Druk op regenwoud neemt alleen maar toe

Brazilië maakte maandag bekend dat de vernietiging van het regenwoud sneller gaat dan ooit. Dit in weerwil van de inspanningen die de regering zegt zich te getroosten dit tegen te gaan....

Het nieuws roept onwillekeurig herinneringen op aan de vorige week verspreide foto’s uit het Amazonegebied van indianen die nog nooit contact hebben gehad met de buitenwereld. Het waren beelden die gemengde gevoelens opriepen. Dragen zij bij aan de bescherming van de indianen of luiden de foto’s juist hun ondergang in?

De internationale druk het regenwoud te beschermen roept in Zuid-Amerika’s grootste land ook bij sommige economen en politici weerstand op. Waarom zou Brazilië zijn natuurlijke rijkdommen niet mogen exploiteren als dat ten goede komt aan de bevolking? Wat geeft de rijke landen het recht Brazilië de welvaart te onthouden die zij zelf hebben bereikt, mede ten koste van het milieu en de natuur?

Deze frustraties zijn begrijpelijk nu Brazilië aan een economische opmars bezig is en vorig jaar voor het eerst een groei van meer dan 5 procent haalde. De vooruitzichten zijn met de stijgende voedselprijzen goed. Brazilië is inmiddels na de Verenigde Straten de grootste sojaproducent ter wereld; soja die bijna exclusief is bestemd voor de export naar Europa en Azië, waar het wordt gebruikt als veevoer. Zolang de westerse consument, en na hem de Chinese, niet bereid is zijn vleesconsumptie te matigen of er meer voor te betalen, zal de druk groot blijven om meer ruimte te creëren voor het verbouwen van soja en voor grootschalige, extensieve veeteelt.

Dat is geen reden te berusten in de teloorgang van het regenwoud. De vernietiging van de tropische bossen verjaagt niet alleen de indianen uit hun leefgebied, maar bedreigt via de opwarming van de aarde ook de bevolking elders. Het zal nochtans moeilijk zijn de ontwikkeling te keren. De vraag naar voedsel neemt alleen maar toe, zowel door de stijgende welvaart in landen als China en India als door de groei van de wereldbevolking. Hoe aan die vraag tegemoet kan worden gekomen, is het onderwerp van de wereldvoedseltop die deze week in Rome wordt gehouden.

Uitbreiding van het landbouwareaal en behoud van de natuur gaan niet samen. Daar staat tegenover dat de productiviteit met betere landbouwmethoden nog aanzienlijk omhoog kan. Het regenwoud is daarmee nog niet gered, want ook de productie van biobrandstoffen – notabene bedoeld om het broeikaseffect tegen te gaan – vereist steeds meer landbouwgrond.

Het is beter niet te veel illusies te koesteren over een vermindering van de consumptie – of het nu gaat om vlees of auto’s – zoals het ook een illusie is te verwachten dat landen als Brazilië en China zullen afzien van hun gerechtvaardigde aandeel in de welvaart. Het zal afhangen van de compensatie die de rijke landen hen hebben te bieden of zij hun bossen willen laten staan.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden