Druk, geen druktemaker

Cabaretier Dolf Jansen presenteert wekelijks het radioprogramma Zomerspijkers, en tourt met zijn nieuwe theatershow. 'Ik wil dat iedere avond een 8 is, soms een 9.'

Onrustig, luidruchtig, druk, druk, druk. Het kost cabaretier en radiomaker Dolf Jansen (48) weinig moeite om zijn publieke imago te omschrijven. Alleen: het klopt niet, wat hem betreft. Niet helemaal tenminste. 'Ik ben vooral iemand die snel denkt en reageert', vertelt hij in de achtertuin van zijn rijtjeswoning in Ouderkerk aan de Amstel. 'Als ik een vraag stel waarvan ik snel weet wat het antwoord zo'n beetje wordt - kan ik weer door. Dat is wat anders dan druk zijn.'


Deze zomer presenteert Jansen elke zaterdagmiddag op Radio 2 het programma Zomerspijkers, als vervanger van Spijkers met koppen, waarin hij wekelijks één gast ontvangt om over muziek te praten. Op Radio 6 doet hij elke zondagavond het muziekprogramma Afslag Thunder Road. Daarnaast is hij begonnen met zijn nieuwe soloprogramma Als ik het niet doe doet niemand het. Drie, maximaal vier keer per week. 'Zo creëer je de ruimte om er af en toe wat bij te doen. Een congres bijvoorbeeld. Beetje grappen blazen aan het eind van de dag.'


Hij is druk, maar geen druktemaker, wil de in sneltreinvaart pratende Jansen eigenlijk zeggen. Bovendien heeft hij het hardlopen. Elke dag. Een must om tot rust te komen. 'Het Mediapark in Hilversum is niet het meest inspirerende stukje Nederland, maar ik trek de microfoon dicht, ga naar buiten en zit vijf minuten later in volstrekte stilte. Een volledig andere sfeer.'


Toch blijft u voor velen die man die de hele tijd zo ontzettend druk is.

'Op een bepaald moment werkte ik veel voor tv, Later Wordt het Leuk en Vara Live, in een vorm waarin dat vluchtige werd benadrukt. Programma's waarin ik veel deed in een beperkte tijd, en dat allemaal heel snel.'


Cultiveerde u het?

'Dat was mijn eigen keuze. Ik presenteerde die programma's uit enthousiasme. Maar ik realiseerde mij toen niet dat juist dat deel dan zo benadrukt werd. Bij de gemiddelde kijker ontstaat dan gauw een soort overkill.'


Er ontstond een imago waar u geen controle over hebt.

'Dat is ook een reden om minder tv te doen. Ik denk dat veel mensen die naar mijn radioprogramma's luisteren wel weten hoe ik in elkaar zit, wat ik probeer te doen. Maar tv is erg direct. Als je daar even schreeuwt, schreeuw je heel hard op heel veel plekken.'


Moet je jezelf leuk vinden?

'Ja. Het lijkt me heel lastig om een goede comedian te zijn terwijl je niet om jezelf kan lachen. Ik geloof niet dat het arrogant is om te vertellen over dingen die je goed kan. Toon Hermans zei altijd: ik doe maar wat, ik schrijf nooit wat op. Dat klinkt prachtig, maar het is natuurlijk niet waar. Die man was een onwaarschijnlijk talent. Natuurlijk wist hij wat hij deed.'


Ergert u zich aan valse bescheidenheid?

'Wel aan te veel bescheidenheid. Waarom zou je het allemaal zo klein maken? Je hoeft niet constant te koop te lopen met de dingen die je goed doet, maar het is raar om te zeggen: ik doe maar wat en soms gaat het goed. Ik wil dat mijn voorstelling iedere avond een 8 is, soms een 9 of 9,5. Natuurlijk zit er ook wel eens een 5 of 6 bij, dat kan niet anders. Maar ik ben geen machine. Het mag ook een keer minder zijn.'


Dat klinkt wel erg nuchter.

'Mensen denken vaak aan wat er allemaal kan misgaan. Ik speel met het onverwachte. Maak gebruik van alles wat er tijdens een voorstelling gebeurt. Dan hoor je achteraf: je had wel mazzel met die ene laatkomer of dat geluidje, maar dat is natuurlijk gelul. Dat is juist mijn ding. Als mensen denken dat ik met een af verhaaltje het podium op kom zitten ze bij de verkeerde voorstelling.'


Dat lijkt op uw radioshows.

'Ik heb veertien jaar bij 3FM De Steen en Been Show en Leuk is Anders gepresenteerd. Dat was eigenlijk hetzelfde. Make it up as you go along. Je hoort iets, er gebeurt iets, je belt iemand en hoopt dat het leuk wordt. Dat was de kracht van het programma, maar ook de ondergang. Uiteindelijk wees een marketingonderzoek uit dat de 3FM-luisteraar het niet begreep. Ik deed het met heel veel lol en het programma was voor mijn gevoel nog niet klaar, maar goed, dan ga je wat anders doen.'


Zo makkelijk ging het vast niet.

'Toen vond ik het even helemaal kut, maar daar stap ik vrij snel overheen. Ik heb geen eigen radiostation en ben dus altijd afhankelijk van andere mensen. Als het mijn belangrijkste ding was, zou ik misschien een leegte hebben gevoeld, maar ik stond de volgende week meteen weer vier keer op het podium.


Creëert u uw eigen vangnet?

'Dan lijkt het alsof erover nagedacht is, maar dat is het niet. Het is wel fijn dat er niet één ding is dat ik verreweg het leukste vind.'


Wilt u niet eens de diepte in, weg van de vluchtigheid?

'Natuurlijk zou ik dat graag willen. Ik kan het misschien ook wel. Maar ik ga in het huidige klimaat niet met een idee naar de netmanager toe. Daar is het leven te kort voor. Of ze zeggen: leuk idee, maar we doen het niet. Of: ja, we gaan 's kijken, en vervolgens wordt je idee gejat, zoals gebeurde met mijn plan om de verkiezingsuitslag in een programma live te becommentariëren. Dat is een wereld waar ik niet te veel mee te maken wil hebben.'


U bent overal een beetje ingerold.

'Volstrekt. Zelfs het hardlopen kwam vanzelf. Na een jaar liep ik zeven keer per week. Ik kon er geen hout van, maar trainde heel hard. Zo ging het ook met radio en cabaret.'


Is er niemand die u in banen leidt?

Op het podium doet mijn regisseur Jessica Borst dat. Dat heb ik heel erg nodig, maar dat is wel waar het ophoudt qua uitstippelen en plannen.'


En uw vriendin? U hebt een huis, twee kinderen...

'Nee, zij niet. Dat zou betekenen dat je weet waar je wilt komen, en dat weet ik helemaal niet. Als mensen vragen wat ik over vijf jaar doe kan ik die vraag absoluut niet beantwoorden.'


Geeft u uw kinderen die losse instelling ook mee?

'Ze zijn 12 en 14, dus ze moeten eerst nog heel hard hun best doen op school. Maar als ze straks gaan studeren raad ik ze aan om iets te doen wat ze op dat moment raakt. Het idee dat je later iets wordt wat je studeert is volstrekt kansloos. Ik ken niemand die doet wat hij heeft gestudeerd.'


Het komt allemaal wel goed?

'Ja. Al geloof ik niet in laat-het-maar-gebeuren. Je moet wel stevig aan de slag met de dingen die op je pad komen.'


---------------------------


Van alle markten

In 1989 won Dolf Jansen (25 juni 1963, Amsterdam) met Hans Sibbel het Leids cabaretfestival. Samen stonden ze als Lebbis en Jansen zeventien jaar op het podium. In 2002 speelde Jansen zijn eerste solovoorstelling. Aanstaande augustus staat het duo tijdens Lowlands na lange tijd weer samen op de planken. Daarnaast is Jansen actief als radiomaker, televisiepresentator en schrijver. Onlangs verscheen bij uitgeverij Thomas Rap van zijn hand Woordenvol, een nieuwe bundel met columns en gedichten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden