Droom dichterbij na winst op Topalov

Het tijdschrift Schach vroeg vorig jaar aan Rustam Kasimdzjanov welke droom hij in zijn leven graag zou verwezenlijken. Het antwoord was verrassend: 'Ik zit aan het stuur van een Alfa Romeo 156 in de buurt van Solingen....

Gert Ligterink

Het bereiken van de finale in het WK-toernooi in Tripoli heeft de vervulling van die droom dichterbij gebracht. Als hij de tweekamp tegen Michael Adams wint, zullen de invitaties binnenstromen en wacht hem een lucratieve tweekamp tegen Gari Kasparov. Als hij verliest, resteert met 70 duizend dollar altijd nog de hoogste prijs die hij in zijn carri won.

Niet iedereen was er gelukkig mee dat de Oezbeekse grootmeester zo ver kwam. Grote sympathie ging uit naar Veselin Topalov die op superieure wijze al zijn tegenstanders overrompelde en tot de halve finale slechts een half punt afstond. Maar in die halve finale ging het mis. In de eerste drie partijen kreeg Topalov geen vat op Kasimdzjanovs solide spel en toen hij in de vierde de kans kreeg om te scoren liet hij het afweten:

Zie diagram 1

Topalov -Kasimdzjanov na 38 ... e5-e4. Met een pion meer en twee verbonden hardlopers staat wit op winst en na 39. Pd2 d5 40. Ke1! (om 40 ... Pb3 41. Pxb3 Df3+ eruit te halen) zou Topalov de finaleplaatsbinnen handbereik hebben gehad. In plaats daarvan dacht hij onmiddellijk te kunnen winnen.

39. Pf3-g5?

'Als Topalov dit speelt, is het zeker dat zwart geen eeuwig schaak kan geven', zeiden Topalovs trouwste discipelen op de internetschaakclub. Ze vergisten zich, de grote man had niet scherp genoeg gerekend 39 ... Df7-a2+ 40. Ke2-e3 Pa5-c4+ 41. Ke3xe4 Da2-g2+ 42. Ke4f4

Hij legt zich bij het onvermijdelijke neer. Zelfmoord is 42. Kf5 Pe3+ 43. Kg6?? Dc2+ en 42. Pf3 De2+ 43. Kd5 Pe3+ 44. Kxd6 Dxf3 kan slechts een verliespoging worden genoemd.

42 ... Dg2-f2+ 43. Kf4-e4 Df2-g2+ 44. Ke4-f4 Dg2-f2+ 45. Kf4-e4 ...

Remise.

De 2-2 eindstand veroordeelde Topalov tot zijn eerste tiebreak van het toernooi en daarin ging het mis. De commentatoren hadden het gemakkelijk en zeiden unaniem dat Topalov aan de speciale spanning van het rapidschaak had moeten wennen terwijl zijn tegenstander al drie tiebreaks achter de rug had en dus vertrouwd was met de druk.

Topalov zelf gaf een andere verklaring: 'Een beetje vermoeidheid, een beetje nervositeit en een beetje pech. Als je tweealve week min of meer onafgebroken schaakt, komt onvermijdelijk een dag waarop je beneden je niveau blijft. Je hebt geluk als dat een rustdag is, anders kom je in de problemen. Ik had mijn slechte dag toen ik de tiebreak tegen Kasimdzjanov speelde.'

Topalov -Kasimdzjanov Eerste tiebreakpartij 1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 b7-b6 4. g2-g3 Lc8-b7 5. Lf1-g2 Lf8-e7 6. Pb1-c3 0-0 7. d4-d5 Le7-b4 8. 0-0 Pb8-a6 9. Pf3-d4 Lb4xc3 10. b2xc3 Pa6-c5 11. Pd4-b3 Pc5-e4 12. f2-f3 Agressief als altijd offert Topalov een pion.

12 ... Pe4xc3 13. Dd1-c2 Het kwam zeker in aanmerking om de pion terug te winnen met 13. Dd2 Pa4 14. Db4 b5 15. Dxb5 Pb6 16. Pa5 waarna wit bij materieel evenwicht beter staat.

13 ... Pc3-a4 14. e2-e4 d7-d6 15. Pb3-d4 Pa4-c5 16. Lc1-b2 Dd8-d7 17. Lg2-h3 Tf8-e8 18. a2-a4 Om de uitval ... Dd7-a4 te verhinderen. Het nadeel van de zet is dat de pion op a4 voortdurend bescherming zal nodig hebben.

18 ... a7-a5 19. Tf1-e1 Dd7-e7 20. e4-e5 d6xe5 21. Te1xe5 Pc5-d7 22. Te5-e3 De7-c5 23. Ta1-e1 Nog steeds is wit ambitieus. Hij kon zonder veel problemen remise maken met 23. dxe6 (23 ... Pf8 24. Tae1) waarna hij zijn pion terugwint bij ongeveer gelijke stand.

23 ... e6-e5 24. Pd4-b3 Dc5-d6 25. Lh3xd7 Pf6xd7 26. f3-f4 f7-f6 27. Pb3-d2 Dd6-f8 28. f4xe5 Pd7xe5 29. Lb2xe5 Te8xe5 30. Te3xe5 f6xe5 31. Te1xe5 Df8-c5+ 32. Kg1-g2 Ta8-f8

Zie diagram 2

33. Pd2-f3?

Het verkeerde veld voor het paard. Na 33. Pe4 Da3 34. Pg5 g6 35. De2 moet zwart op zijn hoede zijn. Niet goed is 35 ... Dxa4? 36. Te7 en ook na 35 ... Dc1 36. h4 is wits aanval sterk. De enige verdediging, die overigens afdoende lijkt, is 35 ... Lc8 om 36. Te7 te beantwoorden met 36 ... Lg4!.

33 ... h7-h6 34. Dc2-d3 Lb7-a6 35. Te5-e4 Dc5-b4 36. Pf3-e5 Db4xa4 Een waardevolle buit. Wanhopig probeert wit in het vervolg aanvalsdreigingen te cren maar zijn eigen koning blijkt in groter gevaar dan die van zwart.

37. h2-h4 Da4-a2+ 38. Te4-e2 Da2-a1 39. Kg2-h2 Da1-f1 40. Dd3-e3 La6-c8 41. g3-g4 Tf8-e8 42. Kh2-g3 h6-h5 43. Te2-e1 Df1-f6 44. g4xh5 Df6-f5 45. Kg3-h2 Df5xh5 46. De3-g3 a5-a4 47. Pe5-g4 Lc8xg4 48. Te1xe8+ Dh5xe8 49. Dg3xg4 De8-e5+ 50. Kh2-g2 a4-a3 51. Dg4-c8+ Kg8-h7 52. Dc8-a6 De5-b2+ 53. Kg2-f3 a3-a2 Wit geeft op.

De tweede tiebreakpartij was een ongelijk gevecht. Topalov probeerde ijzer met handen te breken en kwam er niet aan te pas.

In de finale Adams -Kasimdzjanov zijn inmiddels drie partijen gespeeld. De eerste was een rustige remise maar toen Kasimdzjanov de tweede won, dreigde het gevaar 'dat we een wereldkampioen krijgen wiens naam we nauwelijks kunnen spellen', zoals een bezoeker van de internetschaakclub ICC het uitdrukte. Gelukkig voor hem sloeg Adams de volgende dag terug zodat nog alles mogelijk is. Vandaag volgt de vierde partij uit de serie van zes.

Kasimdzjanov -Adams Tweede matchpartij 1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pg8-f6 3. Pf3xe5 d7-d6 4. Pe5-f3 Pf6xe4 5. d2-d4 d6-d5 6. Lf1-d3 Pb8-c6 7. 0-0 Lf8-e7 8. c2-c4 Pc6-b4 9. Ld3-e2 0-0 10. Pb1-c3 Lc8-e6 11. Pf3-e5 f7-f6 12. Pe5-f3 Kg8-h8 13. a2a3In de kwartfinale speelde Akopjan tegen Adams 13. Te1 f5 14. a3 Pc6 15. cxd5 Lxd5 16. Lf4 Pxc3 17. bxc3 Ld6 waarna het ongeveer gelijk stond.

13 ... Pe4xc3 14. b2xc3 Pb4-c6 15. Pf3-d2 Pc6-a5 16. c4xd5 Le6xd5 17. c3-c4 Ld5-f7 18. Lc1-b2 f6-f5 19. Lb2-c3 c7-c5 20. d4-d5 Le7-f6 De opening is geen succes geweest voor zwart. Hij is veroordeeld tot een langdurig verblijf op de massagetafel.

21. Dd1-c2 b7-b6 22. Le2-d3 Lf6xc3 23. Dc2xc3 Pa5-b7 24. Pd2-f3 Pb7-d6 25. Pf3-e5 f5-f4 26. Tf1-e1 Lf7-g8 27. Pe5-c6 Dd8-g5 28. Dc3-e5 Dg5xe5 29. Pc6xe5 Tf8-e8 30. a3-a4 g7-g6 31. g2-g3 f4xg3 32. h2xg3 Kh8-g7 33. f2-f4 Te8-e7 34. a4-a5 b6-b5 35. c4xb5 Lg8xd5 36. Ld3-f1 Pd6-f5 37. Ta1-a3 Pf5-d4 38. Te1-d1 Ta8-d8 39. Ta3-c3 Ld5-e6 40. Kg1-f2?

Kasimdzjanov heeft voortreffelijk gemanoeuvreerd en met bijvoorbeeld 40. Tdc1 kon hij groot voordeel handhaven. De tekstzet is een blunder die onbestraft blijft. Zie diagram 3

40 ... Td8-c8?

Een zeldzaam moment. De altijd buitengewoon slagvaardige Adams mist de wending 40 ... Pxb5! waarna zwart plotseling beter staat.

41. Td1-b1 g6-g5 42. b5-b6 a7xb6 43. a5xb6 g5xf4 44. g3xf4 Le6-d5 45. Lf1-d3 Tc8-f8 46. Kf2-e3 Pd4-c6 47. Tc3xc5 Pc6xe5 48. f4xe5 Ld5-b7 49. Ld3-e4 Tf8-f7 50. Le4xb7 Te7xb7 51. Ke3-e4 Nog sneller wint 51. Tg1+ Kf8 (51 ... Kh6 52. Tc6+ Kh5 53. Tc2) 52. e6 Tf6 53. Tc8+ met torenwinst.

51 ... Tf7-d7 52. Tc5-c6 Kg7-f8 53. e5-e6 Td7-d2 54. Tb1-f1+ Kf8-e8 55. Tc6-c8+ ...

Zwart geeft op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden