Druktank

Onderin het Amsterdamse AMC leeft een witte walvis van staal. Drie keer per dag opent de bek zich en strompelen patiënten naar binnen met pijnlijke kwalen....

Dat is het mysterieuze ritueel op de afdeling hyperbare geneeskunde. Vooral bedoeld voor patiënten die schade hebben opgelopen bij bestraling. Vaak bombardementen met een hoop collateral damage. Een tijdje zuivere zuurstof ademen in een tank onder verhoogde druk - vergelijkbaar met die op vijftien meter onder water - bevordert de groei van haarvaten die op hun beurt zuurstof en voedingsstoffen dieper het gekwetste lichaamsdeel in brengen. Dat bevordert de genezing.

'Ik vergelijk bestraald weefsel wel eens met een voetbalveld', zegt specialist Ad van der Kleij. 'Het is wel groen, maar hier en daar zitten kale plekken.' Die verdwijnen volgens hem na dertig, veertig bezoekjes aan zijn tank. Op zijn laptop opent hij foto's van patiënten met zwerende wonden en zelfs afstervende ledematen. 'Zij zijn gebaat met extra nutriënten, behalve als iemand al vijftien jaar een lamme arm heeft. Het is hier geen Lourdes.'

De zogeheten tank van Boerema stamt uit 1959. De vermaarde Nederlandse chirurg I. Boerema bedacht dat openhartoperaties beter onder verhoogde druk plaats konden vinden. Dan neemt het lichaam meer zuurstof op en kan het hart rustig twaalf minuten worden stilgezet.

Die techniek was niet meer nodig na de uitvinding van de hart-longmachine in de jaren zestig. Daarna werd de tank slechts gebruikt voor zeldzame aandoeningen als gasgangreen, koolmonoxide-vergiftiging of caissonziekte. De laatste jaren zijn alle stoelen weer bezet dankzij een groeiend aantal bestralingen. Vorig jaar verrichtte Van der Kleij circa zesduizend behandelingen.

'Je hebt gelovigen en niet-gelovigen', omschrijft de chirurg zijn vakgebied. De hyperbare geneeskunde heeft dat volgens hem aan zichzelf te danken. 'In de jaren zeventig dachten we dat het tegen alles hielp. Inclusief grijze haren en rimpels.' Inmiddels is de selectie strenger en de resultaten overtuigender.

'Ik heb het idee dat het wel helpt', zegt W. Tinbergen na zijn veertigste behandeling. De gepensioneerde chirurg moet dagelijks een uur en een kwartier in de tank wegens stralingsschade aan zijn dikke darm. 'Het is een hele belasting, maar het gaat wèl beter.' Van der Kleij: 'Hij kan weer lachen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.