Droomreizen in luxetreinen

Senioren die om een extra servet vragen voor hun morsende kleinkinderen, jonge gezinnen met peuters die voor alles belangstelling hebben behalve voor de meegebrachte boterhammen van pa en ma, houten speelgoedtreinstellen die op het parket van de kantine kletteren, perrons in het oude Maliebaanstation van Utrecht die zich uitstekend lenen...

Cees Gloudemans

In het Nederlands Spoorwegmuseum vergeten de talrijke bezoekers snel het enigszins sombere weer op wat een stralende dag had moeten zijn. Tot en met 28 oktober biedt het museumcomplex ook de gelegenheid om beroerdere grillen van de zomer te ontvluchten en weg te dromen bij de aanblik van eertijds exclusieve - toen Istanbul nog Constantinopel heette - vakantiebestemmingen waarnaar de treinreiziger lang, maar vooral comfortabel onderweg was.

Droomreizen heet de expositie over het 125-jarig bestaan van een maatschappij die nog steeds tot de verbeelding spreekt en in elk geval goed is voor een flinke portie nostalgie: Compagnie Internationale des Wagons-Lits et des Grand Express Européens. De CIWL werd in 1876 in Brussel opgericht om in het internationale treinverkeer slaaprijtuigen te laten rijden en restauratiewagons te exploiteren.

Wagons-Lits, zoals de CIWL kortweg ging heten, leidde tot in de jaren dertig van de vorige eeuw een bloeiend bestaan. Zij beheerde een netwerk van exprestreinen met vakantiebestemmingen in de Alpen en Zuid-Europa, maar ook in Siberië en Egypte. Wagons-Lits stond, althans in haar glorietijd, voor de mythe van het reizen en voor een luxe ambiance die de chique reiziger het geruststellende gevoel gaf dat hij zijn huiselijke comfort niet hoefde te missen. Tegenwoordig staat Wagons-Lits vaak voor doorsnee reisactiviteiten.

De expositie belicht de hoogtijdagen. De bezoeker kan zich vergapen aan rijkelijk gestoffeerde slaapcompartimenten, ingenieuze toiletcabines, weelderige salonrijtuigen, deftige restaurantvoitures en de teakhouten betimmering (met veel koperbeslag) van 'latjesrijtuigen', een in dit verband ordinaire benaming voor treinstellen die jarenlang het internationale aanzien van Wagons-Lits bepaalden.

In zo'n rijtuig werd in 1918 de wapenstilstand getekend die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog; in 1940 ondertekenden de Fransen op exact dezelfde plaats in het Bois de Compiègne de overgave aan de Duitsers, zoals op videobeelden is te zien.

Hutkoffers en valiezen zijn in ruime mate aanwezig evenals oude foto's en posters van beroemdheden (Grace Kelly en Mata Hari). Aan Agatha Christies Murder on the Orient Express valt terecht niet te ontkomen. Maar het is uitgerekend Jan Stoker van de stoomlocs die de bezoeker weer met het heden confronteert met zijn oproep: 'Als jullie groot zijn, jongens en meissies, moeten jullie solliciteren bij de NS.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden