Dromomania

Vaste reisgezel op veel vakanties is de verveling. Een virus dat in zogenaamd exotische oorden net zo gemakkelijk gedijt als bij je thuis, en door de eeuwen heen al talloze slachtoffers heeft gemaakt. De literatuur kent heel aansprekende types die erdoor wegkwijnden of er finaal aan tenonder gingen: Madame Bovary, Oblomov en het hoofdpersonage uit Stephen King's The Shining, Jack Torrance, die in hotel The Overlook in de Rockies krankzinnig werd van verveling.


Stephen King wist waarover hij het had, want paranoia kan volgens wetenschappers inderdaad ontstaan uit een diep doorvoeld besef van saaiheid, innerlijke leegte en alomtegenwoordige en eeuwigdurende niksigheid, net als trouwens alcoholisme, permanente woede, agressie, perversiteit en depressiviteit.


Terwijl de regen onophoudelijk neerklettert op mijn huidige vakantieonderkomen - een oud binnenvaartschip van mijn schoonouders - lees ik in het ruim van de Emmanuel in Peter Toohey's Boredom, a lively history (Yale University Press, 2011) over verveling & vakantie.


Net als mensen gaan zuipen, gokken of op zoek gaan naar spannende seks om de verveling voor te blijven, zo hopen ze uit de klauwen ervan te blijven door te gaan reizen. Er bestaat een obscure, manische variant van 'reizen om niet aan lethargie ten prooi te vallen' die als dromomania te boek staat en ook wel 'pathologisch toerisme' wordt genoemd. Lijders aan de aandoening kunnen geen weerstand bieden aan de aandrang om altijd onderweg te zijn naar nieuwe, vreemde bestemmingen.


Er is door Ian Hacking een medisch-historische studie aan het fenomeen gewijd, getiteld Mad Travellers, aan de basis waarvan het verhaal van de Franse pijpfitter Jean-Albert Dadas ligt. Deze dromomaniak stapelde het ene reisavontuur op het andere, en moest er uiteindelijk voor in een gesticht worden opgenomen. Hoogtepunt - of zo je wilt dieptepunt - in zijn wedloop met de verveling was de queeste die hij in 1881 ondernam: hij deserteerde uit het Franse leger, reisde bedelend via Berlijn en Praag naar Moskou, om daar te worden opgepakt als vijand van de tsaar. Na drie maanden gevangen te hebben gezeten, werd Dadas tegelijk met een konvooi zigeuners te voet, en onder militaire begeleiding, naar de Turkse grens gebracht, vanwaar hij door de Franse consul naar Wenen werd geëvacueerd. Daar pikte Dadas het pijpfitten weer op, om als pathologisch toerist ten slotte dus toch nog in het gekkenhuis te belanden.


Zover zal het met mij en mijn verveling vermoedelijk niet komen, deze zomervakantie. Al doen het weer en de overige omstandigheden er het nodige aan om mijn incasseringsvermogen op de proef te stellen.


De Vlaamse tegenhanger van onze Vecht is de Leie. Ook zo'n parelketting van een rivier, die tussen Gent en noord-Frankrijk bevallig door een decor van glanzende gazons en kapitale, onbewoond lijkende villa's en landhuizen deint. Langs de oevers heersen doodse stilte en indolentie.


De verveling is hier zo immens, dat de betrekkelijk kleine Leiestreek maar liefst 37 bordelen telt langs één en dezelfde weg, de Kortrijksesteenweg, teneinde de bewoners toch nog wat in hun leven kunnen bieden. We vragen Lucas van het Sashuis in Astene (jaja, de oma van Hugo Claus woonde er, en het huis siert het omslag van een paperbackuitgave van Het verdriet van België) waar autochtonen en passanten op de bordeelroute het best terechtkunnen. Lucas adviseert belangstellenden een 'britske te pakken bij Sonjaatje', of anders een kijkje te nemen in de Pussycat Club, enkele honderden meters verderop. Daar wordt nog de aloude raamprostitutie bedreven, en met een beetje geluk vervelen de meiden van de Pussycat zich door gebrek aan klandizie dusdanig, dat ze in hun etalage zelf al aan een 'lesbisch showtje' beginnen. 'Staan ze voor het oog van de hele wereld minutenlang met hun poep te schudden', weet Lucas.


Maar ook met je poep schudden verdrijft de verveling niet vanzelfsprekend meer in Astene en omstreken. In Club Flash wordt sinds mei daarom met het 'Spaanse concept' geëxperimenteerd: een seksbelevenis met glas champagne en een erotische wassing in een ligbad voor slechts 65 euro all-in! Misschien dat de Leienaren, de voorbijdenderende truckers en de vaartoeristen hier dan, vol verse opwinding, wél weer voor willen stoppen.


Mijn schoonvader en ik gaan er in elk geval niet voor bij Club Flash naar binnen. Zelfs mijn journalistieke nieuwsgierigheid blijkt er niet meer toereikend voor. Die suffe belofte van zo'n bubbelbad, die triestige ambiance en het schuldgevoel dat je er gegarandeerd aan overhoudt - dan blijf ik toch maar weer liever alleen met mijn vakantieverveling.


w.dejong@volkskrant.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden