Dromen van 'Maggie'-tijd

Uitgerekend vijand Thatcher staat in het arme Britse noorden centraal tijdens het Torie-partijcongres.

MANCHESTER - Winst maken is geen vies woord, jonge werklozen moeten uit de bijstand en 'hardwerkende mensen' verdienen een belastingverlaging. Zo luidt de politieke boodschap van de Britse premier David Cameron op het partijcongres in Manchester. Het werkelijke thema in de achterafzaaltjes en tussen de Harvey Nichols-kraampjes in de congreshal is existentieel: kunnen we ooit nog met een ruime meerderheid regeren, zoals in de dagen van 'Our Maggie'?

De IJzeren Dame is prominent aanwezig op het Conservatieve partijcongres. Zo werd bij de opening, zondagmiddag, een tranentrekkende videocompilatie met de titel 'Our Maggie' getoond. Een van de drukst bezochte stalletjes is die met Thatcheriana, zoals Maggie-bier (4,3 procent alcohol), babykleren ('The Iron Baby') en hoezen voor strijkplanken ('The Ironing Lady'). Het lijkt op een eigentijdse invulling van The Adoration of the Magi, zoals Jeroen Bosch' schilderij Aanbidding der Koningen in het Engels heet.

De rechten- en economiestudente Komilla Chadha, die nog niet was geboren toen Thatcher aan de macht was, heeft daar net een t-shirt met Thatchers wijsheid 'You may have to fight a battle more than once to win it' gekocht. 'Thatcher vergeleek de boekhouding van een gezin met dat van een land. Je moet nooit boven je stand leven. Uiteindelijk zullen de kiezers ons belonen als we doorgaan, maar onze politici moeten meer op scholen en universiteiten komen om dat uit te leggen.'

Clare Strak, een van de vele dames ter plekke met een parelketting, vindt dat haar partij wel iets kan leren van Labours plannen. 'Er worden inderdaad te weinig huizen gebouwd en de energiebedrijven zijn te machtig.' De toespraak van Cameron moet haar hebben tegengevallen. De kosten van het levensonderhoud zou amper ter sprake komen, behalve de bevriezing van accijns op benzine. Saillant detail is dat een Conservatieve ex-politicus de energieboeren vertegenwoordigt.

De gepensioneerde melkboer Robert Fitton, een gedelegeerde uit het nabijgelegen Bury, ziet heel andere tactische mogelijkheden. Zijn glimmende Union Jack-blazer verraadt het al een beetje. 'Kijk, als we dat Europa-referendum nu eens vóór de verkiezingen houden, dan slaan we twee vliegen in een klap: we winnen de gunst van de kiezer en zijn meteen van UKIP af. Nietwaar Eva?' Zijn vrouw, wier grootouders uit Polen, Duitsland en Nederland komen, is het ermee eens.

Een ouderwetse verkiezingszegen is ook strategisch noodzakelijk. Terwijl Labour mensen in het rijke zuiden moet paaien, dienen de Conservatieven het beter te doen in het Noorden. In Manchester, Liverpool, Newcastle en Sheffield heeft de partij geen enkel raadslid, laat staan een kamerlid. 'We zitten hier met honderden Tories op een kluitje, midden in een vijandige omgeving,' zo constateert de politicoloog Tim Bale. Buiten de barricades draaien demonstranten overuren.

Ironisch genoeg is Thatcher wegens de omstreden sluiting van fabrieken en mijnen mede debet aan de Conservatieve woestenij up north. De 20-jarige studente Harriet Raine maakt het mee als ze langs de deuren gaat in een vervallen industriestad als Gateshead. 'Voor ons Tories is het erg lastig hier. We hebben te weinig voor deze contreien gedaan. We moeten investeren in het noorden en aansprekende kandidaten opvoeren. Iemand als Boris Johnson opent deuren.'

Bij het goedbezochte debat beweert politicoloog David Skelton dat de Tories een stuk socialer moeten zijn op sociaal-economisch gebied en afmoeten van het imago dat het een partij van miljonairs uit het zuiden is. 'De verhoging van de minimumlonen zou een goed idee zijn. En in plaats van de vakbonden te bestrijden moeten we juist een gematigde, conservatieve vakbond oprichten. Veel leden van de arbeidersklasse, zeker in het noorden, zijn immers natuurlijke conservatieven. Op verkiezingsdag merk je daar alleen niet zoveel meer van.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden