaclav Klaus hebben al laten weten dat zij de feestelijke opening zullen boycotten, maar de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt is tegen. Volgens hem heeft ook de boycot van de Olympische Spelen in Moskou in 1980 uit protest tegen de Sovjetinval in Afghanistan destijds geen enkel resultaat gehad.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier Gordon Brown gaan niet. Volgens hen is dat niet om politieke redenen, maar toch zal hun besluit ook bij andere EU-leiders meetellen, zeggen diplomaten.

De Franse president Nicolas Sarkozy, die deze zomer voorzitter van de EU wordt, laat voorlopig nog in het midden of hij naar Peking gaat. Dat laat hij afhangen van de opstelling van de Chinese autoriteiten. Voorzitter José Manuel Barroso is niet van plan om de ceremonie bij te wonen, zegt zijn woordvoerder.

Premier Balkenende en staatssecretaris Bussemaker (Sport) houden vooralsnog vast aan hun voornemen om, samen met Prins Willem-Alexander, de ceremonie wel bij te wonen. Maar het kabinet volgt de ontwikkelingen nauwgezet en als de Chinese overheid onverwacht hard optreedt in Tibet, is dat voor het kabinet reden de voornemens opnieuw te bezien.

Eerder deze week zei minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) dat hij een boycot niet uitsluit als de mensenrechtensituatie in China verslechtert. Dat zou dan wel in breder (EU) verband moeten gebeuren.

Volgens diplomaten in Brussel is het nog onzeker of de EU-landen het eens worden over een gemeenschappelijk standpunt. ‘Daarvoor is het nog te vroeg. Alles hangt nu af van wat de Chinezen doen’, zegt een diplomaat. Maar volgens hen ziet het er steeds meer naar uit dat ‘het heel leeg zal worden op de tribune voor de eregasten’.

De spiritueel en politiek leider van Tibet: de Dalai Lama (AFP) Beeld null
De spiritueel en politiek leider van Tibet: de Dalai Lama (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden