Droste

Ze werd vooraf groots aangekondigd, vervolgens door 6,6 miljoen mensen bekeken en nu is er een making of van gemaakt: de tv-registratie van de inhuldiging van Willem-alexander op 30 april. Een tv-documentaire over een tv-uitzending - ik kan me vergissen, maar ik denk dat we hier met een unicum te maken hebben.

De inhuldiging op televisie heet de documentaire van NOS-verslaggever Etienne Glebbeek die zaterdagavond te zien was. Een naam die deed vermoeden dat de inhuldiging (weer) op televisie was, wat in zekere zin ook zo was.

Halverwege april hield de NOS een persconferentie om te vertellen over deze 'megaoperatie'. De cijfers logen er niet om: 500 medewerkers, 160 camera's, 14 uur livetelevisie en 27 uur radio. Kosten: ruim 2 miljoen euro (exclusief personeelskosten).

Volgens Paul Vloon, eindredacteur evenementen, was vooral de Russische arm, een stabiele camera voor op het water, veelbelovend. 'Ingezoomd op het Eye kun je zien of mensen suiker en melk in hun koffie doen. En, nou ja, daar verheug ik me heel erg op.'

Acht maanden later stond Astrid Kersseboom op de Dam om terug te kijken op haar werk op diezelfde plek. 'U ziet niet alleen wat u toen al zag, maar ook hoe we dat voor elkaar kregen.'

In de regiekamer wees regisseur Jan de Roode, gekleed in een wit overhemd en een zwarte das, naar schermen die een meter van hem afstonden. 'Close 42, even naar de kindjes. Ik pen met je mee, 39, cut nu. Standby 40. Nu 40.' Het leed geen twijfel dat hij onder grote druk werkte.

Mannen die wezen en riepen naar beeldschermen waren een terugkerend beeld. Opeens wist de kijker: dus zó kregen ze dat voor elkaar.

De aantrekkingskracht van een achter-de-schermendocumentaire is de mogelijkheid van onthullende feitjes en foutjes. Nu is de kans daarop al kleiner als de film door iemand uit de eigen geledingen wordt gemaakt - ooit een spannende making of op de extra's van een dvd gezien? - vervelender is als de spanning kunstmatig wordt opgevoerd door de kijker pseudovertrouwelijke informatie op te lepelen.

Uit de redactievergadering van 24 april: 'Alles wat ik nu ga zeggen, daar zitten geen staatsgeheimen bij of zo, maar hou dat een beetje intern.' Om vervolgens het tijdschema en de inrichting van de studio te onthullen.

Interessanter waren de commentaren in de regiewagen als er - voor of achter de schermen - iets onverwachts gebeurde. Beatrix die het koningspaar aanspoorde even te wuiven met z'n allen: 'Ja! Die stond nog open!' Het hijsen van de vlag in superslowmotion: 'Dit mag wel ietsjes sneller, zeg!' Het wegvoeren van de republikeinse studente Joanna: 'Maak het niet te groot hoor.'

Het geheel werd weggespoeld met een flinke slok zelffelicitatie. 'Goed gedaan', zei Rob Trip tegen Astrid Kersseboom na 14 uur televisie en hij gaf haar drie zoenen. 'De iPad heeft het net volgehouden', zei zij glunderend. 'Ik heb nog 16 procent over.'

De zelfverwijzende werking van de media is een hardnekkig fenomeen. Ook deze krant refereert vaak en graag aan zichzelf (nu doe ik het weer!) en in talkshows zitten avond aan avond mensen uit de eigen stal. Gek genoeg doet het Droste-effect - media over media over media - mensen niet duizelen, maar verlangen naar meer.

Eeuwig zonde dat De Wereld Draait Door al winterstop heeft. De vrijdagse media-uitzending was een uitgelezen mogelijkheid geweest op tv eens goed te praten over hoe tv wordt gemaakt. Als toetje een compilatie van mannen die naar schermen wijzen. Met complimenten van de chef.

Jean-Pierre Geelen heeft vakantie. Op 6 januari is hij er weer

.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden