nieuwsluchtvaart

Dronken de lucht in? Onruststoker in vliegtuig loopt meer risico op zware straf

Amokmakers aan boord van een vliegtuig lopen na 1 januari meer risico’s. Dan wordt een nieuwe internationale regel van kracht die landen meer armslag geeft bij het inrekenen en berechten van  passagiers die problemen maken.

Dronken passagier op een Britse vlucht.Beeld RV

Tot nu toe gold in de lucht de wet van het land waar het vliegtuig is geregistreerd. In het nieuwe jaar is dat niet vanzelfsprekend meer.

Het aantal rokende, dronken, dreigende of anderszins lastige passagiers groeit van jaar tot jaar, meldt de Europese luchtvaartinspectie EASA. In 2018 steeg het aantal geregistreerde ontsporingen van reizigers met 34 procent. Volgens de inspectie loopt elke drie uur de situatie op een vlucht binnen de EU zo uit de hand, dat de veiligheid in het gedrang komt. Eén keer per maand leidt dat tot een noodlanding.

In 72 procent van de gevallen lopen bemanningsleden klappen op of vliegen passagiers hen aan. De flight club mondt dan uit in Fight Club, toont een filmpje op de EASA-website, met een verwijzing naar de film met Brad Pitt uit 1999.

Hollands wangedrag

Ook in Nederlandse vliegtuigen neemt het wangedrag van reizigers de laatste jaren toe, meldt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Vorig jaar steeg het aantal gemelde voorvallen van ruim 900 tot meer dan 1.000. In 60 procent van de incidenten werd de politie of de marechaussee ingeschakeld om lastpakken uit het toestel te verwijderen.

Voor onruststokers die op Schiphol of andere Nederlandse luchthaven landen, verandert er na 1 januari niet veel. Zij kunnen al worden opgepakt, afgevoerd en hier berecht. ‘We gaan aan boord als de bemanning om onze hulp vraagt’, zegt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. ‘We kunnen bij ordeverstoringen ingrijpen op basis van de Luchtvaartwet, of op basis van het strafrecht als de veiligheid in het gedrang is. In dat laatste geval is een aangifte nodig van de bemanning.’

Overigens komen incidenten aan boord vaker voor dan de officiële statistieken laten zien. ‘We worden er niet altijd bij gehaald. De gezagvoerder kan zich ook beperken tot een notice of violation’, zegt een Marechaussee-woordvoerder. Zo’n notice is een officiële waarschuwing voor onhandelbare passagiers, dat bij verder overlast verwijdering uit het vliegtuig, geldboetes of een rechtszaak volgen.

Beeld uit een campagnespotje van de Europese luchtvaartautoriteit EASA tegen agressie in vliegtuigen.Beeld EASA

Maar niet in alle landen zijn de regels zo rechttoe rechtaan. Die landen gaan uit van het internationaal recht, waarbij in een vliegtuig de wet geldt van het land waarin het toestel is geregistreerd. In 2014 is er onder de vleugels van de IATA (de internationale koepel van luchtvaartmaatschappijen) een akkoord opgezet dat de berechting volgens lokaal recht mogelijk maakt van onruststokers. Het akkoord treedt per 1 januari in werking, omdat er inmiddels voldoende landen zijn die de regels hebben geratificeerd.

Dat zijn er overigens pas een stuk of twintig. Maar het wordt oppassen voor Nederlanders die vliegen naar landen als Bahrein, Koeweit, Singapore, maar ook vakantiebestemming Portugal.

De pilotenvakbond VNV en vakbond FNV Cabine hebben dit jaar gepleit voor het opstellen van een zwarte lijst van reizigers die overlast hebben veroorzaakt. Luchtvaartmaatschappijen zouden klanten op basis van die lijst kunnen weigeren. Een pleidooi om de verkoop van alcohol op Schiphol aan banden te leggen door een instapkaart te vragen bij elke consumptie, stuitte op een weigering van de nationale luchthaven. Het zou tientallen miljoenen passagiers belasten die wel verantwoord omgaan met alcohol.

MEER LEZEN

Schiphol groeit en het aantal vluchten neemt toe. Gevolg: onhandelbare, vaak dronken reizigers. Het stijgende aantal reizigers leidt ook tot een toegenomen beroep op snelrecht bij wangedrag.  ‘Je wilt niet dat passagiers problemen veroorzaken terwijl je kilometers hoog door de lucht vliegt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden