Dromen van natuurwinkel in Vinexwijk

Natuurwinkels groeien stevig door. Om alle nieuwe winkels te bemannen, heeft de branche een eigen tweejarige opleiding opgezet. 'We gaan nu kijken hoe je je flexibel kunt opstellen naar die andere temperamenten....

Marjan van den Berg

'D'át noemen ze karma: een omgeving waarin maximale ontwikkeling mogelijk is. Het gevoel: iedere situatie biedt mij een kans. En dát, dames en heren, noemen ze ondernemerschap.'

Het Groenhorst College in Ede, lokaal 226. Elf volwassenen luisteren naar de les Ondernemerschap 'Kennis Van Jezelf'. Ze zijn de tweede lichting van de enige opleiding voor natuurvoedingswinkeliers die Nederland kent.

'We onderscheiden vijf typen', declameert Groenhorst-docent Frens, die vanmiddag verschillende karakters op de werkvloer toelicht (maar 'ook in het koeienvoer zit'). 'Eerste type: de afwezige. Ook wel de schizoïde genoemd.' Hij kijkt de groep in. 'De zwevers hè. Jullie dus.'

De leerlingen grijnzen gelaten. Over anderhalf jaar hebben ze hun diploma op zak en zijn ze vrijwel zeker van werk. Te midden van prijsvechtende reguliere supermarkten steeg volgens Platform Biologica de omzet van natuurvoedingswinkels eind vorig jaar met 4,5 procent. Sinds 2000 is het aantal vestigingen met 10 procent toegenomen, in tegenstelling tot de rest van de detailhandel. De laatste telling vermeldt een kleine vijfhonderd natuurvoedings- en reformwinkels.

Dat vereist meer bedrijfsleiders, maar dan wel van het slag dat kan meepraten over biologisch-dynamische producten, diëtetiek, voedingssupplementen of diervriendelijke cosmetica.

'We zouden structureel vijftien ondernemers per jaar erbij kunnen gebruiken', zegt Antoinette van der Maat, projectmanager Speciaalzaak Opleidingen Natuurvoeding (SON). De tweejarige leerweg is geïnitieerd door een samenwerkingsverband van bedrijven en organisaties in de natuurvoedingsbranche. Niet alleen kan de sector meer kader gebruiken, er is ook behoefte aan meer ondernemers. 'Mensen die de zaak kunnen beheren.' In december rolde de eerste lichting de arbeidsmarkt op. Allemaal konden ze direct aan de slag. De tweede jaargang is in september begonnen.

In lokaal 226 maken de elf gegadigden driftig aantekeningen over karakterleer. Ze zijn uit tweehonderd belangstellenden geselecteerd en volgens Van der Maat 'niet meer in de leeftijdsfase dat je denkt kan-mij-het-schelen-ik-eet-zes-kroketten-per-dag.' Eén keer per week komen ze uit hun woonplaats Maastricht, Leiden, Alkmaar, Rotterdam, Arnhem of Tuitjenhorn naar Ede voor zes uur mbo-Ondernemer theorie of productkennis. Twintig uur per week werken ze in een natuurvoedingszaak.

De mbo-docenten van het College verzorgen de theorie, de branche informeert over specifieke producten. 'Vul deze test maar even in, dan praten we zo verder.' Frens deelt een stapel kopieën uit met karaktertests. Uit rijen en kolommen met trefwoorden omcirkelen de leerlingen hun zelfbeeld bij elkaar. Ingetogen-krachtig-voorzichtig-expressief. 'Waar het dus om gaat, is dat je straks medewerkers krijgt die heel andere temperamenten hebben, en andere basismotivaties. We gaan nu kijken hoe je je flexibel kunt opstellen naar die andere temperamenten. Blader even mee.'

Langzaamaan is er condens op de ramen gekropen. Buiten zijn nog net de roerloze rijtjeshuizen rondom het College te zien. 'Aan die flexibiliteitstest kunnen jullie de komende weken werken met jullie praktijkbegeleider.' Er wordt geknikt.

Eigenlijk zijn ze nu nog doktersassistent of leidster in een kinderdagverblijf. Regisseur, landbouwonderzoeker, kok. Straks zijn ze ondernemer. Het liefst een ondernemer die de natuurvoedingswinkel van het wollige imago afhelpt.

'Prima, die activistische antiglobalisten die biologische boodschappen komen doen', zegt Elkie (36), nu nog beeldarchivaris. Zoals veel van haar klasgenoten had ze genoeg van bezuinigingen en reorganisaties op de werkvloer. Eigen baas wil ze worden. 'Maar ik wil ook gewone mensen naar de winkel trekken. En yuppen.'

Redenen genoeg, denkt Elkie, waarom die zouden komen: 'Voedselallergieën, de populariteit van diëten als Montignac, de toegenomen nadruk op gekeurd en veilig vlees, de trend om creatief te koken. Chefkoks zeggen allemaal dat biologische producten gewoon veel lekkerder zijn.'

Alleen over de locatie dubt Elkie. In Leiden, waar ze woont, kent ze al drie natuurvoedingszaken. 'Ik weet zeker dat er nog zoveel plekken zijn waar zo'n winkel nodig is. Dikke kans dat het een kleinere groeigemeente wordt, of ergens in een Vinex-wijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden