Druk op Londen groot om Rusland te straffen na liquidatiepoging van ex-spion Skripal

De Britse regering staat onder zware druk maatregelen te nemen nu gebleken is dat de vroegere Russische spion Sergej Skripal en zijn dochter door middel van een uiterst zeldzaam zenuwgas zijn vergiftigd. Beiden verkeren nog steeds in een kritieke toestand. Ook een Britse politieagent die hun te hulp schoot, moest met ernstige vergiftigingsverschijnselen opgenomen worden, maar met hem gaat het volgens de autoriteiten inmiddels iets beter.

Skripal in de rechtbank van Moskou in 2006. Beeld HH

Het is nog steeds onduidelijk wie er achter de aanslag zat, maar de ontdekking dat geprobeerd is Skripal om het leven te brengen met een zenuwgas heeft de verdenkingen tegen Rusland versterkt. Moskou zat volgens een Britse rechter ook achter de moord op de voormalige geheim agent Aleksandr Litvinenko, die in 2006 in Londen met het radioactieve polonium-210 werd vergiftigd. Daarbij komt dat de Russische geheime dienst een motief heeft. Skripal, die in 2010 naar Groot-Brittannië kwam in het kader van een spionnenruil, verraadde de namen van een lange reeks Russische spionnen aan de Britse geheime dienst.

Chemische wapens-expert Richard Guthrie van het onderzoeksproject CBW Events zei dat het gebruik van een zenuwgas erop wijst dat de aanslag bedoeld was als een 'teken van macht'. 'Er zijn echo's van de Litvinenko-zaak: je doet het op een manier waarmee je duidelijk laat zien dat je het doet.'

De presentator van het Russische staatsjournaal Vremja leek bij die gedachtegang aan te haken. Kirill Klejmenov waarschuwde de kijkers geen carrière als dubbelspion voor de Britten te ambiëren. 'Het beroep van verrader is een van de gevaarlijkste ter wereld', zei hij. 'Ga zeker niet naar Groot-Brittannië', waarschuwde hij toekomstige verraders en mensen 'die hun eigen land haten'. 'Er is daar iets mis. Misschien ligt het aan het klimaat, maar de afgelopen jaren heb je daar teveel vreemde incidenten met een akelige uitkomst gehad'.

Waarom veel erop wijst dat Rusland achter de liquidatiepoging van ex-spion Skripal zat

Vijf vragen over het gebruik van zenuwgas, en waarom alles erop wijst dat een staat achter de mislukte liquidatiepoging zat.

In Groot-Brittannië gaan stemmen op de diplomatieke relaties met Rusland op een laag pitje te zetten. Tegenover het parlement beloofde van Binnenlandse Zaken Amber Rudd dat de regering alles zal doen om de daders voor de rechter te brengen. 'De mensen hebben gelijk als ze willen weten wie we hiervoor verantwoordelijk moeten stellen. Maar als we dit onderzoek grondig willen doen, moeten we speculatie vermijden,' zei Rudd.

De regering staat dit keer onder extra zware druk stappen te nemen, ook omdat nu een Britse politieagent het slachtoffer is geworden van de moordpoging. Daarbij komt dat er kritiek is op de manier waarop Londen op de moord op Litvinenko reageerde. Om te voorkomen dat de relatie met Rusland al te veel schade zou oplopen, besloot de Britse regering de zaak niet op de spits te drijven toen Moskou weigerde de verdachten uit te leveren. Pas acht jaar na de moord op haar man kreeg Litvinenko's weduwe gedaan dat er gerechtelijk onderzoek kwam. Maar tegen die tijd was de relatie al ernstig bekoeld als gevolg van de Russische annexatie van de Krim.

Alexander Litvinenko enkele dagen voor zijn dood. Beeld afp

Minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson dreigde Moskou met 'krachtige maatregelen', als blijkt dat Rusland achter de aanslag zit. Maar hij struikelde meteen over zijn dreigement dat Groot-Brittannië dan niet zou komen opdagen op het WK voetbal in Rusland. Johnson had het alleen over de officials, niet over het Engelse team, verduidelijkte de regering later.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden