Drugsparadijs

De Antillen voeren een wanhopige strijd tegen de drugsmaffia. Met te weinig politie en te weinig apparatuur, vaak ook nog slecht of niet werkend, heeft de politie regelmatig het nakijken....

door Stieven Ramdharie

DE BLAUW-WITTE Kristkapab Papezetti dobbert in de Simpson Bay Lagoon vredig op en neer. 'Hij is gereed om uit te varen', sist 'Bert', een werknemer van de reparatiewerf waar het bootje is aangemeerd. Bert kijkt schichtig om zich heen. Of we alsjeblieft zijn echte naam niet willen noemen. 'De eigenaar van het bootje gaat vaak vissen. Tenminste, dat zegt hij. Ja, ja, vissen zonder je visspullen bij je te hebben. Trekt u uw conclusie maar.'

De Simpson Bay Lagoon oogt als elk ander stukje van Sint Maarten. Restaurants en hotels genoeg, evenals werfjes met jachten en speedboten op het strand. Maar in dit deel van Simpson Bay, vlakbij de luchthaven Juliana, wordt de kost niet verdiend met toerisme. Lange, snelle motorboten, in de war on drugs beter bekend als go fasts, worden hier op het strand gerepareerd en gereedgemaakt.

Sommige krijgen een sterkere motor of een extra benzinetank. Om dus te gaan 'vissen' op zee. Maar wie zijn oor te luisteren legt bij de justitiële autoriteiten in Philipsburg hoort andere verhalen. In de nacht varen de bootjes de baai uit, richting het ruim vijftig kilometer verder gelegen Saba. Daar, in de Saba-bank, worden de go fasts midden op zee volgeladen met cocaïne, bestemd voor de noordelijker gelegen Amerikaanse eilanden, zoals de Virgin Islands of Puerto Rico.

Veel van de snelle bootjes die de Amerikaanse kustwacht rond deze eilanden onderschept, zijn geregistreerd in Sint Maarten. Toeristenparadijs Sint Maarten is bij de Amerikaanse justitie beter bekend als belangrijke doorvoerhaven voor Colombiaanse coke. En, vanwege de vele casino's, als oord waar de drugswinsten vrij gemakkelijk kunnen worden witgewassen.

'We hebben inderdaad vermoedens dat de bootjes in Simpson Bay voor drugssmokkel worden gebruikt', zegt majoor G. Juliet van het door geldgebrek geplaagde politiekorps van Sint Maarten. 'Maar je hebt een speciaal politie-team nodig om bewijzen te verzamelen. We hebben de mankracht noch het geld. We beschikken bijvoorbeeld over slechts vier patrouillewagens die rijden.'

We moesten maar bij zijn buurman gaan kijken, had Bert geadviseerd. Genoeg go fasts die daar worden opgeknapt. Maar al snel na het betreden van het werfje schiet een gealarmeerde werknemer op de bezoekers af. 'Kan ik jullie helpen?', roept hij nog voordat de pottenkijkers een blik op de bootjes kunnen werpen.

De Antillen voeren al jaren hun strijd tegen de drugssmokkel, bijgestaan door de Nederlandse marine. Sinds drie jaar met een moderne kustwacht die veertig miljoen gulden per jaar kost. Een deel van de luchthaven Hato wordt ook gebruikt door het Amerikaanse leger om coke-transporten vanuit Colombia en Venezuela, bestemd voor de VS, te onderscheppen.

Ondanks de indrukwekkende cijfers over de in beslag genomen coke-transporten, hangt het drugsprobleem en de criminaliteit die het veroorzaakt Willemstad als een molensteen om de nek. Zo'n 80 procent van de criminelen die de laatste tijd in de Koraal Specht-gevangenis op Curaçao worden opgesloten, is veroordeeld wegens een drugsgerelateerde zaak. Andere berichten van de laatste maanden zijn evenmin opwekkend: de flinke toename van het aantal 'bolletjesslikkers' die op Hato worden betrapt, en de infiltratie van de drugsmaffia in de politie.

In de afgelopen twee jaar werden 558 drugskoeriers aangehouden, onder wie zo'n tweehonderd 'slikkers'. Het overgrote deel had Nederland als bestemming. Politie en justitie constateren sinds begin dit jaar een flinke stijging. Tot juni werden alleen al 273 personen opgepakt wegens drugshandel. Iets minder dan de helft van de gevangenen in Koraal Specht, dat met 44 miljoen gulden van Nederland wordt verbouwd, zit wegens een drugsdelict.

Ook leden van het Antilliaanse politiekorps kunnen de verleiding niet weerstaan. Van de ruim duizend agenten worden er 53 verdacht van drugshandel, moord of witwaspraktijken, zo bleek in juli uit een rapport van een commissie onder leiding van ex-hoofdcommissaris F. Wiel. De commissie bevestigde wat veel Antillianen al jaren vermoedden: de drugsmaffia heeft het korps geïnfiltreerd. Vooral op Curaçao, waar veertig van de 'foute' agenten werken, zou dit veel voorkomen.

Zo gebruikten agenten hun politie-auto om drugs te vervoeren en waren ze betrokken bij het witwassen van drugsgeld. Drie agenten zijn inmiddels veroordeeld voor de moord op twee Venezolaanse drugshandelaren wier drugs ze hadden gestolen. Op Sint Maarten worden vijf agenten verdacht van drugshandel, het gebruik van drugs of het hebben van banden met criminele bendes op het eiland.

Curaçao en Sint Maarten werden het afgelopen jaar ook opgeschrikt door enkele zware misdaden en een algehele toename van de criminaliteit. Ruim een week geleden was het weer raak op Curaçao. Bij Westpunt werd het zwaar verminkte lijk aangetroffen van een 25-jarige man die in de mond, nek, hoofd en armen was geschoten. Zijn hoofd was met een scherp voorwerp bewerkt.

Op Sint Maarten veroorzaakte afgelopen week het groeiende wapenbezit onder jongeren nieuwe ophef. 'Het aantal liquidaties is de laatste tijd duidelijk toegenomen', zegt F. Baank, oud-griffier bij het Antilliaanse Hof van Justitie en projectleider van de nieuwbouw van de Koraal Specht. De golf van criminaliteit heeft dan ook geleid tot de roep, bij het volk én de politici, om een harder optreden door de overheid.

Eerder dit jaar ging het Antilliaanse parlement al akkoord met een omstreden plan van minister R. Martha van Justitie om zware minimumstraffen in te voeren voor recidivisten. Ook werden de maximumstraffen verhoogd. Afgelopen week boog de Antilliaanse regering zich over een nieuw en opmerkelijk voorstel van Martha.

ALS HET AAN de minister ligt, worden jongeren tussen de 15 en 17 jaar die niet naar school gaan of geen werk hebben hard aangepakt. Wie weigert mee te doen aan een scholingsprogramma, gaat een jaar de gevangenis in of krijgt een boete. Martha wil zo voorkomen dat jongeren - een derde van de Curaçaose jongeren is werkloos - zich al op jonge leeftijd op het criminele pad begeeft. De Antillen geven liefst een derde van hun begroting uit aan Justitie.

Daarvan is 80 procent bestemd voor bestrijding van de criminaliteit. Door het repressieve beleid van Martha dreigt de toch al overvolle Koraal Specht nog meer gevangenen te moeten opnemen. Op de Antillen eindigt 80 procent van de rechtszaken met een gevangenisstraf. In Nederland, waar meer wordt gewerkt met boetes en alternatieve straffen, is dit slechts 45 procent.

Op een kwartiertje rijden van Martha's ministerie in Willemstad, zijn de eerste contouren te zien van de nieuwbouw van Koraal Specht. Naast de hoge muren van de gevangenis, die vanwege de overvolle cellen 'de hel van het Koninkrijk' wordt genoemd, werken arbeiders aan een complex met plaats voor ruim driehonderd veroordeelden. Het uitzicht is adembenemend, maar de gevangenen zullen er niets van zien.

De Tafelberg en het Jan Thiel-binnenwater kunnen in de verte aanschouwd worden. Onder een strakblauwe hemel. 'Hier hoort geen gevangenis te staan', grapt projectleider Baank die zijn pensioen heeft opgeschort om de nieuwbouw te leiden. 'Hier moeten eigenlijk villa's staan.' Baank toont trots waar de nieuwe keuken komt, evenals de bibliotheek en de veel grotere cellen. Medio volgend jaar moet de gevangenis zijn gegroeid van 480 tot 745 bedden.

Als de drugscriminaliteit niet zo sterk was gestegen, legt Baank uit, dan zou de nieuwbouw helemaal niet nodig zijn. Vooral door de toename van het aantal 'slikkers', worden de Antillen op kosten gejaagd. 'Zo'n gevangene kost 170 gulden per dag. Dat is in totaal vijftien miljoen gulden per jaar. Door de tolerante drugspolitiek van Nederland denkt iedere crimineel dat hij met een zending cocaïne in een Mercedes kan rijden.'

De toename van de drugscriminaliteit kon niet op een slechter moment komen voor de Antilliaanse regering. Het armlastige Willemstad is handen met geld kwijt aan de bestrijding. Op Sint Maarten is dat duidelijk te merken.

'Nou, daar zijn ze dan', roept majoor Juliet. Hij wijst op de binnenplaats van het hoofdbureau waar een flink deel van het wagenpark staat weg te roesten. Twee orkanen in vijf jaar en de bezuinigingen van Willemstad hebben ertoe geleid dat een eiland van veertigduizend inwoners met slechts vier patrouillewagens beschermd moet worden. 'In Nederland zouden ze allang zijn afgekeurd', zegt Juliet op verslagen toon.

Materiaal om de drugsbendes af te luisteren heeft zijn korps niet. Evenmin als ander recherche-materiaal. In de nacht, wanneer de go fasts juist actief zijn, heeft de politie slechts een piketdienst. De Criminele Inlichtingendienst op het eiland functioneert, aldus de commissie-Wiel, 'zeer gebrekkig'.

Juliet: 'Een portofoon aanvragen duurt veel te lang en als je hem hebt, is ie slecht. De drugscriminaliteit neemt toe, maar we moeten roeien zonder riemen op Sint Maarten.'

Het hoofd van de douane op Sint Maarten, B. Heinen, legt uit dat het werk van zijn dertien mannen 'vrij complex en lastig is'. Het taxfree-eiland heeft pas sinds vier jaar een douane. Bovendien is het haast onmogelijk om voortdurend de vele baaien, ideale landingsplekken voor de drugsmaffia, in de gaten te houden. 'De kunst is uit te zoeken waar we moeten zijn', betoogt Heinen. 'We surveilleren wel, maar al die baaien kun je 's nachts gewoonweg niet controleren.'

Hoe groot de drugsdoorvoer rond Sint Maarten en de andere Antilliaanse eilanden is, blijkt uit cijfers van de Antilliaanse kustwacht. In de afgelopen drie jaar onderschepte de kustwacht 8376 kilo coke en 3830 kilo hasj. Dit jaar werd tot nu toe 405 kilo cocaïne en heroïne in beslag genomen en ruim duizend kilo hasj. De Nederlandse marine onderschepte dit jaar al 3700 kilo coke.

Heinen: 'Uit deze cijfers blijkt hoe groot het probleem is. De drugsbendes zijn vreselijk inventief. We doen onze best, maar we lopen voortdurend achter de feiten aan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden