NIEUWS

Dubieuze investeringen van Nederlandse pensioenuitvoerders in Myanmar

De twee Nederlandse pensioenuitvoerders APG en PGGM hebben grote belangen in bedrijven die sterke zakelijke banden hebben met de militaire junta in Myanmar. Het gaat in totaal om bijna 2,3 miljard dollar aan beleggingen in onder meer bedrijven in de olie- en gasindustrie, vastgoed, infrastructuur, maar ook een bedrijf dat militaire technologie levert aan Myanmar.

Demonstratie tegen de militaire coup in de stad Yangon, februari 2021. Beeld AFP
Demonstratie tegen de militaire coup in de stad Yangon, februari 2021.Beeld AFP

Dat blijkt uit onderzoek van de organisatie Justice for Myanmar. Een van de omstreden investeringen van PGGM betreft een belang in het Indiase bedrijf Bharat Electronis, dat wapensystemen levert aan Myanmar.

Een andere investering van PGGM en APG, uitvoerders van het Pensioenfonds Zorg en Welzijn en het ABP, is in het Indiase bedrijf Adani Ports. Dit bedrijf sloot in 2019 een overeenkomst met een bedrijf van de militaire junta voor de ontwikkeling van een haven in Myanmar. Voor de huur van het stuk grond voor de haven betaalt Adani de komende vijftig jaar een bedrag van 250 miljoen dollar.

De Verenigde Naties en mensenrechtenorganisaties roepen al jaren om de banden met bedrijven in Myanmar te verbreken en geen zaken te doen met het militaire regime. In een rapport van de Verenigde Naties uit augustus 2019 bleek dat het leger in Myanmar twee grote bedrijven in het land in handen heeft, waaronder tientallen dochterbedrijven hangen, goed voor miljoenen aan omzet. Deze bedrijven gebruikt het leger om zaken te doen met internationale bedrijven. Ook Shell werd toen genoemd.

De VN zei toen dat de opbrengsten die het militair regime ontving, gebruikt werden om de mensenrechtenschendingen in het land uit te voeren en de islamitische Rohingya-minderheid in het land te onderdrukken.

Intensief overleg

Een woordvoerder van APG zegt dat hun grootste klant ABP ‘het respecteren van mensenrechten als belangrijke randvoorwaarde bij het duurzaam en verantwoord beleggen’ heeft. Daarom gaat APG in ‘intensief overleg’ met de betreffende ondernemingen om hen ‘te overtuigen en te bewegen tot verandering’, aldus de woordvoerder.

Zo heeft volgens de APG-woordvoerder een Japanse brouwerij, waarin APG en PGGM aandelen hebben, het voornemen om zich terug te trekken uit een joint venture met een bedrijf van de junta.

PGGM wil niet reageren op de investeringen in bedrijven die zakendoen met het militaire regime in Myanmar. Een woordvoerder van Shell laat weten dat de ontwikkelingen in Myanmar goed in de gaten worden gehouden. ‘Vorig jaar hebben we ons kantoor in het land gesloten. De activiteiten die we er nog hebben, worden uitgevoerd vanuit Singapore.’

Myanmar behoort tot de armste landen ter wereld, maar beschikt wel over grote bodemvoorraden van onder meer olie, gas en edelstenen. Die wordt vooral geëxporteerd naar het buitenland, waarbij de opbrengsten via hun bedrijven voor een groot deel bij het leger terechtkomen.

Dagelijkse demonstraties

Het leger van Myanmar nam 1 februari de macht over van de democratisch gekozen regering van Aung San Suu Kyi. Dit gebeurde onder het voorwendsel dat er gefraudeerd zou zijn bij de verkiezingen van november, waarbij Suu Kyi’s partij, de Nationale Liga voor Democratie (NLD), een overweldigende meerderheid behaalde. Suu Kyi en veel medestanders werden gevangengezet. Burgers demonstreren sindsdien vrijwel dagelijks tegen de coup.

De Britse ngo OECD-watch, die internationaal richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en beleggen in de gaten houdt, zegt in een reactie op het onderzoek dat de pensioenfondsen direct hun investeringen moeten terugtrekken ‘uit het wapenbedrijf en alle bedrijven die al langdurige banden hebben met het leger’. ‘Met de andere bedrijven moet zo snel mogelijk contact worden gelegd. Hen moet duidelijk worden gemaakt dat ze op geen enkele manier de junta mogen financieren of steunen. Als dat niet of onvoldoende gebeurt, moeten de pensioenfondsen ook deze aandelen van de hand doen’, zegt een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden