Dubieuze regimes hebben via lobby invloed in Brussel

Lobbybedrijven en pr-firma's in Brussel laten zich inhuren door autoritaire regimes en dubieuze dictators in landen als Azerbeidzjan, Nigeria, Rusland en Kazachstan om de Europese politiek te beïnvloeden. Ze verhullen dat om hun imago niet te schaden en slagen daarin doordat er nog steeds geen verplicht register bestaat van lobbyactiviteiten gericht op Europese besluitvorming.

Het gebouw van de Europese Unie in Brussel Beeld epa

Dat stelt de Brusselse lobbywaakhond Corporate Europe Observatory (CEO) in een gisteren gepresenteerd rapport.

De lobby is vaak succesvol en moet volgens de actiegroep worden bestreden met een verplichte registratie van lobbyfirma's; een verbod op het vertegenwoordigen van bedrijven of landen die mensenrechten schenden en een zwarte lijst van pr-bedrijven die dat toch doen.

Hoewel de meeste pr- en lobbybedrijven zich inschrijven in het Brusselse register, ontbraken daarin eind 2013 zeker 46 namen van lobbybedrijven. Bij degenen die wel inschrijven, ontbreekt volgens CEO actuele informatie over de klanten die ze vertegenwoordigen.

China

Ook bij de financiële administratie zet de actiegroep vraagtekens. Sommige bedrijven zouden uitgaven overdrijven om groter te lijken dan ze zijn, andere doen juist het omgekeerde om met bepaalde klanten onder de radar te blijven.

Zo lijkt het onwaarschijnlijk dat geen enkele lobbyfirma in Brussel aan de slag is voor de Chinese overheid, zoals volgens het lobbyregister het geval zou zijn. 'Dit temeer omdat in Washington begin dit jaar al zeker tien pr-bedrijven door China zijn ingehuurd, zoals uit het verplichte Amerikaanse register blijkt.'

Ook Nigeria wordt volgens het transparantieregister door niemand vertegenwoordigd, terwijl het land wel een offerte heeft gehouden onder lobbybedrijven.

CEO erkent dat een lobbyverbod voor autoritaire regimes de wettelijke rechten van pr-organisaties sterk zou inperken. 'Maar volgens ons kan dat door de bestaande ethische code voor lobbyisten aan te scherpen. Zoals met de belofte dat ze niet zullen werken voor landen waartegen Europa sancties heeft uitgevaardigd', zegt Katarine Ainger, auteur van het rapport.

De Duitse oud-europarlementariër Hans-Peter Martin, die vorig jaar met pensioen ging, publiceerde elk lobbyverzoek dat hem na zijn vertrek werd gedaan. Dat waren 'bijna dagelijkse verlokkingen', waaronder uitnodigingen voor gratis reizen van de regeringen van Azerbeidzjan en China, de laatste in vijfsterrenhotels met limousineservice. 'Zijn overzicht is even onthullend als het officiële register dat niet is', aldus het rapport.

Azerbeidzjan, een land dat graag gas wil verkopen, maar al twintig jaar geen vrije verkiezingen heeft gehad, voert een succesvolle lobby in het Europees Parlement via The European Azerbaijan Society (TEAS). De voormalige Franse minister Rachida Dati, nu lid van het Europees Parlement, is na talloze reizen naar het land warm pleitbezorger voor de 'open Azerbeidzjaanse democratie'. Ze onderhoudt ook relaties met het Franse energiebedrijf GDF Suez dat in het land zaken doet, aldus het rapport.

Een bijzonder geval is Rusland, dat onder Amerikaanse en Europese handelssancties valt. De Brusselse lobby voor het land wordt verzorgd door lobbybedrijf GPlus, waar talloze voormalige EU-woordvoerders een baan hebben gevonden. Een van hen is Bruno Dethomas, oud-woordvoerder van Commissievoorziter Jacques Delors en tot december 2010 verantwoordelijk voor de relatie met niet-EU-staten, waaronder Rusland.

Dat niet elke lobby succesvol is, blijkt uit het verzet van het Europees Parlement en de Europese Commissie tegen de Russische gaspijpleiding South Stream. Vanwege deze weerstand werd die pijplijn onlangs door president Poetin afgeblazen. GPlus staat als voormalig lobbyist voor South Stream in het register; nu is dat pr-bedrijf Brunswick.
pr- en lobbybedrijven ontbreken in het Brusselse lobbyregister. Ze verhullen dat ze worden ingehuurd door dubieuze regimes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden