Dubbelop

Te veel zeggen is een makkie. Iedereen kan het. En doet het. Het is nu eenmaal 'de actualiteit van dit moment'.

Foto Peter Lipton


'Er is nog zoveel niet gezegd/ Er is nog zoveel doodgezwegen'. Mooi liedje, van Paul van Vliet. Maar ja, dat was toen, decennia geleden, vorige eeuw. Inmiddels is het probleem eerder dat er te veel wordt gezegd. Niet inhoudelijk misschien, wel in woorden.


Logisch, zegt de huiskamerpsycholoog dan met Stapelachtige zekerheid en een bezorgde blik op het wereldnieuws: woorden zijn gratis. Hoe zwaarder de financiële crisis, hoe meer woorden mensen om zich heen verzamelen. Een wollig woordenweb, om er warmpjes bij te zitten in kille tijden.


Het verschijnsel grijpt om zich heen. Voer voor verzamelaars van onnodig woordgebruik. Voor deze aflevering leunen we dankbaar (en gemakshalve) op de ruime collectie van trouwe lezeres Corejanne Lemmens. Ze verzamelt haar buit onder het kopje 'Redundantie', nauw verwant aan pleonasme en tautologie. 'Een fascinerend fenomeen en altijd goed voor een glimlach.'


Uit de Lemmens-collectie: 'De huidige situatie zoals hij nu is' (Hero Brinkman). Duidelijk: dus niet de huidige situatie zoals die vroeger was.


Een kapper in het actualiteitenprogramma Altijd wat: 'Een wildvreemd iemand die je nog nooit hebt gezien.'


'Een afdaling naar beneden' (oud-wielrenner en sportverslaggever Maarten Ducrot).


'Het hele Umfeld eromheen' (schrijver Frans Pollux).


En zo kon Lemmens nog uren doorgaan. Wat ze gelukkig ook deed - waar is een taalrubriek zonder lezers?


Kijkt zij naar Buitenhof, dan noteert ze uit de mond van staatssecretaris Ben Knapen het fraaie 'Dat is werk in uitvoering, maar daar wordt nu aan gewerkt'. Dubbelop, zei je dan vroeger. Maar dat was vóór de crisis. Nu is het heel normaal.


Een eervolle vermelding ook, in dezelfde uitzending, voor presentator Pieter Jan Hagens, die het had over 'de actualiteit van dit moment'.


Misschien is het een televisie- en radioziekte. Maar misschien doet iederéén het wel. Zie het goede gezelschap waarin u dan verkeert, blijkens de lessen van Lemmens.


NOS-correspondente Saskia Dekkers: '...een lastercampagne om Sarkozy zwart te maken'.


In Pauw & Witteman ging het over de slavernij, en 'het historische verleden'. Niet te verwarren met het toekomstige verleden.


De welbespraakte Matthijs van Nieuwkerk, die sprak over 'de voice-over eroverheen'.


Gehoord op Radio 1: 'Minister De Jager gaat vertellen wat hij te melden heeft.'


Opmerkelijk: hij zwijgt over wat hij niet te melden heeft.


Geen woord te veel, dat is de kunst. Te veel zeggen is een makkie. Iedereen kan het.


Voetbalprofessor Jack van Gelder: 'Een surplus aan eendracht om samen te werken.'


Historicus Maarten van Rossem over 'de lokale gewoonten op die plek'.


De ober in het restaurant, met op zijn dienblad 'een aperitief om mee te beginnen'.


Paul van Vliet had ongelijk. Er wordt veel te veel gezegd.


Ook rare taal gehoord of gelezen? Mail naar taal@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden